Als je relatie je ongelukkig maakt – deel 4: zelfreflectie

Ziekmakende relaties – deel 4: Verantwoordelijkheid voor het eigen falen

We verlangen allemaal naar liefde. Toch gaat er veel mis op dat gebied. In mijn praktijk -en daarbuiten- kom ik veel vrouwen tegen, die het maar niet lukt gelukkige, liefdevolle relaties te hebben.

Ziekmakende relaties zijn relaties waarin een aantal heel belangrijke zaken ontbreken. In deze reeks blogs, behandel ik de verschillende elementen één voor één en leg uit waarom ze zo belangrijk zijn. Deze week: verantwoordelijkheid voor het eigen falen

Hand in eigen boezem
Er gaan in ieder leven dingen mis. Maar voor de narcistische of wantrouwige overlever is alles wat mis gaat de schuld van anderen. Altijd. Voor deze mensen is het onmogelijk de hand in eigen boezem te steken. In een relatie met zo iemand ben jij een soort kop van Jut, die de klappen van het miskende ego van de partner opvangt. En daar kun je goed ziek van worden.

Vroege jeugd
Al vroeg in je jeugd leer je wat jouw waarde is. Als je geluk hebt, heb je meegekregen dat je oké bent, wat je ook doet of laat. Jij bent een heel en compleet mens, met mooie eigenschappen en een eigen waarde, waar ook ruimte is voor imperfectie en falen. Maar velen van ons leerden iets heel anders. Van ouders die zelf behoefte hadden aan goedkeuring of waardering en die dat (onbewust) bij hun kinderen kwamen halen[1]. Of je werd geboren in een gezin waarin het ”ieder voor zich en God voor ons allen” was. Jij moest jezelf zien te redden, terwijl je daar eigenlijk nog veel te klein voor was. Voor angst, pijn of verdriet was geen plaats. Dus overschreeuwde je jezelf en hield je groot.

Mensen die pijn hebben, doen pijn
Dit “zich groothouden” kan zo ver gaan, dat de persoon alles wat neigt naar kwetsbaarheid of falen ontkent of wegdrukt. En dit kan een gevoelloos en destructief patroon doen ontstaan, dat helaas voor ontzettend veel leed in de omgeving van zo iemand zorgt.

Naar het eigen falen kijken doet dan teveel pijn en geeft een gevoel van mislukking en hulpeloosheid. Voor de wantrouwige overlever is dát een pijn die ten koste van alles voorkomen moet worden. Je zou kunnen zeggen, dat er geen volwassen “ik” is, dat de pijn kan opvangen. Eigenlijk is er nog steeds alleen maar dat innerlijke gekwetste kind, dat nog steeds wanhopig probeert te overleven.

Verantwoordelijkheid nemen
In relaties is het heel belangrijk, dat beide partners hun verantwoordelijkheid nemen voor zichzelf, voor elkaar en de relatie. Reflecteren op het eigen gedrag is een belangrijke voorwaarde daarbij. Als één van de partners dat niet kan of wil, bijvoorbeeld omdat het té pijnlijk is de eigen kwetsbaarheid onder ogen te zien, dan heeft dat desastreuze gevolgen voor de relatie.

Je ziet dan vaak dat de partner, de kinderen of soms zelfs een huisdier de klappen – soms letterlijk – op moet vangen. En als je dan als partner (of kind) de verantwoordelijkheid voor de pijn van de  narcistische dader op je neemt, zul je van alles proberen om de sfeer te redden. Je loopt op je tenen om maar te voorkomen dat de dader ontploft of zijn woede zich tegen jou keert. Je geeft nog een beetje meer liefde, of seks, of aandacht… maar het helpt allemaal niets.

Gezond evenwicht
Het kunnen inzien dat we niet perfect zijn, dat we falen, dat we dingen verkeerd doen, al hebben we geen kwade bedoelingen, is een belangrijke pijler onder een gezonde, gelijkwaardige en liefhebbende relatie. Mis je dat bij jezelf of bij je partner? Zoek dan hulp. Het is mogelijk te leren omgaan met innerlijke pijn, zonder dat je jezelf verliest.

Ken jij of ben jij iemand die in een ziekmakende relatie zit en wil je eruit? Of wil je het anders? Kom eens praten. Elma van der Salm Vrouwentherapeut heeft ruime ervaring met dit thema. Haar aanpak is gericht op het helen van oude pijn en trauma´s en het ontwikkelen van een gezonde zelfbeeld dat gebaseerd is in krachtige zelfliefde en -acceptatie.

[1] Alice Miller – Drama van het begaafde kind

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

Als je relatie je ongelukkig maakt – deel 3: Kwetsbaarheid

We verlangen allemaal naar liefde. Toch gaat er veel mis op dat gebied. In mijn praktijk -en daarbuiten- kom ik veel vrouwen tegen, die het maar niet lukt gelukkige, liefdevolle relaties te hebben. Ziekmakende relaties zijn relaties waarin een aantal heel belangrijke zaken ontbreken. In deze reeks blogs, behandel ik de verschillende elementen één voor één en leg uit waarom ze zo belangrijk zijn. Deze week: Kwetsbaarheid

Kwetsbaarheid als kracht
Echt kwetsbaar kunnen zijn, is het meest krachtige teken van een geheelde persoonlijkheid. Wie echt kwetsbaar kan zijn, is niet te kwetsen. Door het leven heen zijn we op ontelbare manieren gekwetst. Hoe groot of hoe klein ook, op al die kwetsuren hebben we vaak gereageerd met een afweerreactie. Dat is op zichzelf een heel gezond, maar onbewust proces. En het nadeel eraan is namelijk, dat het onbewuste soms té snel de conclusie trekt dat er gevaar dreigt. In onze jeugd kunnen we het verschil nog niet goed maken tussen wat echt gevaarlijk is en wat alleen maar gevaarlijk lijkt. Uit zelfbescherming kiezen we dan te snel een afwerende reactie.

Onveiligheid en afweer
Bijvoorbeeld: je bent een jaar of vier en je doet iets onhandigs. Je vader wordt boos en verheft zijn stem en zegt iets als “jij bent ook altijd zo onhandig, wat moet er van jou terechtkomen!” Voor een kind is een dergelijke “aanval” is hartstikke onveilig en pijnlijk. Je bent immers totaal afhankelijk van je ouders. Niet alleen voor onderdak en voedsel, maar juist ook voor warmte en genegenheid. OM die pijn niet te voelen, kies je onbewust voor een overlevingsreactie. Je geeft bijvoorbeeld een grote mond, je trekt je geschrokken terug in jezelf of je verstijft en weet niet meer wat je moet doen.

Iedere keer als je je onveilig of angstig voelt, zul je jezelf proberen te beschermen door het herhalen van die allereerste afweerreactie. En hoe vaker je dat doet, hoe sterker de drang tot bescherming zal worden. Op den duur wordt het een gewoonte en zul je jouw afweerreactie te pas en te onpas inzetten om maar te voorkomen dat je gekwetst wordt.

Vervelend bij-effect
Wat je alleen niet beseft, is dat die beschermende reactie ook een negatief bij-effect heeft, namelijk dat je het contact met de ander verliest. Iedere afweerreactie is tot op zekere hoogte destructief voor onze relaties. We zijn dan weliswaar veilig, maar eenzaam. Want net zo goed als we gemaakt zijn om onszelf voor pijn te behoeden, zijn we gebouwd voor sociale interactie. Mensen hebben elkaar nodig om te kunnen leven. Afweerreacties zijn nodig om te overleven. Een succesvolle afweerreactie maakt dat je het vermogen om kwetsbaar te zijn verliest.

Afweer doodt
Het verlies van kwetsbaarheid, van werkelijk kwetsbaar kunnen zijn, is dodelijk voor een relatie. Je ontzegt jezelf de kans op écht contact dat jou doet groeien, opbloeien, ontspannen, veilig zijn.

Leven met een partner die zijn of haar kwetsbaarheid niet kan tonen, maakt eenzaam. Je kunt het gevoel hebben dat je constant op je tenen moet lopen om hem of haar niet boos te maken. Of je hebt het gevoel dat je jouw partner nooit echt kunt bereiken en dat je er alleen voor staat.

De weg eruit
Wat kun jij nu zelf doen om (weer) kwetsbaar te durven zijn?

Het antwoord op een overactief afweersysteem dat maakt dat je niet kwetsbaar kunt zijn, is compassie (medegevoel). Dat begint met het hebben van compassie voor jezelf. Voor jouw eigen kwetsuren. Voor jouw eigen bange, gekwetste kind dat zo snel afweert, als er gevaar dreigt. Regelmatig mediteren om die zelfcompassie te oefenen kan je helpen uit je afweerreactie te blijven.

Compassie: liefde in actie
Door compassie met jezelf te hebben, zul je meer veiligheid in jezelf ervaren. Tegelijkertijd worden jouw eigen grenzen duidelijker en kun je deze ook met meer zachtheid aangeven. Niet vanuit een afweerreactie, maar vanuit respect en compassie voor wat jij nodig hebt.

Compassie met jezelf is de basis voor compassie met de ander. Het kan de weg vrijmaken voor de ander om ook met compassie naar zichzelf en naar jou te kijken. Compassie maakt zacht. Compassie maakt toegankelijk. Compassie maakt krachtig. Compassie is liefde in actie.

Download de meditatie voor zelfcompassie
Wil je meer compassie in je leven, voor jezelf of voor de ander? Ik heb een meditatie voor je ingesproken, die je hieronder kunt downloaden.

Ken jij of ben jij iemand die in een ziekmakende relatie zit en wil je eruit? Of wil je het anders in jouw relatie? Kom eens praten. Elma van der Salm Vrouwentherapeut heeft ruime ervaring met dit thema. Haar aanpak is gericht op het helen van oude pijn en trauma´s en het ontwikkelen van een gezond zelfbeeld dat gebaseerd is in krachtige zelfliefde en -acceptatie.

 

 

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin