Als je relatie je ongelukkig maakt – deel 1: Empathie

We verlangen allemaal naar liefde. Toch gaat er veel mis op dat gebied. In mijn praktijk -en daarbuiten- kom ik veel vrouwen tegen die het maar niet lukt gelukkige, liefdevolle relaties te hebben. “Ik val op de verkeerde mannen,” zeggen ze dan. Of: “Ik trek foute mannen aan..”, waarna ze me hulpeloos en gelaten aankijken. Alsof ze veroordeeld zijn tot óf een leven alleen, óf een leven met de ene ziekmakende relatie na de andere.

In een ziekmakende relatie word jij niet gezien voor wie je werkelijk bent. Je moet op je tenen lopen om het de ander naar de zin te maken. Een ziekmakende relatie is een relatie, waarin je vernederd, bespeeld, bedrogen of zelfs mishandeld wordt.

In een ziekmakende relatie ontbreken een aantal heel belangrijke zaken. In deze reeks blogs behandel ik deze verschillende elementen en leg uit waarom ze zo belangrijk zijn. Deze week: Empathie.

Empathie
Empathie betekent: invoelend vermogen. Het vermogen om te kunnen inschatten wat de ander voelt en daarin mee te bewegen, daar ruimte aan te geven.

Er zijn twee vormen van empathie: emotionele empathie en cognitieve empathie. Emotionele empathie is een onbewust proces dat wordt aangestuurd door speciale hersencellen, de zogenoemde spiegelneuronen. Je ziet iemand huilen en voelt zelf ook de tranen opwellen. Je bent boos omdat er iets vervelends is gebeurd, en je vriendin foetert met je mee. Emotionele empathie maakt dat we ons begrepen en geaccepteerd voelen. Empathie is een belangrijke voorwaarde om tot écht contact te komen.

Cognitieve empathie daarentegen is een ander verhaal. Cognitieve empathie wordt óók door de spiegelneuronen aangestuurd, maar dan zonder de emotionele verbinding. Je registreert de situatie of reactie van de ander puur vanuit het hoofd (cognitief), maar voelt niet werkelijk mee. “Ik kan het me indenken,” zeg je dan.

Een persoon met een narcistische persoonlijkheid is niet emotioneel empatisch, maar kan wél cognitief empathisch zijn. Een voorbeeld verduidelijkt hoe cognitieve empathie werkt: jouw narcistische partner ziet dat jij uit je doen bent door iets wat hij doet. In plaats van mee te voelen met jou en zijn gedrag te staken, ziet hij een kans om jou te manipuleren of nog verder pijn te doen. Als het hem iets oplevert, zal hij misschien proberen je te troosten, door bijvoorbeeld een arm om je heen te slaan. Maar met zijn gedachten is hij ergens anders. Het gekke bij cognitieve empathie is, dat je wel het gevoel hebt dat hij jou probeert te begrijpen. Maar er is geen echt invoelen en meebewegen.

In een ziekmakende relatie tussen een narcistische en empatische persoon gaat de empatische partner vaak te ver in haar empathie. Zij gelooft ergens, dat hij wel van haar gaat houden als zij nog maar een beetje meer liefde geeft. Of seks. Of aandacht. Of meegaandheid. Maar het is nooit genoeg.

De volgende keer leg ik uit wat er gebeurt in een relatie als wederkerigheid en respect ontbreken.

Ken jij of ben jij iemand die in een ziekmakende relatie zit en wil je eruit? Of wil je het anders? Kom eens praten. Elma van der Salm Vrouwentherapeut heeft ruime ervaring met dit thema. Haar aanpak is gericht op het helen van oude pijn en trauma´s en het ontwikkelen van een gezonde zelfbeeld dat gebaseerd is in krachtige zelfliefde en -acceptatie.

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin