#MeToo

#MeToo

Het raakt me. Dieper dan ik wilde toegeven. De hashtag #MeToo en alle vrouwen, bekend en onbekend, die aangeven zich geïntimideerd, bepoteld, bespeeld en gemanipuleerd te voelen door mannen. Mannen die onze lichamelijke, geestelijke en emotionele grenzen overschrijden. En ik ook. #MeToo.

Ik heb gewacht met naar buiten treden. De vrouwentherapeut zweeg. Opnieuw. Ik zweeg omdat ik met mezelf in het reine moest komen. Omdat ik vocht tegen de schaamte, vocht tegen de herinneringen. Vocht tegen het gevoel van niet toe te willen geven hóe erg het is. Ook al lijkt het niet erg. Omdat dát is wat we te horen kregen: “Doe niet zo flauw”, “Preutse trut, jij kan ook niet tegen een geintje.” Omdat ik de goede mannen in mijn leven niet in verlegenheid wil brengen. Want natuurlijk zijn die er óók, en gelukkig in mijn leven in de meerderheid!

Maar het is niet te stoppen. Mijn lijf doet al dagen pijn. De herinneringen, de schaamte, de wanhoop, het gevoel “gek” te zijn, zwerkt als een zwarte vogel door mijn bekken. Strekt zich uit langs mijn ruggengraat en maakt dat ik me klein maak. Krom trek. Mezelf onzichtbaar maak.

Zes was ik toen mijn opa voor het eerst mijn lichamelijke grenzen overschreed. De eerste herinneringen, de schok, de schaamte. “Niks zeggen want anders moet opa naar de gevangenis, en jij ook!” De dreiging. Opgeslagen in mijn systeem. Het duurde jaren. En het duurt jaren om ermee te leren leven. Gaat misschien wel nooit helemaal weg.

Dertien jaar. Wachten op de trein, het is een warme dag. Ik loop de friettent binnen om een ijsje te halen van mijn zakgeld. Drie grote kerels, bouwvakkers. “Wil je een knaak verdienen? Een augurrek in je k*t!” hahahahaha, bulderende lach. Ik verstijf, weet niet wat ik moet doen, waar ik moet blijven. Niemand die iets zegt. Voel me vies, bang, klein.

Jaren later, in mijn eigen huis. Verstopte riolering. ’s Avonds laat, warme zomeravond, voetbal op tv. Man van het ontstoppingsbedrijf komt. Repareert de boel en op de drempel van mijn woonkamer komt hij ineens op me af, met grijpende handen en getuite mond: “Ik ga je zoenen…” Ik deins terug, en zeg dat we dát niet gaan doen. Hij schrikt van zichzelf en mompelt iets van sorry en verdwijnt. Laat mij verward en geschrokken achter. De volgende dag neem ik een besluit en rijd naar zijn huis. Terwijl zijn vrouw op het terras zit, spreek ik hem aan. Hij schrikt nog verder, biedt zijn excuses aan, maar zijn reactie geeft me de indruk dat het niet de eerste keer was dat hij dit deed. Ik voel me sterk en ben trots op mezelf.

Tussendoor: tientallen kleine en grotere voorvallen. Aan mij gericht, aan vriendinnen, onbekende vrouwen op terrassen. Meestal keek ik toe en zweeg ik, deelde ik in haar ongemak. Soms niet, soms sprak ik de man in kwestie erop aan: “Heb je enig idee hoe vervelend dit is voor een vrouw?” De reactie was vaak: “Ik bedoel er toch niks mee? Het is juist een compliment.” Yeah, right…

Ja, lieve mannen: vrouwen zijn prachtig. Maar vrouwen zijn kwetsbaar. Vrouwen groeien op in een wereld waarin de macht nog altijd bij jullie ligt. Jullie zijn fysiek sterk. Jullie zijn vaak groter dan wij. En wij hebben geleerd, al eeuwenlang, dat het niet netjes staat voor een meisje om van zich af te bijten. Ons is eeuwenlang geleerd dat wij niet van onszelf zijn. Dat wij moeten ontvangen. Toen een van de kroonprinsessen van Engeland haar moeder vroeg wat ze moest doen tijdens haar huwelijksnacht, dat ze bang was voor wat komen zou, kreeg ze te horen: “Close your eyes and think of England, dear…”, ik bedoel maar).

Dát, die boodschap zit in onze cellen. En dát doet het meest pijn: dat we gezwegen hebben toen we moesten spreken. Dat wij degenen waren die zich schaamden, in plaats van de mannen die onze persoonlijke grenzen overschreden. Het doet pijn dat we niet veilig waren in ons eigen lijf. Het doet pijn dat onze seksualiteit, waarmee we zo ontzettend veel kunnen bieden, is verkwanseld, platgeslagen, vertrapt. Het doet pijn dat te veel mannen nog steeds denken dat wie zwijgt, toestemt.

Na Anne Faber was ik ineens bang om alleen te fietsen. Ik heb mijn wandelingen in het bos voor me uitgeschoven, die wandelingen die ik zo nodig heb om tot mezelf te komen. Ineens voelde mijn buitenwereld minder veilig.

Maar deze week, door #MeToo word ik uitgedaagd door mijn eigen lijf. Door de herinneringen die bovenkomen, komt ook een gevoel van onveiligheid in mijn eigen lijf naar de oppervlakte. Want iedere keer dat mijn persoonlijke integriteit werd geschonden en ik zweeg, voelde ik me meer kwetsbaar en schaamde ik me nog wat meer en zweeg ik ook.

En dáárom spreek ik me nu uit. Omdat nog langer zwijgen niet helpt. Omdat ik niets heb gedaan om me voor te schamen. Omdat niemand uitmaakt wat ik grappig moet vinden, of lekker, of geil. Omdat ik geen saaie, preutse trut ben, als ik niet door de eerste de beste kerel wil worden aangeraakt, aangeroepen of bespot. En omdat ik wens dat de mannen die van zichzelf weten dat ze de grenzen van vrouwen wel eens hebben overschreden – zelfs zonder kwade bedoelingen – het zelfrespect kunnen opbrengen om te zeggen: #ihave en het spijt me.

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

Van overleven naar leven! De moed tot verandering.

Om te kunnen veranderen is moed nodig. Moed om je diepste pijn in de ogen te zien. Moed om te erkennen dat alles wat je tot nu toe gedaan hebt om van de pijn af te komen, niet heeft gewerkt. En moed om aan iemand te zeggen: “Ik weet het niet meer, ik kan het niet. Help me alsjeblieft.” Maar wat als de angst zó groot is, dat je de moed niet kunt opbrengen om dit te doen? Wat als je niet meer gelooft dat het anders kan zijn. Wat als je al zo vaak teleurgesteld bent dat iedere volgende helper al bij voorbaat tegen jouw muur van angst aanloopt? Ben je dan een “hopeloos geval”? Ben je dan niet te helpen en moet je maar leren leven met je angst, pijn of paniek? Of is er toch een weg?

Er zijn tientallen redenen waarom je de hulp van een therapeut inroept. Je hebt misschien al van alles geprobeerd om de pijn in je leven te verzachten of te doen verdwijnen. Veel gebruikte manieren daarbij zijn ontkennen, verkleinen, verdoven of juist opzoeken.

Ontkennen helpt
De pijn ontkennen doen we allemaal wel eens: “Het valt wel mee, ja toevallig heb ik al een paar nachten niet goed geslapen, of moet ik soms zomaar ineens huilen, maar echt, met mij gaat het prima!” Soms ben je hier zo goed in geworden, dat je zelf bent gaan geloven dat er echt niets mis is in je leven. Totdat er een tegenslag komt: je werk loopt niet lekker, je partner wordt ziek, je zoon heeft schoolproblemen. En dan barst de bom. De frustratie kan er nog maar op één manier uit: ongecensureerd en keihard. Soms met desastreuze gevolgen voor je relatie, je baan of je servies.

Klein maken is fijn
De pijn verkleinen lijkt op ontkennen, met één verschil: je weet dat er dingen niet kloppen in je leven, maar vindt het moeilijk om onder ogen te zien hoe naar het eigenlijk is. Vooral als je al eerder hulp hebt gehad en er al “alles aan gedaan hebt”, is het moeilijk te erkennen dat het eigenlijk helemaal niet zo goed gaat. Hoe vaak heb jij het gevoel dat je gefaald hebt tegenover je vriendinnen of je partner, omdat hun luisterend oor en goed(bedoeld) advies niet dat resultaat heeft gehad dat jij (en zij) zo graag wilde(n)? Hoe vaak voel jij het als jouw persoonlijk falen dat je -ondanks alles- nog steeds somber bent, nog steeds zoveel verdriet hebt of nog steeds zo boos en negatief bent? Dus maak je jouw pijn kleiner. Opnieuw zeg je “het valt wel mee, het gaat al een stuk beter, ik heb veel aan je gehad, het is gewoon even een fase waar ik doorheen moet”.

Geen pillen nodig
Verdoven… we kunnen er wat van. Van dat ene wijntje bij het koken naar een halve fles per avond (of meer). Troostshoppen (bij de Action, wie doet het niet). Roddelen. “Volgende week stop ik, maar nu heb ik nog zoveel stress en die sigaret geeft me rust.” Je het snot voor de ogen sporten. Facebook, Instagram, Netflix, lezen, seks of zelfs jezelf beschadigen. Verdoven geeft ons de illusie dat we even kunnen ontsnappen. Even niet voelen, even de zachte flow van de beloning, even een andere pijn om ons af te leiden. De kater komt later en vraagt dan opnieuw een shot dopamine, endorfine of cortisol. Allemaal hormonen die een rol spelen bij verdoving en verslaving. En het werkt! Op korte termijn. De gevolgen op lange termijn zijn vernietigend, dat bewijst onderzoek keer op keer.

Pijn is fijn?
De pijn opzoeken om haar niet aan te hoeven gaan, lijkt een tegenstrijdigheid. Maar je kent het vast wel: je hoopt dat je de oplossing vindt bij die veelbelovende cursus, die unieke workshop of misschien dan déze therapievorm. Kortstondige verlichting biedt het volgende dieet, de nieuwste meditatiemethode of het laatste webinar met revolutionaire beloften. Het helpt wel, maar lost in de kern niet voldoende op en de knagende worm van pijn,verdriet en afwijzing blijft je ’s nachts wakker houden.

In eigen hand
Weet je nog, die campagne van SIRE over huiselijk geweld: “Het houdt niet op, niet vanzelf, het houdt niet op, totdat jij het stopt”. Raak als het gaat over geweld bij de buren of dat vriendje van school. Maar net zo raak als het gaat over jouw eigen verdriet, jouw eigen teleurstelling, jouw eigen strijd.

Het houdt pas op als jij het stopt. Jij alleen bent verantwoordelijk voor de kwaliteit van jouw leven. Jij bent je eigen sleutel! Door die sleutel op de voor jou juiste manier te gebruiken, verandert er pas echt iets in de basis.

Lef loont!
Pijn gaat niet vanzelf weg. Ze slijt misschien, maar laat sporen achter. Sporen die als een uitgesleten pad in je geheugen en in je lichaam worden opgeslagen. Bij iedere ervaring die maar een beetje lijkt op die eerder ervaren pijn, schiet je als het ware weer in het oude spoor, dat nog weer een beetje dieper uitslijt.

Om daaraan definitief te ontsnappen is één ding nodig: MOED! De moed om naar de pijn toe te gaan. De moed om beetje bij beetje te leren de pijn te voelen, zodat je ervaart dat je in staat bent haar te dragen. De moed om erbij te blijven en te voelen wat er is en je lichaam zo de kans te bieden de pijn te verwerken en te helen.

Je hoeft het niet alleen te doen
In de trajecten die ik begeleid, werken we altijd eerst aan jouw draagkracht. Door middel van oefeningen, effectieve behandelingen en inzichtgevende opdrachten groeit jouw zelfvertrouwen en groeit jouw grip op je leven. Pas als jouw systeem eraan toe is om los te laten, zetten we de middelen in om dat ook te kunnen doen. En daarna begeleid ik je nog even, tot het vertrouwen in jezelf weer zodanig is dat je het “zelf” kunt.

Gun jij jezelf een beter leven? En durf je te zoeken naar de moed om dat eerste kleine stapje te zetten op weg daar naartoe? Neem dan eens contact op voor een vrijblijvend en kostenloos kennismakingsgesprek. Ook voor jou is een leven mogelijk dat rijk en vervullend is, met plezier, liefde en levenslust.

 

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin
Blog Elma van der Salm Eindhoven _Moeiteloos

De kunst van vrouw zijn

De Servische kunstenares Marina Abramovic is bekend om haar confronterende performing art waarbij zij zelf onderdeel uitmaakt van het kunstwerk. Beroemd is haar opstelling The Artist is Present[1] waarbij zij, zittend op een stoel, mensen uitnodigt tegenover haar plaats te nemen. De kunstenaar en de bezoeker kijken elkaar in de ogen en maken in alle kwetsbaarheid contact, zonder woorden. Dagenlang zetten zich totale vreemden tegenover de kunstenaar – zij kijkt, ontmoet, raakt en wordt geraakt. Menselijk contact op de vierkante meter. Totdat uit het publiek haar ex-geliefde plaatsneemt op de stoel tegenover haar. Minutenlang kijken ze elkaar aan, wordt er niets uitgesproken, en tegelijk alles gezegd. Tranen van ontroering stromen over haar wangen en voor zowel de aanwezige museumbezoekers als de miljoenen kijkers op YouTube zijn het magische momenten van medemenselijkheid en sympathie.

Een mens als object
Al in 1974 maakte Abramovic haar installatie Rythm 0[2] – een eveneens zeer confronterende opstelling, die ik deze week tegenkwam op Facebook. Op een tafel liggen uitgestald 72 voorwerpen en Abramovic neemt plaats naast de tafel. De uitnodiging aan de bezoekers is om zelf een kunstwerk te creëren met de kunstenaar als object.

Waar in het begin de bezoekers haar strelen, kusjes geven en cake voeren, draait de sfeer, wanneer iemand begint haar kleding kapot te snijden met scheermesjes. Het gaat steeds verder en Abramovic staat daar, los van zichzelf, apathisch, als object. Het wordt de hel. Haar kleding wordt weggesneden, zij wordt in haar hals gesneden, een man drinkt haar bloed en een ander probeert haar te verkrachten. Er ontstaan opstootjes als iemand het neergelegde pistool laadt met de ene kogel die op tafel ligt en het tegen het hoofd van de kunstenaar zet. Het meest bizarre moment is, wanneer na zes uur wordt omgeroepen dat de voorstelling voorbij is. Abramovic komt tot leven en loopt besmeurd, beklad en met tranen in haar ogen op de mensen af, die zich geschrokken terugtrekken. Zij kunnen niet verdragen dat zij weer menselijk is geworden.

Geen mens
Wat me raakt in dit verhaal is niet eens haar moed om zich zo te objectiveren en daar de volledige verantwoordelijkheid voor te nemen (hoewel ik ook dat bijzonder dapper vind). Nee, wat mij vooral raakt, is de onmenselijke reactie van de bezoekers op deze vrouw als object. Als de kunstenaar uitstraalt dat zij een object is, wordt zij als object behandeld. De bezoekers overschrijden alle grenzen van menselijkheid in wat zij haar aandoen, zolang zij dat object is.

Erfenis van eeuwen
Vrouwen zijn eeuwenlang als object behandeld. Tot honderd jaar geleden verloor een vrouw haar zelfbeschikkingsrecht als ze trouwde. Pas in de jaren negentig van de vorige eeuw werd verkrachting binnen het huwelijk strafbaar gesteld. Nog steeds zijn er culturen waar de vrouw niet zelf haar levenspartner kiest omdat zij daar zogezegd niet bekwaam voor zou zijn. Al dat ontkennen van haar menselijkheid, haar recht op zelfbeschikking en op het inrichten van haar eigen leven – daarvan draagt iedere vrouw de sporen in haar denken en voelen mee. We noemen dat de moederwond.

Hardnekkig beeld
Gelukkig is er al veel ten goede veranderd. Toch leven veel vrouwen nog steeds met het beeld in hun hoofd dat zij altijd maar moeten voldoen aan de wensen van anderen. Zij “zien” zichzelf niet in hun menselijkheid – en worden dus ook niet gezien door hun omgeving. En dat geeft veel pijn, frustratie en verdriet.

Het is klaar!
Neem vanaf vandaag je plek in! Maak contact met je eigen menselijkheid, wees menselijk en laat dat zien. Houd rekening met jezelf, neem jouw behoeften serieus en wees zacht naar jezelf. Stop met van jezelf een object te maken dat er niet toe doet. Je doet er wél toe! Jouw lichaam is van jou en van niemand anders. Jouw geest is van jou en van niemand anders. Jouw gevoelens zijn van jou en dienen gerespecteerd te worden, in de eerste plaats door jezelf.

Vind je dit moeilijk? Weet je niet goed wat jouw grenzen dan eigenlijk zijn op je werk of in je relatie? Ben je uitgeput van het niet-voelen en wil je het anders? In mijn werk als Vrouwentherapeut heb ik al vele vrouwen geholpen hun eigen waarde weer te vinden. Praktisch, met een warm hart en effectief. Bel gerust voor een vrijblijvende kennismaking.

 

 

[1] The artist is present

[2] Marina Abramovic vertelt over Rhythm 0

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin