#Brexit en de pijn van afwijzing

Vorige week vrijdag werd ik wakker met het nieuws dat Engeland de EU wil verlaten. Ik houd van Engeland, van de sfeer en de cultuur. Een verdrietig gevoel overviel me even. “Ze willen niet meer bij ons horen…” De #brexit was dagenlang trending topic op Twitter. Miljoenen Engelse “Leave”-stemmers hadden de volgende dag al spijt van hun keuze, toen de politieke en economische gevolgen meteen te voelen waren. Een rare week volgde, waarin zelfs stemmen opgingen voor een nieuw referendum. Alsof men schrok van de eigen dapperheid om het koude huwelijk te verlaten. Afscheid en verandering… het blijft pijnlijk, zelfs als het je eigen keuze is.

Het zette me aan het denken over afwijzing. Over het verbreken van relaties. Wat maakt dat wij een “nee” van de ander zo vaak ervaren als een afwijzing van wie wij zijn?

Hou me los, laat me vast
Ook ik heb in mijn leven relaties verbroken of ben relaties verloren, door de keuze van een ander om niet met mij verder te gaan. Steeds was dat pijnlijk en bracht dat veel verdriet met zich mee. Het zelf verbreken van de relaties niet minder, dan het afscheid dat door een ander geforceerd werd.

Ik ben erachter gekomen dat de pijn in relaties vaak te maken heeft met de ideaalbeelden en onbewuste verlangens die wij op elkaar projecteren. Het heeft te maken met de verantwoordelijkheid voor ons geluk en welbevinden, die we bij de ander neerleggen. En met het belang dat we toekennen aan onze rol in een relatie. Zo kwam het, dat ik teleurgesteld was in iemand, omdat die persoon mij niet zo nodig had als ik dacht (hoopte). Toen zij groeide en haar vleugels uitsloeg, voelde ik me diep afgewezen en niet gezien. Pijnlijk.

Een andere keer voelde ik de beklemming in een relatie toen iemand zich voor haar geluk juist helemaal afhankelijk van mij maakte. Of, beter gezegd: zich volledig afhankelijk maakte van het ideaalbeeld dat zij van mij had gefabriceerd. Toen ik niet aan dat ideaalbeeld voldeed, daar niet aan kón voldoen, werd de relatie een knellende band, waar we allebei doodongelukkig van werden. Ik kon niet anders meer dan de relatie verbreken en mijn eigen weg gaan. De ander bleef achter in verbijstering en woede. Pijnlijk.

Ouder, kind, volwassene
Veel van de pijn in relaties wordt veroorzaakt, doordat er in ons stukken leven, die we sinds onze kindertijd met ons meedragen. Delen in ons die – toen wij zoveel behoefte hadden aan erkenning door onze ouders – niet gezien zijn.  Stukken die groter moesten zijn, dan wij waren. Of juist kleiner gehouden werden, dan wij wilden zijn. Deze hele mix van kindstukken, ouderstukken en “volwassen-ik”-stukken vormt onze veelkleurige persoonlijkheid. Prachtig en fascinerend, soms ook kwetsbaar en kwetsend. Afwijzend, om de eventuele afwijzing van de ander vóór te zijn. Pijnlijk.

Liefde en moed
De weg eruit vraagt moed en liefde, heel veel liefde. Liefde voor dat kind van toen, dat niet anders kon dan overleven. Liefde voor de volwassene van nu, die nog steeds gevangen zit in de pijn van de afwijzing door vader of moeder (die op hun beurt worstelden met dezelfde pijn.)

De moed heb je nodig om met andere ogen naar jezelf te kijken en de erkennen dat de pijn die je de ander aandoet, eigenlijk een uitdrukking is van de pijn die je zelf voelt. Moed, die kan maken dat je op tijd aan de bel trekt, je grenzen erkent en bespreekbaar maakt. De moed om als volwassene verantwoordelijkheid te nemen voor jouw eigen pijn en voor het helen daarvan.

Hoop
Engeland en Europa komen er samen wel uit, ook al lijkt het nu nog zo complex. In de huidige wereld hebben landen elkaar nodig, net zoals wij, gewone mensen, elkaar nodig hebben om te kunnen groeien in volwassenheid en vrijheid. Dát mag een hoopgevende gedachte zijn in een wereld vol verwarring.

Vind jij het moeilijk je grenzen op tijd aan te geven? Heb je vaak het gevoel dat er misbruik van je wordt gemaakt? Laat je over je heen lopen of loop je zelf over anderen heen? Ga dan eens op zoek naar iemand die je kan helpen jouw eigen stuk te onderzoeken en te helen. Je zult zien dat jouw relaties verbeteren vanaf het moment dat je relatie met jezelf verbetert.

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

Racisme en de pijn van niet gezien zijn

De zomervakanties zijn nog eens niet begonnen, maar Zwarte Piet was alweer in het nieuws. Het hulpje van de Sint heeft racisme en discriminatie hoog op de agenda in Nederland geplaatst. De toon waarop het debat wordt gevoerd, is vaak vinnig, soms zelfs grimmig. Sylvana Simons en de rapper Typhoon kunnen erover meepraten.

Onderscheid maken (“discrimineren”) tussen mensen zit ons al eeuwen in het bloed. Het beschermde onze stam tegen ongewenste invloeden van buitenaf. Het maakte ons sterk tegenover onze vijanden: tegen roofdieren, tegen leden van concurrerende stammen die met ons vochten om voedselgronden. Belangrijk dus om te weten wie bij jouw kringetje hoorde en wie niet. Je kon je veilig voelen bij de ander “die ongeveer hetzelfde was als jij”.

Zelfbeeld
Maar waar vroegere discriminatie tussen mensen op basis van ras, sekse, geloof, leeftijd of intelligentie om veiligheidsredenen nog wel verdedigbaar was, zijn er in 2016 geen redelijke argumenten meer te vinden voor welke vorm van discriminatie ook. Met alle wetenschappelijke kennis van vandaag weten we: wie anno nu nog racistisch, seksistisch of homofoob is, heeft een persoonlijkheidsprobleem, namelijk een probleem met het eigen zelfbeeld.

In een maatschappij waarin mensen weten wie ze zijn, waarin mensen een gezond zelfbeeld hebben en verantwoordelijkheid nemen voor zichzelf, heeft racisme, seksisme en welke vorm van discriminatie ook, geen plaats. Een gezond zelfbeeld geeft juist ruimte aan anderszijn.

Erkennen van pijn
Maar helaas… in zo’n wereld leven we niet. Er is schade gedaan, historisch en cultureel. Door witte mensen tegen donkere mensen, door rijke witte mensen tegen arme witte mensen, door donkere mensen tegen donkere mensen. Dát erkennen en toegeven kun je, als een gezond zelfbeeld je basis is. Als je weet en erkent wie je bent, wie je geworden bent, ondanks de daden en ervaringen van je grootouders. Maar ook: als je weet en erkent wie de ander is, hoe hij geworden is wie hij is, ondanks de daden en ervaringen van zijn grootouders.

Ik zie jou, zie jij mij?
Het is misschien wel de grootste pijn in een mensenleven, dat je niet gezien wordt voor wie jij bent. Als de ander jou alleen maar kan zien door de bril van zijn eigen gekwetste zelfbeeld, en jou niet meer ziet zoals jij echt bent, is dat een groot onrecht. Mijn ervaring als vrouwentherapeut leert me, dat de meeste hulpvragen uiteindelijk zijn terug te voeren op dát thema.

Als we als kind onvoldoende gezien worden voor wie we zijn, ontwikkelen we een gekrenkt zelfbeeld. Het gevolg kan zijn, dat we ons leven lang worstelen met de manier waarop we naar onszelf kijken. En dát heeft weer gevolgen voor hoe we naar de ander kijken. Sterker: het heeft zelfs gevolgen voor hoe we de blik van de ander ontvangen.

Onrecht
Het is een groot onrecht als de waarde van een persoon en haar waardevolle kenmerken niet meer gezien worden, omdat de blik blijft hangen op uiterlijk. Als aan dat uiterlijk een betekenis aan gegeven wordt, die niet strookt met de ware persoon, is dat een mogelijk nog groter onrecht. Want wanneer de ander jou een beeld van jezelf oplegt vanuit zijn perspectief, ben jij niet meer vrij jezelf te zijn.

Zie jij jouw eigen kracht en schoonheid? Als dát de basis is van waaruit je leeft, ontdek je vanzelf ruimte die er is voor die “vreemdeling”. Die ander, die er anders uitziet, anders kookt, anders praat. Dan ontdek je ook, dat je jouw hart kunt openen voor diegene en dat zijn anders zijn, niets kan afdoen aan jouw diepste zelf. Dát geeft vrijheid in jou, in die ander en dus ook in maatschappij.

Voel jij je gekwetst door het onrecht van discriminatie? Werd jij afgewezen vanwege jouw kleurtje, jouw vrouwzijn en heeft dat jouw zelfbeeld negatief beïnvloed? Doet dat je nog steeds pijn? De vrouwentherapeut helpt je bij herstel en heling van de pijn van een gekrenkt zelfbeeld.

 

Meer lezen over zelfbeeld

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin