Hoe je Innerlijke criticus je leven vergalt

“Ik moet gewoon beter mijn best doen,” verzuchtte ze, “dan zou iedereen tevreden zijn en voelde ik me niet de hele tijd zo opgejaagd.” Ze kwam bij me met klachten over depressieve gevoelens en een gevoel van de hele tijd overvraagd zijn. Ze had een leuke baan, best fijne relatie en zag er goed uit. Ze zorgde voor haar moeder, die weduwe was en niet meer goed vooruit kon. Niets om over te klagen, op het eerste gezicht. Waarom voelde ze zich dan toch zo leeg van binnen en schaamde ze zich zo als ze eens iets voor zichzelf deed of vroeg…

Deze vrouw kon het eenvoudigweg niet goed doen, omdat haar Innerlijke Criticus haar voortdurend op de huid zat. Deze stem van binnen die haar steeds vertelde dat wat ze deed niet goed genoeg was. Dat ze beter voor zichzelf moest opkomen en haar grenzen moest aangeven. Maar haar ook influisterde dat ze egoïstisch was omdat ze liever met een vriendin ging wandelen dan bij haar moeder op de koffie gaan.

Verborgen stem
Deze verborgen stem zit in ieder van ons. Bij sommigen van ons is hij (of zij) constant aan het woord en is hij een keiharde slavendrijver die zelfs tot suïcidale gedachten kan leiden. Bij anderen is het een weliswaar minder harde, maar nog altijd niet aflatende stroom van kritische gedachten. Maar allemaal hebben we er in meerdere of mindere mate last van.

Wat is dat nou, die innerlijke Criticus? Waar komt hij vandaan en
waarom hebben we er zo’n last van?  En vooral, wat kun je ertegen doen?

Leren hoe het hoort
De innerlijke Criticus ontstaat al heel vroeg in ons leven. Vanaf onze geboorte worden we omringd door volwassenen (ouders, opa’s e en oma’s, leraren enzovoorts) die ons proberen op te voeden tot een verantwoordelijk, succesvol, geaccepteerd en als het even kan ook nog vriendelijk lid van de maatschappij. Om dat te kunnen zijn is het nodig dat we leren “hoe het hoort”. Een heel normaal en noodzakelijk proces om later mee te kunnen doen. Maar die ouders en andere opvoeders dragen allemaal hun eigen verhaal van angst, afwijzing en kwetsbaarheid met zich mee. En of ze het nu willen of niet, ze dragen dat op ons over door ons te waarschuwen: “Wat zullen de buren wel denken als je er zó bij loopt”, “Jij zult het nooit ver schoppen als je zo lui blijft”, “Dikke meisjes worden nooit aangenomen”, “Kinderen die vragen, worden overgeslagen”.

Om te kunnen overleven moet het kind zich met alle zintuigen afstemmen op haar omgeving. Het kind voelt daarom alles wat de ouders bij zich dragen aan angst, verdriet, boosheid, afwijzing, bezorgdheid en dergelijke. Zelfs al worden deze gevoelens niet geuit, het jonge kind pikt het allemaal op. Het kind kan er nog geen woorden aan geven, en slaat deze (subtiele) energieën diep in het onderbewuste op. Later vormen ze de lading waarmee de innerlijke Criticus zich voedt.

Mannen én vrouwen
Generaliserend gesproken hebben vrouwen meer last van een zelfondermijnende

innerlijke Criticus (naar binnen gericht) en uit deze zelfde energie zich bij mannen
meer in de vorm van een innerlijke Rechter (naar buiten gericht). De innerlijke Rechter
ziet heel precies wat er mis is bij de ander. Intimiteit in relaties wordt als onveilig
ervaren en op deze manier wordt de ander op afstand gehouden.

Waarom eigenlijk een innerlijke criticus?
De Criticus heeft de taak overgenomen van je ouders en opvoeders. Hij heeft geen ander doel dan jou te beschermen tegen sociale uitsluiting, afkeuring, gevaarlijke situaties en dergelijke. Omdat hij geprogrammeerd is door je omgeving met allemaal “do’s en don’ts”, kan hij dat niet anders doen dan door het constant leveren van kritiek.

Hoe herken je de innerlijke Criticus?
Je herkent de criticus doordat haar zinnen vaak beginnen met  “Je zou eigenlijk… moeten”:  aardiger zijn (anders moeten ze je niet meer), wat assertiever zijn (anders lopen ze over je heen), beter opletten (anders denken ze dat je dom bent), niet zo bijdehand moeten zijn (anders denken ze dat jij jezelf beter vindt), harder werken (anders verlies je je baan), minder hard moeten werken (anders krijg je een burnout), meer zin in seks moeten hebben (anders gaat je relatie eraan), minder zin in seks moeten hebben (anders ben je een slet), enzovoorts enzovoorts…. het houdt nooit op!

Wat kun je ertegen doen?
Je Criticus hoeft niet weg! Maar hij hoeft ook zeker niet de regie in je leven te hebben. Het beste wat je kunt doen is naar je innerlijke Criticus luisteren. Onderzoek wat hij je wil zeggen en voor welk gevaar hij je probeert te beschermen. En neem  vervolgens de regie over je leven in je eigen hand. Dat is overigens makkelijker gezegd dan gedaan. Afhankelijk van de kracht en lading van je Criticus (sommige zijn echt heel destructief en sterk), kan het nuttig zijn om hulp te zoeken bij het neutraliseren en omkeren van je Criticus.

Tip: Schrijf eens een dag of twee al deze kritische interne gedachten op. Dit doe je om inzicht te krijgen in de taal van jouw Innerlijke Criticus en haar stem te herkennen. Je creëert hiermee al direct een beetje afstand tussen jouw eigen, bewuste Ik en de energie van de innerlijke Criticus die huist in je onderbewuste. Je kunt een creatieve vorm vinden om de energie van de Criticus mee uit te drukken: maak eens een collage, boetseer hem/haar of maak een woordwolk van zijn woorden. Ook dit helpt bij het zorgen voor afstand tussen jouw eigen gedachten en die van je Criticus.

Laat jouw Criticus je geen moment met rust en wil je het gevoel dat je het ook eens goed doet? Zoek dan hulp bij een vertrouwde coach of therapeut die je kan helpen de onderliggende oorzaak van je strenge innerlijke criticus te helen.


Bronnen:
De innerlijke criticus ontmaskerd – Stone, Stone (1993)
Ik (k)en mijn ikken – Brugman, Budde, Collewijn (2012)
SoulCollage® evolving – Frost (2010)


Elma van der Salm is (levens)coach en psychosociaal therapeut met een warm hart voor vrouwen die meer rust, meer ontspanning, meer zelfvertrouwen en meer vrijheid willen ervaren. Vanuit een ruime levenservaring, met vakkennis en op persoonlijke wijze helpt ze je jouw doelen te bereiken. Waar nodig gaat zij dieper en helpt ze je ook bij het verwerken van traumatische herinneringen met behulp van onder andere EMDR. Behandelingen worden mogelijk (deels) vergoed vanuit de aanvullende verzekering. Er zijn geen wachtlijsten. Vrijblijvend en kostenloos kennismakingsgesprek gaat vooraf aan de intake.

 

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

Complimenten? Liever niet…

Complimenten? Liever niet!

“Wat zie je er goed uit vandaag!” Een lieve collega begroet jou met deze woorden. Hoe vaak hoor jij jezelf in zo’n situatie iets zeggen als: “Oh, nou, ik heb geen oog dichtgedaan,” of: “Pfff… ik in mijn oude kloffie…?” Wat maakt het toch zo moeilijk om een compliment aan te nemen. De meeste mensen bedoelen het immers gewoon aardig en willen dat je een goed gevoel krijgt over jezelf.

Voor opvallend veel vrouwen is het nog steeds ontzettend lastig om met complimenten om te gaan. Hoe komt dat toch en vooral: is er iets aan te doen? Hieronder bespreek ik de vier belangrijkste redenen voor complimentvrees en geef ik je een effectief driestappenplan dat je helpt om een compliment aan te nemen.

1. Je hebt een laag gevoel van eigenwaarde
Een recente studie[1] wijst uit dat mensen met een laag zelfbeeld de meeste moeite hebben met complimenten. Als je zelf denkt dat je niet helemaal oké bent, of dat je het niet waard bent om aandacht te krijgen, zul moeite hebben te begrijpen dat anderen leuke dingen aan jou zien, laat staan dat ze dat over je zeggen. Volgens de studie versterken complimenten juist het gebrek aan eigenwaarde, omdat je denkt dat de ander liegt. Sterker, als jouw geliefde jou een compliment geeft, kan het zelfs de relatie beschadigen, omdat jij niet kunt geloven dat de ander de waarheid spreekt. Als dat wantrouwen in de relatie sluipt, kan dat heel nare gevolgen hebben.

2. Je zelfbeeld klopt niet met het compliment
Een andere reden waarom complimenten je een ongemakkelijk gevoel kunnen geven, is omdat het compliment niet klopt met de manier waarop je jezelf ziet. Cognitieve dissonantie is het pijnlijke gevoel dat wij krijgen, wanneer de werkelijkheid niet (b)lijkt te kloppen met wat wij geloven over onszelf of over de wereld om ons heen. Cognitieve dissonantie is één van de krachtigste fenomenen in de psychologie en zorgt voor veel stress.

Een voorbeeld maakt het misschien duidelijk. Stel je voor, je collega zegt: “Jij bent zó slim! Je weet altijd precies wat je moet zeggen tijdens het overleg!” Als jij jezelf niet slim of competent vindt, veroorzaken deze woorden negatieve emoties, terwijl je die persoon verdenkt van te weinig inzicht of haar beoordelingsvermogen in twijfel trekt. Je hecht dus meer geloof aan je eigen overtuiging en brengt de ander innerlijk in diskrediet. Dat is minder pijnlijk en kost minder energie dan het kost om jouw eigen overtuiging tegen het licht te houden.

Om het ongemakkelijke gevoel, dat deze cognitieve dissonantie geeft, te verminderen, reageren mensen vaak op een compliment met een weerlegging. Bijvoorbeeld door te zeggen: “Nou, het viel toevallig goed uit,” of: “Beginnersgeluk, hahaha.”

3. Onderpresteren om je zelftwijfel te temmen
Ben jij er zo één die de lat liever te laag dan te hoog legt? Dan hoor je vast ook regelmatig dat je meer kunt dan je denkt. De lat laag leggen vergroot de kans dat je jouw eigen verwachting (en die van anderen) overtreft.

Als jij een compliment krijgt, voel je de druk om te presteren of uit te blinken. En dát veroorzaakt een enorme druk. Als jouw leidinggevende zegt: “Doe jij dit maar, dan weet ik zeker dat het goed komt,” voel je eerder angst dan vertrouwen. Als je het gevoel hebt dat andere mensen je heel hoog hebben zitten, kan zelftwijfel ertoe leiden dat je angstig in je schulp kruipt. “Geen druk!”, roep je half-grappend, terwijl jij voelt dat het slechts een kwestie van tijd is voordat je door de mand valt en de ander teleurstelt.

4. Je bent nou eenmaal bescheiden
 “Bescheidenheid siert de mens.” Wie kent deze “oerhollandse” woorden niet. Veel vrouwen weten echt niet goed hoe ze moeten reageren wanneer ze een compliment krijgen: “Jij bent zo’n leuke vrouw.” “Je bent mijn fijnste collega!” of “Jij hebt echt een talent voor mensen.” Als je dan reageert met “Ja, ik weet het,” klink je als een arrogante bitch. Complimenten aanvaarden wordt soms eerder gezien als arrogantie dan als het vermogen een positieve bevestiging te kunnen accepteren. (Dit filmpje met Prinses Beatrix is daarvan een treffend voorbeeld.)

Hoe neem je een compliment dan wel in ontvangst?
Als je moeite hebt complimenten te accepteren, kan dat een symptoom zijn van een onderliggend probleem. Het transformeren van de negatieve overtuigingen die je over jezelf hebt is geen eenvoudige opgave. Maar het is meer dan de moeite waard jouw innerlijke overtuigingen in lijn te brengen met de werkelijkheid dat ook jij een waardevol mens bent die een plaats heeft op deze wereld. Samen met een coach kijken naar de oorsprong van dat lage gevoel van eigenwaarde kan je dan de moeite waard blijken.

Tot slot geef ik je graag mijn effectieve drie-stappenplan voor het aannemen van een compliment.

  1. Luister naar wat de ander zegt. Stop met wat je aan het doen bent, sta even stil en laat de woorden binnenkomen.
  2. Neem even pauze en luister in jezelf naar wat je zou willen zeggen. Ben je geneigd het compliment af te wimpelen? Registreer dat en laat die gedachte dan los.
  3. Kijk de persoon die het compliment geeft in de ogen en zeg: “Dankjewel, wat fijn om te horen, dat vind ik een mooi compliment.”

Voelt het nog steeds ongemakkelijk of roept het compliment veel pijn op? Zoek dan hulp bij een vertrouwde coach of therapeut die je kan helpen de onderliggende oorzaak van je lage zelfbeeld te helen.


[1] https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0022103116302943


 

Elma van der Salm is (levens)coach en psychosociaal therapeut met een warm hart voor vrouwen die meer rust, meer ontspanning, meer zelfvertrouwen en meer vrijheid willen ervaren. Vanuit een ruime levenservaring, met vakkennis en op persoonlijke wijze helpt ze je jouw doelen te bereiken. Waar nodig gaat zij dieper en helpt ze je ook bij het verwerken van traumatische herinneringen met behulp van onder andere EMDR. Behandelingen worden mogelijk (deels) vergoed vanuit de aanvullende verzekering. Er zijn geen wachtlijsten. Vrijblijvend en kostenloos kennismakingsgesprek gaat vooraf aan de intake.

 

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

#MeToo

#MeToo

Het raakt me. Dieper dan ik wilde toegeven. De hashtag #MeToo en alle vrouwen, bekend en onbekend, die aangeven zich geïntimideerd, bepoteld, bespeeld en gemanipuleerd te voelen door mannen. Mannen die onze lichamelijke, geestelijke en emotionele grenzen overschrijden. En ik ook. #MeToo.

Ik heb gewacht met naar buiten treden. De vrouwentherapeut zweeg. Opnieuw. Ik zweeg omdat ik met mezelf in het reine moest komen. Omdat ik vocht tegen de schaamte, vocht tegen de herinneringen. Vocht tegen het gevoel van niet toe te willen geven hóe erg het is. Ook al lijkt het niet erg. Omdat dát is wat we te horen kregen: “Doe niet zo flauw”, “Preutse trut, jij kan ook niet tegen een geintje.” Omdat ik de goede mannen in mijn leven niet in verlegenheid wil brengen. Want natuurlijk zijn die er óók, en gelukkig in mijn leven in de meerderheid!

Maar het is niet te stoppen. Mijn lijf doet al dagen pijn. De herinneringen, de schaamte, de wanhoop, het gevoel “gek” te zijn, zwerkt als een zwarte vogel door mijn bekken. Strekt zich uit langs mijn ruggengraat en maakt dat ik me klein maak. Krom trek. Mezelf onzichtbaar maak.

Zes was ik toen mijn opa voor het eerst mijn lichamelijke grenzen overschreed. De eerste herinneringen, de schok, de schaamte. “Niks zeggen want anders moet opa naar de gevangenis, en jij ook!” De dreiging. Opgeslagen in mijn systeem. Het duurde jaren. En het duurt jaren om ermee te leren leven. Gaat misschien wel nooit helemaal weg.

Dertien jaar. Wachten op de trein, het is een warme dag. Ik loop de friettent binnen om een ijsje te halen van mijn zakgeld. Drie grote kerels, bouwvakkers. “Wil je een knaak verdienen? Een augurrek in je k*t!” hahahahaha, bulderende lach. Ik verstijf, weet niet wat ik moet doen, waar ik moet blijven. Niemand die iets zegt. Voel me vies, bang, klein.

Jaren later, in mijn eigen huis. Verstopte riolering. ’s Avonds laat, warme zomeravond, voetbal op tv. Man van het ontstoppingsbedrijf komt. Repareert de boel en op de drempel van mijn woonkamer komt hij ineens op me af, met grijpende handen en getuite mond: “Ik ga je zoenen…” Ik deins terug, en zeg dat we dát niet gaan doen. Hij schrikt van zichzelf en mompelt iets van sorry en verdwijnt. Laat mij verward en geschrokken achter. De volgende dag neem ik een besluit en rijd naar zijn huis. Terwijl zijn vrouw op het terras zit, spreek ik hem aan. Hij schrikt nog verder, biedt zijn excuses aan, maar zijn reactie geeft me de indruk dat het niet de eerste keer was dat hij dit deed. Ik voel me sterk en ben trots op mezelf.

Tussendoor: tientallen kleine en grotere voorvallen. Aan mij gericht, aan vriendinnen, onbekende vrouwen op terrassen. Meestal keek ik toe en zweeg ik, deelde ik in haar ongemak. Soms niet, soms sprak ik de man in kwestie erop aan: “Heb je enig idee hoe vervelend dit is voor een vrouw?” De reactie was vaak: “Ik bedoel er toch niks mee? Het is juist een compliment.” Yeah, right…

Ja, lieve mannen: vrouwen zijn prachtig. Maar vrouwen zijn kwetsbaar. Vrouwen groeien op in een wereld waarin de macht nog altijd bij jullie ligt. Jullie zijn fysiek sterk. Jullie zijn vaak groter dan wij. En wij hebben geleerd, al eeuwenlang, dat het niet netjes staat voor een meisje om van zich af te bijten. Ons is eeuwenlang geleerd dat wij niet van onszelf zijn. Dat wij moeten ontvangen. Toen een van de kroonprinsessen van Engeland haar moeder vroeg wat ze moest doen tijdens haar huwelijksnacht, dat ze bang was voor wat komen zou, kreeg ze te horen: “Close your eyes and think of England, dear…”, ik bedoel maar).

Dát, die boodschap zit in onze cellen. En dát doet het meest pijn: dat we gezwegen hebben toen we moesten spreken. Dat wij degenen waren die zich schaamden, in plaats van de mannen die onze persoonlijke grenzen overschreden. Het doet pijn dat we niet veilig waren in ons eigen lijf. Het doet pijn dat onze seksualiteit, waarmee we zo ontzettend veel kunnen bieden, is verkwanseld, platgeslagen, vertrapt. Het doet pijn dat te veel mannen nog steeds denken dat wie zwijgt, toestemt.

Na Anne Faber was ik ineens bang om alleen te fietsen. Ik heb mijn wandelingen in het bos voor me uitgeschoven, die wandelingen die ik zo nodig heb om tot mezelf te komen. Ineens voelde mijn buitenwereld minder veilig.

Maar deze week, door #MeToo word ik uitgedaagd door mijn eigen lijf. Door de herinneringen die bovenkomen, komt ook een gevoel van onveiligheid in mijn eigen lijf naar de oppervlakte. Want iedere keer dat mijn persoonlijke integriteit werd geschonden en ik zweeg, voelde ik me meer kwetsbaar en schaamde ik me nog wat meer en zweeg ik ook.

En dáárom spreek ik me nu uit. Omdat nog langer zwijgen niet helpt. Omdat ik niets heb gedaan om me voor te schamen. Omdat niemand uitmaakt wat ik grappig moet vinden, of lekker, of geil. Omdat ik geen saaie, preutse trut ben, als ik niet door de eerste de beste kerel wil worden aangeraakt, aangeroepen of bespot. En omdat ik wens dat de mannen die van zichzelf weten dat ze de grenzen van vrouwen wel eens hebben overschreden – zelfs zonder kwade bedoelingen – het zelfrespect kunnen opbrengen om te zeggen: #ihave en het spijt me.

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

Van overleven naar leven! De moed tot verandering.

Om te kunnen veranderen is moed nodig. Moed om je diepste pijn in de ogen te zien. Moed om te erkennen dat alles wat je tot nu toe gedaan hebt om van de pijn af te komen, niet heeft gewerkt. En moed om aan iemand te zeggen: “Ik weet het niet meer, ik kan het niet. Help me alsjeblieft.” Maar wat als de angst zó groot is, dat je de moed niet kunt opbrengen om dit te doen? Wat als je niet meer gelooft dat het anders kan zijn. Wat als je al zo vaak teleurgesteld bent dat iedere volgende helper al bij voorbaat tegen jouw muur van angst aanloopt? Ben je dan een “hopeloos geval”? Ben je dan niet te helpen en moet je maar leren leven met je angst, pijn of paniek? Of is er toch een weg?

Er zijn tientallen redenen waarom je de hulp van een therapeut inroept. Je hebt misschien al van alles geprobeerd om de pijn in je leven te verzachten of te doen verdwijnen. Veel gebruikte manieren daarbij zijn ontkennen, verkleinen, verdoven of juist opzoeken.

Ontkennen helpt
De pijn ontkennen doen we allemaal wel eens: “Het valt wel mee, ja toevallig heb ik al een paar nachten niet goed geslapen, of moet ik soms zomaar ineens huilen, maar echt, met mij gaat het prima!” Soms ben je hier zo goed in geworden, dat je zelf bent gaan geloven dat er echt niets mis is in je leven. Totdat er een tegenslag komt: je werk loopt niet lekker, je partner wordt ziek, je zoon heeft schoolproblemen. En dan barst de bom. De frustratie kan er nog maar op één manier uit: ongecensureerd en keihard. Soms met desastreuze gevolgen voor je relatie, je baan of je servies.

Klein maken is fijn
De pijn verkleinen lijkt op ontkennen, met één verschil: je weet dat er dingen niet kloppen in je leven, maar vindt het moeilijk om onder ogen te zien hoe naar het eigenlijk is. Vooral als je al eerder hulp hebt gehad en er al “alles aan gedaan hebt”, is het moeilijk te erkennen dat het eigenlijk helemaal niet zo goed gaat. Hoe vaak heb jij het gevoel dat je gefaald hebt tegenover je vriendinnen of je partner, omdat hun luisterend oor en goed(bedoeld) advies niet dat resultaat heeft gehad dat jij (en zij) zo graag wilde(n)? Hoe vaak voel jij het als jouw persoonlijk falen dat je -ondanks alles- nog steeds somber bent, nog steeds zoveel verdriet hebt of nog steeds zo boos en negatief bent? Dus maak je jouw pijn kleiner. Opnieuw zeg je “het valt wel mee, het gaat al een stuk beter, ik heb veel aan je gehad, het is gewoon even een fase waar ik doorheen moet”.

Geen pillen nodig
Verdoven… we kunnen er wat van. Van dat ene wijntje bij het koken naar een halve fles per avond (of meer). Troostshoppen (bij de Action, wie doet het niet). Roddelen. “Volgende week stop ik, maar nu heb ik nog zoveel stress en die sigaret geeft me rust.” Je het snot voor de ogen sporten. Facebook, Instagram, Netflix, lezen, seks of zelfs jezelf beschadigen. Verdoven geeft ons de illusie dat we even kunnen ontsnappen. Even niet voelen, even de zachte flow van de beloning, even een andere pijn om ons af te leiden. De kater komt later en vraagt dan opnieuw een shot dopamine, endorfine of cortisol. Allemaal hormonen die een rol spelen bij verdoving en verslaving. En het werkt! Op korte termijn. De gevolgen op lange termijn zijn vernietigend, dat bewijst onderzoek keer op keer.

Pijn is fijn?
De pijn opzoeken om haar niet aan te hoeven gaan, lijkt een tegenstrijdigheid. Maar je kent het vast wel: je hoopt dat je de oplossing vindt bij die veelbelovende cursus, die unieke workshop of misschien dan déze therapievorm. Kortstondige verlichting biedt het volgende dieet, de nieuwste meditatiemethode of het laatste webinar met revolutionaire beloften. Het helpt wel, maar lost in de kern niet voldoende op en de knagende worm van pijn,verdriet en afwijzing blijft je ’s nachts wakker houden.

In eigen hand
Weet je nog, die campagne van SIRE over huiselijk geweld: “Het houdt niet op, niet vanzelf, het houdt niet op, totdat jij het stopt”. Raak als het gaat over geweld bij de buren of dat vriendje van school. Maar net zo raak als het gaat over jouw eigen verdriet, jouw eigen teleurstelling, jouw eigen strijd.

Het houdt pas op als jij het stopt. Jij alleen bent verantwoordelijk voor de kwaliteit van jouw leven. Jij bent je eigen sleutel! Door die sleutel op de voor jou juiste manier te gebruiken, verandert er pas echt iets in de basis.

Lef loont!
Pijn gaat niet vanzelf weg. Ze slijt misschien, maar laat sporen achter. Sporen die als een uitgesleten pad in je geheugen en in je lichaam worden opgeslagen. Bij iedere ervaring die maar een beetje lijkt op die eerder ervaren pijn, schiet je als het ware weer in het oude spoor, dat nog weer een beetje dieper uitslijt.

Om daaraan definitief te ontsnappen is één ding nodig: MOED! De moed om naar de pijn toe te gaan. De moed om beetje bij beetje te leren de pijn te voelen, zodat je ervaart dat je in staat bent haar te dragen. De moed om erbij te blijven en te voelen wat er is en je lichaam zo de kans te bieden de pijn te verwerken en te helen.

Je hoeft het niet alleen te doen
In de trajecten die ik begeleid, werken we altijd eerst aan jouw draagkracht. Door middel van oefeningen, effectieve behandelingen en inzichtgevende opdrachten groeit jouw zelfvertrouwen en groeit jouw grip op je leven. Pas als jouw systeem eraan toe is om los te laten, zetten we de middelen in om dat ook te kunnen doen. En daarna begeleid ik je nog even, tot het vertrouwen in jezelf weer zodanig is dat je het “zelf” kunt.

Gun jij jezelf een beter leven? En durf je te zoeken naar de moed om dat eerste kleine stapje te zetten op weg daar naartoe? Neem dan eens contact op voor een vrijblijvend en kostenloos kennismakingsgesprek. Ook voor jou is een leven mogelijk dat rijk en vervullend is, met plezier, liefde en levenslust.

 

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin
Blog Elma van der Salm Eindhoven _Moeiteloos

De kunst van vrouw zijn

De Servische kunstenares Marina Abramovic is bekend om haar confronterende performing art waarbij zij zelf onderdeel uitmaakt van het kunstwerk. Beroemd is haar opstelling The Artist is Present[1] waarbij zij, zittend op een stoel, mensen uitnodigt tegenover haar plaats te nemen. De kunstenaar en de bezoeker kijken elkaar in de ogen en maken in alle kwetsbaarheid contact, zonder woorden. Dagenlang zetten zich totale vreemden tegenover de kunstenaar – zij kijkt, ontmoet, raakt en wordt geraakt. Menselijk contact op de vierkante meter. Totdat uit het publiek haar ex-geliefde plaatsneemt op de stoel tegenover haar. Minutenlang kijken ze elkaar aan, wordt er niets uitgesproken, en tegelijk alles gezegd. Tranen van ontroering stromen over haar wangen en voor zowel de aanwezige museumbezoekers als de miljoenen kijkers op YouTube zijn het magische momenten van medemenselijkheid en sympathie.

Een mens als object
Al in 1974 maakte Abramovic haar installatie Rythm 0[2] – een eveneens zeer confronterende opstelling, die ik deze week tegenkwam op Facebook. Op een tafel liggen uitgestald 72 voorwerpen en Abramovic neemt plaats naast de tafel. De uitnodiging aan de bezoekers is om zelf een kunstwerk te creëren met de kunstenaar als object.

Waar in het begin de bezoekers haar strelen, kusjes geven en cake voeren, draait de sfeer, wanneer iemand begint haar kleding kapot te snijden met scheermesjes. Het gaat steeds verder en Abramovic staat daar, los van zichzelf, apathisch, als object. Het wordt de hel. Haar kleding wordt weggesneden, zij wordt in haar hals gesneden, een man drinkt haar bloed en een ander probeert haar te verkrachten. Er ontstaan opstootjes als iemand het neergelegde pistool laadt met de ene kogel die op tafel ligt en het tegen het hoofd van de kunstenaar zet. Het meest bizarre moment is, wanneer na zes uur wordt omgeroepen dat de voorstelling voorbij is. Abramovic komt tot leven en loopt besmeurd, beklad en met tranen in haar ogen op de mensen af, die zich geschrokken terugtrekken. Zij kunnen niet verdragen dat zij weer menselijk is geworden.

Geen mens
Wat me raakt in dit verhaal is niet eens haar moed om zich zo te objectiveren en daar de volledige verantwoordelijkheid voor te nemen (hoewel ik ook dat bijzonder dapper vind). Nee, wat mij vooral raakt, is de onmenselijke reactie van de bezoekers op deze vrouw als object. Als de kunstenaar uitstraalt dat zij een object is, wordt zij als object behandeld. De bezoekers overschrijden alle grenzen van menselijkheid in wat zij haar aandoen, zolang zij dat object is.

Erfenis van eeuwen
Vrouwen zijn eeuwenlang als object behandeld. Tot honderd jaar geleden verloor een vrouw haar zelfbeschikkingsrecht als ze trouwde. Pas in de jaren negentig van de vorige eeuw werd verkrachting binnen het huwelijk strafbaar gesteld. Nog steeds zijn er culturen waar de vrouw niet zelf haar levenspartner kiest omdat zij daar zogezegd niet bekwaam voor zou zijn. Al dat ontkennen van haar menselijkheid, haar recht op zelfbeschikking en op het inrichten van haar eigen leven – daarvan draagt iedere vrouw de sporen in haar denken en voelen mee. We noemen dat de moederwond.

Hardnekkig beeld
Gelukkig is er al veel ten goede veranderd. Toch leven veel vrouwen nog steeds met het beeld in hun hoofd dat zij altijd maar moeten voldoen aan de wensen van anderen. Zij “zien” zichzelf niet in hun menselijkheid – en worden dus ook niet gezien door hun omgeving. En dat geeft veel pijn, frustratie en verdriet.

Het is klaar!
Neem vanaf vandaag je plek in! Maak contact met je eigen menselijkheid, wees menselijk en laat dat zien. Houd rekening met jezelf, neem jouw behoeften serieus en wees zacht naar jezelf. Stop met van jezelf een object te maken dat er niet toe doet. Je doet er wél toe! Jouw lichaam is van jou en van niemand anders. Jouw geest is van jou en van niemand anders. Jouw gevoelens zijn van jou en dienen gerespecteerd te worden, in de eerste plaats door jezelf.

Vind je dit moeilijk? Weet je niet goed wat jouw grenzen dan eigenlijk zijn op je werk of in je relatie? Ben je uitgeput van het niet-voelen en wil je het anders? In mijn werk als Vrouwentherapeut heb ik al vele vrouwen geholpen hun eigen waarde weer te vinden. Praktisch, met een warm hart en effectief. Bel gerust voor een vrijblijvende kennismaking.

 

 

[1] The artist is present

[2] Marina Abramovic vertelt over Rhythm 0

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

Als je relatie je ongelukkig maakt – deel 4: zelfreflectie

Ziekmakende relaties – deel 4: Verantwoordelijkheid voor het eigen falen

We verlangen allemaal naar liefde. Toch gaat er veel mis op dat gebied. In mijn praktijk -en daarbuiten- kom ik veel vrouwen tegen, die het maar niet lukt gelukkige, liefdevolle relaties te hebben.

Ziekmakende relaties zijn relaties waarin een aantal heel belangrijke zaken ontbreken. In deze reeks blogs, behandel ik de verschillende elementen één voor één en leg uit waarom ze zo belangrijk zijn. Deze week: verantwoordelijkheid voor het eigen falen

Hand in eigen boezem
Er gaan in ieder leven dingen mis. Maar voor de narcistische of wantrouwige overlever is alles wat mis gaat de schuld van anderen. Altijd. Voor deze mensen is het onmogelijk de hand in eigen boezem te steken. In een relatie met zo iemand ben jij een soort kop van Jut, die de klappen van het miskende ego van de partner opvangt. En daar kun je goed ziek van worden.

Vroege jeugd
Al vroeg in je jeugd leer je wat jouw waarde is. Als je geluk hebt, heb je meegekregen dat je oké bent, wat je ook doet of laat. Jij bent een heel en compleet mens, met mooie eigenschappen en een eigen waarde, waar ook ruimte is voor imperfectie en falen. Maar velen van ons leerden iets heel anders. Van ouders die zelf behoefte hadden aan goedkeuring of waardering en die dat (onbewust) bij hun kinderen kwamen halen[1]. Of je werd geboren in een gezin waarin het ”ieder voor zich en God voor ons allen” was. Jij moest jezelf zien te redden, terwijl je daar eigenlijk nog veel te klein voor was. Voor angst, pijn of verdriet was geen plaats. Dus overschreeuwde je jezelf en hield je groot.

Mensen die pijn hebben, doen pijn
Dit “zich groothouden” kan zo ver gaan, dat de persoon alles wat neigt naar kwetsbaarheid of falen ontkent of wegdrukt. En dit kan een gevoelloos en destructief patroon doen ontstaan, dat helaas voor ontzettend veel leed in de omgeving van zo iemand zorgt.

Naar het eigen falen kijken doet dan teveel pijn en geeft een gevoel van mislukking en hulpeloosheid. Voor de wantrouwige overlever is dát een pijn die ten koste van alles voorkomen moet worden. Je zou kunnen zeggen, dat er geen volwassen “ik” is, dat de pijn kan opvangen. Eigenlijk is er nog steeds alleen maar dat innerlijke gekwetste kind, dat nog steeds wanhopig probeert te overleven.

Verantwoordelijkheid nemen
In relaties is het heel belangrijk, dat beide partners hun verantwoordelijkheid nemen voor zichzelf, voor elkaar en de relatie. Reflecteren op het eigen gedrag is een belangrijke voorwaarde daarbij. Als één van de partners dat niet kan of wil, bijvoorbeeld omdat het té pijnlijk is de eigen kwetsbaarheid onder ogen te zien, dan heeft dat desastreuze gevolgen voor de relatie.

Je ziet dan vaak dat de partner, de kinderen of soms zelfs een huisdier de klappen – soms letterlijk – op moet vangen. En als je dan als partner (of kind) de verantwoordelijkheid voor de pijn van de  narcistische dader op je neemt, zul je van alles proberen om de sfeer te redden. Je loopt op je tenen om maar te voorkomen dat de dader ontploft of zijn woede zich tegen jou keert. Je geeft nog een beetje meer liefde, of seks, of aandacht… maar het helpt allemaal niets.

Gezond evenwicht
Het kunnen inzien dat we niet perfect zijn, dat we falen, dat we dingen verkeerd doen, al hebben we geen kwade bedoelingen, is een belangrijke pijler onder een gezonde, gelijkwaardige en liefhebbende relatie. Mis je dat bij jezelf of bij je partner? Zoek dan hulp. Het is mogelijk te leren omgaan met innerlijke pijn, zonder dat je jezelf verliest.

Ken jij of ben jij iemand die in een ziekmakende relatie zit en wil je eruit? Of wil je het anders? Kom eens praten. Elma van der Salm Vrouwentherapeut heeft ruime ervaring met dit thema. Haar aanpak is gericht op het helen van oude pijn en trauma´s en het ontwikkelen van een gezonde zelfbeeld dat gebaseerd is in krachtige zelfliefde en -acceptatie.

[1] Alice Miller – Drama van het begaafde kind

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

Als je relatie je ongelukkig maakt – deel 3: Kwetsbaarheid

We verlangen allemaal naar liefde. Toch gaat er veel mis op dat gebied. In mijn praktijk -en daarbuiten- kom ik veel vrouwen tegen, die het maar niet lukt gelukkige, liefdevolle relaties te hebben. Ziekmakende relaties zijn relaties waarin een aantal heel belangrijke zaken ontbreken. In deze reeks blogs, behandel ik de verschillende elementen één voor één en leg uit waarom ze zo belangrijk zijn. Deze week: Kwetsbaarheid

Kwetsbaarheid als kracht
Echt kwetsbaar kunnen zijn, is het meest krachtige teken van een geheelde persoonlijkheid. Wie echt kwetsbaar kan zijn, is niet te kwetsen. Door het leven heen zijn we op ontelbare manieren gekwetst. Hoe groot of hoe klein ook, op al die kwetsuren hebben we vaak gereageerd met een afweerreactie. Dat is op zichzelf een heel gezond, maar onbewust proces. En het nadeel eraan is namelijk, dat het onbewuste soms té snel de conclusie trekt dat er gevaar dreigt. In onze jeugd kunnen we het verschil nog niet goed maken tussen wat echt gevaarlijk is en wat alleen maar gevaarlijk lijkt. Uit zelfbescherming kiezen we dan te snel een afwerende reactie.

Onveiligheid en afweer
Bijvoorbeeld: je bent een jaar of vier en je doet iets onhandigs. Je vader wordt boos en verheft zijn stem en zegt iets als “jij bent ook altijd zo onhandig, wat moet er van jou terechtkomen!” Voor een kind is een dergelijke “aanval” is hartstikke onveilig en pijnlijk. Je bent immers totaal afhankelijk van je ouders. Niet alleen voor onderdak en voedsel, maar juist ook voor warmte en genegenheid. OM die pijn niet te voelen, kies je onbewust voor een overlevingsreactie. Je geeft bijvoorbeeld een grote mond, je trekt je geschrokken terug in jezelf of je verstijft en weet niet meer wat je moet doen.

Iedere keer als je je onveilig of angstig voelt, zul je jezelf proberen te beschermen door het herhalen van die allereerste afweerreactie. En hoe vaker je dat doet, hoe sterker de drang tot bescherming zal worden. Op den duur wordt het een gewoonte en zul je jouw afweerreactie te pas en te onpas inzetten om maar te voorkomen dat je gekwetst wordt.

Vervelend bij-effect
Wat je alleen niet beseft, is dat die beschermende reactie ook een negatief bij-effect heeft, namelijk dat je het contact met de ander verliest. Iedere afweerreactie is tot op zekere hoogte destructief voor onze relaties. We zijn dan weliswaar veilig, maar eenzaam. Want net zo goed als we gemaakt zijn om onszelf voor pijn te behoeden, zijn we gebouwd voor sociale interactie. Mensen hebben elkaar nodig om te kunnen leven. Afweerreacties zijn nodig om te overleven. Een succesvolle afweerreactie maakt dat je het vermogen om kwetsbaar te zijn verliest.

Afweer doodt
Het verlies van kwetsbaarheid, van werkelijk kwetsbaar kunnen zijn, is dodelijk voor een relatie. Je ontzegt jezelf de kans op écht contact dat jou doet groeien, opbloeien, ontspannen, veilig zijn.

Leven met een partner die zijn of haar kwetsbaarheid niet kan tonen, maakt eenzaam. Je kunt het gevoel hebben dat je constant op je tenen moet lopen om hem of haar niet boos te maken. Of je hebt het gevoel dat je jouw partner nooit echt kunt bereiken en dat je er alleen voor staat.

De weg eruit
Wat kun jij nu zelf doen om (weer) kwetsbaar te durven zijn?

Het antwoord op een overactief afweersysteem dat maakt dat je niet kwetsbaar kunt zijn, is compassie (medegevoel). Dat begint met het hebben van compassie voor jezelf. Voor jouw eigen kwetsuren. Voor jouw eigen bange, gekwetste kind dat zo snel afweert, als er gevaar dreigt. Regelmatig mediteren om die zelfcompassie te oefenen kan je helpen uit je afweerreactie te blijven.

Compassie: liefde in actie
Door compassie met jezelf te hebben, zul je meer veiligheid in jezelf ervaren. Tegelijkertijd worden jouw eigen grenzen duidelijker en kun je deze ook met meer zachtheid aangeven. Niet vanuit een afweerreactie, maar vanuit respect en compassie voor wat jij nodig hebt.

Compassie met jezelf is de basis voor compassie met de ander. Het kan de weg vrijmaken voor de ander om ook met compassie naar zichzelf en naar jou te kijken. Compassie maakt zacht. Compassie maakt toegankelijk. Compassie maakt krachtig. Compassie is liefde in actie.

Download de meditatie voor zelfcompassie
Wil je meer compassie in je leven, voor jezelf of voor de ander? Ik heb een meditatie voor je ingesproken, die je hieronder kunt downloaden.

Ken jij of ben jij iemand die in een ziekmakende relatie zit en wil je eruit? Of wil je het anders in jouw relatie? Kom eens praten. Elma van der Salm Vrouwentherapeut heeft ruime ervaring met dit thema. Haar aanpak is gericht op het helen van oude pijn en trauma´s en het ontwikkelen van een gezond zelfbeeld dat gebaseerd is in krachtige zelfliefde en -acceptatie.

 

 

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

Mijn geheime vakantiebestemming

“Waar ga jij dit jaar naartoe met vakantie?” De vraag is me meermaals gesteld de afgelopen weken. Mijn antwoord: “Ik ga nergens heen, ik houd een staycation.” 

Het idee van een staycation is niet nieuw. Sterker nog, columnist en opiniemaker Jan Dijkgraaf wijdde er zijn 42e boek aan: “Thuisvakanties voor beginners”. Er is veel voor te zeggen om eens uit de ratrace te stappen van verder, hoger, spectaculairder en zo meer. Want zeg nou eerlijk: gaat de kwaliteit van je leven nou écht omhoog door uren in de file op de Autoroute de Soleil de ruziënde kinderen op de achterbank in het gareel te houden? Of door, geplaagd door muggen, een zwartgeblakerde maar van binnen halfgare hamburger van de barbecue te plukken?

“Het was fantástisch!”
Het schijnt trouwens dat we met ons allen het meest liegen over hoe te gek de vakantie was! Een tegenvallende vakantie geeft ons geen goed gevoel over onszelf. Het heeft immers heel wat geld en moeite gekost om er te komen. We hebben er lang naar uitgekeken en gefantaseerd over hoe heerlijk het zou zijn. Het is een menselijk trekje om datgene wat duur betaald is, ook een hoge emotionele waarde toe te kennen. Dus kleuren we de werkelijkheid een beetje bij en houden we met elkaar de mythe van de gelukkige vakantie in stand.

Is vakantie écht altijd alleen maar leuk?
De vakantiereis maakt dat je even uit de dagelijkse sleur stapt. Maar hoewel je in een andere omgeving of misschien zelfs een andere tijdzone bent, je neemt jezelf inclusief al je zorgen, negatieve gedachten, irritaties over je partner en kids, gewoon met je mee. Het is niet voor niets dat het aantal aanvragen voor echtscheidingen spectaculair stijgt na de zomervakantie (en ook na de kerstdagen trouwens).

Daar komt bij, dat reizen en met vakantie gaan met name hoogsensitieve en/of wat meer introvertere types veel stress geeft. Mensen met deze temperamenten vinden het vaak lastig hun verwachtingen te managen. Zij hebben meer dan gemiddeld tijd nodig om aan een nieuwe omgeving te wennen en hebben behoefte aan vaste routines en een bepaalde mate van voorspelbaarheid.

Tijd dus voor een lijstje met voordelen van de staycation:
+ je hebt geen inpakstress
+ je hebt geen files onderweg naar Schiphol, de Veluwe of Frankrijk
+ je hoeft niet drie dagen bij te trekken van de vermoeiende reis
+ je spaart geld uit, veel geld
+ je hoeft niet te wennen aan de nieuwe bestemming, het eten, het tijdsverschil enz.
+ er is geen tegenvallend uitzicht
+ de rijen bij de supermarktkassa zijn beduidend korter (want de rest van je dorp zit op een ver strand)
+ in mijn geval: ik heb het huis het huis voor mij alleen (want mijn volwassen kids zijn zelf weg)
+ je hoeft geen pension of oppas te regelen voor je huisdier(en)
+ je slaapt heerlijk in je eigen bed
+ niets moet, maar alles wat je gedaan krijgt, voelt als een bonus
+ je bekijkt je eigen omgeving met “vakantie-ogen” en ontdekt prachtige plekjes “om de hoek”
+ je komt toe aan dat boek dat achterin de boekenkast al zolang op je staat te wachten
+ dat gevoel van “thuis zijn” op ieder moment van de dag is heerlijk
+ je hebt geen overlopende inbox bij thuiskomst
+ je hebt geen vakantiekater omdat het voorbij is (en de harde werkelijkheid weer trekt)
+ je hebt vrede met de werkelijkheid van je eigen heerlijke leven.

Voor de balans toch ook een paar nadelen:
–  je mist de ervaring van een totaal nieuwe omgeving
–  je loopt het risico te blijven hangen in routine, waardoor je onvoldoende oplaadt voor een nieuw werkseizoen
–  en eerlijk gezegd heb ik soms een knagend gevoel dat ik iets “heel bijzonders” mis (maar dat komt ook wel een beetje door de happy de peppy vakantiefoto’s op facebook van mijn wél reizende vriendjes. No offence, vooral blijven doen hoor!).

Reisverlanglijstje
Overigens: er staan best nog een aantal bestemmingen op mijn reisverlanglijstje. Mijn hart ligt bij plaatsen waar de geschiedenis voelbaar is, ver weg van toeristische drukte. Plaatsen waar ik stil kan zijn en de eeuwenoude sfeer kan opzuigen en diep in mijn botten kan laten doordringen… Zo wil ik vreselijk graag weer eens naar The Cotswolds (en de rest van Engeland) om te wandelen, naar Ierland om mijn Keltische bloed te laten stromen (gaat gebeuren komend voorjaar), naar IJsland om de schepping in actie te zien. Ik wil graag naar Katharenland om de geschiedenis te voelen en te proeven. Naar de Koningssteden in Marokko, naar de Hermitage in St. Petersburg. Naar Daman Hur om me te laten verrassen. Maar dit jaar, dit jaar ben ik lekker thuis!

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

#jesuis… aanslagen moe…

De wereld stond in brand dit weekend. De aanslag in Nice (alweer Frankrijk, alweer zo dichtbij…) en de mislukte staatsgreep in Turkije beheersen het nieuws. De livebeelden op tv of op het scherm van je smartphone geven het gevoel alsof je er zelf bij bent. De couppoging in Turkije werd zelfs letterlijk via Periscope gestreamd. En intussen bouwen zich trauma’s op. Niet alleen bij de directe slachtoffers. Ook degenen die, aan tv of smartphone gekluisterd alle details tot zich nemen, lopen een risico.

#jesuis…fatigué
Sinds “Charlie Hebdo” zag je na iedere aanslag de “#jesuis” in je timeline verschijnen. Overlays over profielfoto’s. Foto’s van brandende kaarsjes die ter nagedachtenis aan de slachtoffers de wereld over gingen. Maar je kunt wel aan de gang blijven, dus zo langzamerhand stoppen we ermee. Zeker als de dramatische gebeurtenissen elkaar in zo’n hoog tempo opvolgen als dit weekend, met de walgelijke aanslag in Nice en de couppoging in de dictacratie die Turkije heet.

Gaan we wennen aan geweld? Ik zag een traumadeskundige in een nieuwsrubriek vertellen, dat het een heel normale overlevingsreactie is: afstompen, niet meer voelen, bevriezen in machteloosheid.

En daar schrok ik als traumatherapeut enorm van! Want afgesloten-zijn als overlevingsreactie, is juist één van de ingrediënten voor het ontstaan van traumastoornissen.

Wennen = gewond
Uit onderzoek is blijkt keer op keer, dat je er niet bij hoeft te zijn geweest om een trauma op te lopen door een geweldsmisdrijf. De ernstigste vorm van een traumareactie, PTSS (Post-Traumatische Stress Stoornis) kan zich zelfs ontwikkelen na -herhaalde- blootstelling aan ingrijpende, indrukwekkende beelden of getuigenverslagen, waarbij je niet anders kunt dan machteloos toekijken.

Hoe ontstaat trauma
Er zijn drie mogelijke reacties in een potentieel gevaarlijke of overweldigende situatie. We noemen dat “de drie F-reacties”: Fight, Flight of Freeze. De eerste twee, vechten en vluchten, zijn reacties die onder invloed van adrenaline leiden tot een effectieve ontsnapping. Van groot belang daarbij is, dat we ná de verschrikkelijke gebeurtenis die ons deed vechten of vluchten, de beweging afmaken. Dat doen we door te rillen, huilen, schelden, misschien zelfs braken. Zo herstelt zich de balans in ons lijf.

Als vechten of vluchten niet (meer) kan, omdat de situatie té overweldigend is, dan schiet het lichaam in de Freeze-modus. Je bevriest. Het lichaam verstart, de schrik zet zich vast in je lijf en de herinnering wordt in je brein geëtst. Je krijgt het letterlijk koud om je hart. Zag je de slachtoffers in Nice gehuld in dat isolerende folie? Door de schrik kunnen ze hun lichaam niet meer goed op temperatuur houden, zelfs niet op die warme zomeravond in Zuid-Frankrijk.

Natuurlijk herstellen
Als het goed is, begint ná de bevriezing het rillen en trillen als een positieve reactie, met als doel om uit de verstarring te komen. Dat is een gezonde manier om de natuurlijke overlevingscyclus af te maken en het risico op het ontstaan van een traumastoornis te verkleinen. Het is dus van levensbelang ruimte te geven aan dat deel van het proces. Gebeurt dat niet en stop je je gevoel diep weg, omdat het te pijnlijk is om het te blijven voelen, dan blijft de bevriezing in je systeem aanwezig. En wordt de basis gelegd voor een mogelijk langdurig traumatisch effect.

Voelen geneest
En dáárom schrok ik van de woorden van die meneer op tv, die zei dat het normaal is om niet meer te voelen. Het is niet normaal. Het is een signaal van een zich vormende, potentieel blijvende traumareactie, die verlamt, bevriest en je het leven ontneemt.

#jesuis…. woedend/bang/verdrietig!
Gil dus, schreeuw, wordt woedend. Praat en huil. Tweet en post op Facebook. Uit je op jouw manier. En voel. Want wat er gebeurd is, is niet oké. Het is gruwelijk is en het doet pijn en het is beangstigend, omdat we allemaal daar hadden kunnen staan bij dat vuurwerk. Door te blijven voelen én dat gevoel te uiten, blijft het leven in je stromen. En als het leven blijft stromen, blijven we betrokken bij de oplossing, kunnen we ons blijven verzetten tegen de machteloosheid en tegen de angst. Want wij zijn de wereld. Wij zijn de maatschappij. #jesuis… menselijk!

Herken je traumasymptomen bij jezelf en wil je leren leven in plaats van overleven? In mijn praktijk bied ik verschillende behandelmethodes die jou kunnen helpen het leven terug te pakken zoals het voor jou bedoeld is.

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

Racisme en de pijn van niet gezien zijn

De zomervakanties zijn nog eens niet begonnen, maar Zwarte Piet was alweer in het nieuws. Het hulpje van de Sint heeft racisme en discriminatie hoog op de agenda in Nederland geplaatst. De toon waarop het debat wordt gevoerd, is vaak vinnig, soms zelfs grimmig. Sylvana Simons en de rapper Typhoon kunnen erover meepraten.

Onderscheid maken (“discrimineren”) tussen mensen zit ons al eeuwen in het bloed. Het beschermde onze stam tegen ongewenste invloeden van buitenaf. Het maakte ons sterk tegenover onze vijanden: tegen roofdieren, tegen leden van concurrerende stammen die met ons vochten om voedselgronden. Belangrijk dus om te weten wie bij jouw kringetje hoorde en wie niet. Je kon je veilig voelen bij de ander “die ongeveer hetzelfde was als jij”.

Zelfbeeld
Maar waar vroegere discriminatie tussen mensen op basis van ras, sekse, geloof, leeftijd of intelligentie om veiligheidsredenen nog wel verdedigbaar was, zijn er in 2016 geen redelijke argumenten meer te vinden voor welke vorm van discriminatie ook. Met alle wetenschappelijke kennis van vandaag weten we: wie anno nu nog racistisch, seksistisch of homofoob is, heeft een persoonlijkheidsprobleem, namelijk een probleem met het eigen zelfbeeld.

In een maatschappij waarin mensen weten wie ze zijn, waarin mensen een gezond zelfbeeld hebben en verantwoordelijkheid nemen voor zichzelf, heeft racisme, seksisme en welke vorm van discriminatie ook, geen plaats. Een gezond zelfbeeld geeft juist ruimte aan anderszijn.

Erkennen van pijn
Maar helaas… in zo’n wereld leven we niet. Er is schade gedaan, historisch en cultureel. Door witte mensen tegen donkere mensen, door rijke witte mensen tegen arme witte mensen, door donkere mensen tegen donkere mensen. Dát erkennen en toegeven kun je, als een gezond zelfbeeld je basis is. Als je weet en erkent wie je bent, wie je geworden bent, ondanks de daden en ervaringen van je grootouders. Maar ook: als je weet en erkent wie de ander is, hoe hij geworden is wie hij is, ondanks de daden en ervaringen van zijn grootouders.

Ik zie jou, zie jij mij?
Het is misschien wel de grootste pijn in een mensenleven, dat je niet gezien wordt voor wie jij bent. Als de ander jou alleen maar kan zien door de bril van zijn eigen gekwetste zelfbeeld, en jou niet meer ziet zoals jij echt bent, is dat een groot onrecht. Mijn ervaring als vrouwentherapeut leert me, dat de meeste hulpvragen uiteindelijk zijn terug te voeren op dát thema.

Als we als kind onvoldoende gezien worden voor wie we zijn, ontwikkelen we een gekrenkt zelfbeeld. Het gevolg kan zijn, dat we ons leven lang worstelen met de manier waarop we naar onszelf kijken. En dát heeft weer gevolgen voor hoe we naar de ander kijken. Sterker: het heeft zelfs gevolgen voor hoe we de blik van de ander ontvangen.

Onrecht
Het is een groot onrecht als de waarde van een persoon en haar waardevolle kenmerken niet meer gezien worden, omdat de blik blijft hangen op uiterlijk. Als aan dat uiterlijk een betekenis aan gegeven wordt, die niet strookt met de ware persoon, is dat een mogelijk nog groter onrecht. Want wanneer de ander jou een beeld van jezelf oplegt vanuit zijn perspectief, ben jij niet meer vrij jezelf te zijn.

Zie jij jouw eigen kracht en schoonheid? Als dát de basis is van waaruit je leeft, ontdek je vanzelf ruimte die er is voor die “vreemdeling”. Die ander, die er anders uitziet, anders kookt, anders praat. Dan ontdek je ook, dat je jouw hart kunt openen voor diegene en dat zijn anders zijn, niets kan afdoen aan jouw diepste zelf. Dát geeft vrijheid in jou, in die ander en dus ook in maatschappij.

Voel jij je gekwetst door het onrecht van discriminatie? Werd jij afgewezen vanwege jouw kleurtje, jouw vrouwzijn en heeft dat jouw zelfbeeld negatief beïnvloed? Doet dat je nog steeds pijn? De vrouwentherapeut helpt je bij herstel en heling van de pijn van een gekrenkt zelfbeeld.

 

Meer lezen over zelfbeeld

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

Vrouwen aan de macht!

Daar stond ze, met haar toespraak. Dapper sprak ze zich uit: “Er moet in onze gemeente plaats zijn om vluchtelingen een thuis te bieden en een warm welkom.” Achterin de zaal klonk geroezemoes. Iemand riep iets. Een harde mannenstem begon te zingen, anderen vielen hem bij: “Daar moet…” Ze ging stug door. Opkomend voor wat zij in haar hart voelde als nodig, als waar. Haar moederhart deed pijn bij het zien van al het leed dat kinderen werd aangedaan. Het spreken werd haar bijna onmogelijk gemaakt. Ze werd bang. Het gezang klonk harder, werd ruwer: “… een piemel in…”

Chaos
We leven in bijzondere en soms chaotische tijden. Het journaal toont dagelijks de gevolgen van oorlogen en geweld ver weg. Die gevolgen zijn nu ook heel dichtbij zichtbaar. Want de stroom vluchtelingen zoekt ook in ons land een veilig heenkomen.

Het binnenkomen van zoveel mensen uit andere culturen heeft voor onrust en angst gezorgd. Want “daar” gaan ze heel anders om met vrouwen. Dáár heeft de vrouw nog steeds een ondergeschikte positie. En dat idee nemen ze mee naar hier, samen met onrespectvol gedrag. En dat botst met onze waarden.

Porno
Maar, de vraag moet gesteld worden: wat ís eigenlijk de positie van de vrouw in onze maatschappij? Zijn wij in het westen, met onze pornografisering van het vrouwenlichaam niet net zo doorgeschoten in respectloosheid als de binnenkomende moslimmannen met hun gesis en aanrandingen? Wat te denken van Nederlandse mannen die – opkomend voor “onze normen en waarden” –  vrouwen toescanderen “Daar moet een piemel in”, als die vrouwen zich uitspreken vóór een ruimhartige opvang van vluchtelingen?

Revolutie
Nina Elshof schrijft in de Koorddanser van deze maand een stuk over een revolutie die zij voorziet voor 2016. Zij spreekt over een herwaardering die van oorsprong vrouwelijke principes en domeinen zullen ondergaan.

Ook ik zie die ontwikkeling en juich die van harte toe. Het wordt tijd dat zowel mannen als vrouwen hun plaats in de maatschappij innemen vanuit hun specifieke kracht en waarde. Niet als tegenpolen, maar elkaar aanvullend, samen sterker dan ieder voor zich. Van oudsher typisch vrouwelijke krachten moeten dan wel herkend, erkend en omarmd worden. Die krachten moeten de ruimte krijgen op een bij onze tijd passende manier.

Kracht
Maar wat zijn dan die typisch vrouwelijke krachten? En betekent herwaardering daarvan dat de vrouw terug moet naar het aanrecht en de keukentafel?  Integendeel, de specifiek vrouwelijke kracht als hoedster van sociale verbanden is van grote betekenis voor onze maatschappij. Die kracht die oog heeft voor het belang van het grotere geheel. Vroeger beperkte zich dat tot het gezin. Tegenwoordig hebben we die kracht, meer dan ooit, óók nodig in de samenleving.

Eerherstel
Het wordt tijd dat de typisch vrouwelijke elementen van baren (creëren), opvoeden (richtlijnen geven), zorgen (verzorgen, voeden en verder kijken dan vandaag) meer ruimte krijgen. Niet alleen in het gezin, maar ook in boardrooms, in maatschappelijke organisaties en in de politiek. Daarbij moet er ruimte zijn voor iedereen, man of vrouw, om dat op zijn of haar eigen wijze vorm te geven. Gelukkig laten vrouwen zich steeds meer horen. Zij vragen meer ruimte voor typisch vrouwelijke kwaliteiten als zorgzaamheid, duurzaamheid, sensualiteit en bouwen aan huis en haard. En zoals het vrouwen betaamt, doen zij dat met doorzettingsvermogen, wijsheid en humor. Want een vrouw weet als geen ander hoe zij zaken naar haar hand kan zetten, zonder daarbij het belang van de ander uit het oog te verliezen. Daarmee hebben vrouwen het al duizenden jaren gered. Zijn zij het cement geweest van relaties, gezin en de samenleving.

Emancipatie 2.0
Emancipatie betekent niet het verdringen van de één ten bate van de ander. Nee, het betekent dat ieder met zijn en haar eigen waarden en specifieke kracht zijn en haar eigen plek inneemt. Daarvoor is het noodzakelijk dat mannen én vrouwen zich (opnieuw) verbinden met hun authentieke mannelijkheid en vrouwelijkheid. Daarvoor is heling nodig. Heling van hoe wij kijken naar wat typisch mannelijk en typisch vrouwelijk is. Maar ook heling van individuele vrouwen en mannen, die nooit echt hebben mogen zijn wie ze zijn.

Bron:
2016, vrouwelijke revolutie van huis-en-haard – Nina Elshof (Koorddanser 33/337, februari 2016)

 

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

JE SUIS! Waarom Keulen niet bijzonder is.

De  gebeurtenissen in Keulen in de Nieuwjaarsnacht veroorzaken wereldwijd een schok van ontzetting en het nieuws wordt erdoor beheerst. Getroffen vrouwen doen massaal aangifte wegens aanranding, diefstal en zelfs verkrachting. Niet alleen in Keulen, maar ook in Hamburg en andere Duitse steden. Rechtse partijen en social media jagen de vluchtelingenhaat nog eens aan. Hun tegenstanders verzwijgen juist de nationaliteiten van de vermeende daders. In de NRC solliciteert Monique Samuel naar de functie van VN- vrouwenvertegenwoordiger. En ook “Free a Girl” haalt het nieuws door naakt op straat te protesteren tegen de “verkrachtingscultuur”.

De gezagsdragers adviseren
Inmiddels is in Keulen de chef van politie met pensioen gestuurd en staat ook de positie van de burgemeester onder druk. Zij adviseerde vrouwen om mannen “op ten minste armlengte te houden”. Intussen zijn de slachtoffers niet alleen meer de aangerande vrouwen, maar ook gewone burgers, die opnieuw hun (moslim)geloof moeten verdedigen tegen doorgeslagen lafaards.

Beeldvorming
Wat ik mij bij dit alles afvraag is: wat doet de berichtgeving over deze incidenten nu eigenlijk met jou en mij? Met vrouwen die dagelijks, hun leven lang al, allereerst als vrouw en daarna pas als mens, functionaris of professional worden gezien. Die er hun leven lang al mee te maken hebben dat ze, als vrouw van vlees en bloed, vooral als vlees worden gezien. Wat doet het met jou en mij, als wij – opnieuw – verantwoordelijk worden gemaakt (“hou’m op armlengte!”) voor de seksuele aandrift van mannen om ons heen? Wat gebeurt er in ons hoofd, wat gebeurt er met ons zelfbeeld? Wat doet het met onze vrijheid om te zijn wie we zijn? Op welke manier beïnvloedt het hele scala van berichten de manier waarop wij naar onszelf kijken?

Niets nieuws
De daders van de aanrandingen in Keulen (b)lijken asielzoekers te zijn, vluchtelingen uit islamitische landen. Deze mannen hebben een beeld van vrouwen dat we in het westen “ouderwets” noemen. Maar is dat wel zo ouderwets? Jij en ik weten toch als geen ander, dat seksueel grensoverschrijdend gedrag óók in de westerse samenleving aan de orde van de dag is? Ook toen er nog geen islamiet in de buurt was, werden Hollandse vrouwen aangerand, bepoteld, vernederd en verkracht. Door buurmannen, collega’s, vrienden, echtgenoten, vaders, grootvaders en dit gebeurt nog steeds. Door mannen die de vrouw als ondergeschikt zien. Als vlees, dat je naar jouw believen mag aanraken, benaderen, gebruiken. Mannen die menen te weten wat goed is voor jou, voor mij, voor ons vrouwen.

Daarom schuilt er in mijn ogen een gevaar in de collectieve verontwaardiging van ministers en gezagsdragers.

Je suis!
Want waar vrouwen, over de hele wereld, vechten voor het recht op zelfbeschikking over hun lijf en leven, bekruipt mij intussen het gevoel dat ik in mijn eigen land dit recht, deze vrijheid, dreig kwijt te raken aan een overheid die opnieuw vrouwen wel eens zal vertellen wat goed voor hen is. Die vrouwen vertelt, dat we mannen “op armlengte” moeten houden. Of die maatregelen gaat nemen “om ons te beschermen”. En daarbij de impliciete boodschap geeft, dat wij vrouwen niet voor onszelf kunnen zorgen. Dat we bescherming nodig hebben. De boodschap dat we terecht bang zijn, omdat de wereld groot en boos is en wij vrouwen zwak en klein.

En dat zint mij niet. Want ik geloof juist in de onverwoestbare levenskracht van vrouwen.

Kracht
De levenskracht waarmee ze kinderen dragen, baren, voeden en opvoeden. De levenskracht waarmee ze op hun 63e een opleiding beginnen en een eigen praktijk starten waarin ze hun passie (eindelijk) leven. De levenskracht waarmee ze op hun 70e nog aan een nieuwe relatie beginnen. De kracht waarmee ze op hun 10e voor hun jongere broertje zorgen omdat mama ziek is. En zo zijn er nog tientallen voorbeelden te bedenken.

Ik wijd mijn leven aan het helpen van vrouwen om die kracht te ont-dekken en in te zetten. En daarbij wil ik me niet laten uitspelen tegen een religie. Seksueel misbruik, seksueel grensoverschrijdend gedrag en patriarchaal denken, zijn van alle tijden, van alle landen, van alle geloven en van alle leeftijden.

Grenzen
Misdaad dient bestraft te worden. Misdaad van de ene mens tegen de andere. Iedere misdaad die de persoonlijke grenzen van een andere mens overschrijdt, of het nu inbraak is of diefstal, aanranding, verkrachting of moord is. De persoonlijke grens van ieder mens is een heilige grens, die je niet zonder toestemming en met instemming van de ander over gaat. Of het nu een man of een vrouw is, een christen of atheïst, een moslim of een kopt, een asielzoeker of een westerse burgemeester. Daarvoor hoef je elkaar niet op armlengte te houden. Daarvoor hoef je een ander slechts te behandelen zoals je zelf behandeld wilt worden.

Ben jij ooit seksueel misbruikt, op wat voor wijze dan ook, en heb je daar nog last van? Blijf daar niet mee lopen, maar zoek hulp. Jouw seksualiteit is van jou en van niemand anders. Jij hebt het recht op vrijheid in je hoofd en in je lijf. Jij hebt het recht om jouw vrouwzijn in alle volheid te leven en ervan te genieten. Jij bent van JOU en ik help je er graag bij dat weer in jezelf te ontdekken en uit te leven.

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin