Hoe altijd jezelf willen zijn tot lijden leidt

“Maar ik vind het zo moeilijk om mezelf te zijn,” vertelde ze me. Als ze zichzelf is, heeft ze conflicten met haar man, haar puberzoon en haar ouders. Maar als ze niet zichzelf is, ervaart ze innerlijke conflicten die haar veel energie kosten. Ze komt bij mij in de praktijk om te leren hoe ze meer “zichzelf” kan zijn, zonder al die conflicten. Maar wat is dat eigenlijk, “jezelf zijn”? En kun je ooit niet “jezelf” zijn…

Vragen waar velen tegenwoordig mee worstelen. De goeroe’s van deze tijd claimen geluk en vrede als je jezelf bent. Daarmee wordt het concept van jezelf zijn tot ultiem levensdoel verheven. En zo creëren we met ons allen meteen een heleboel ongenoegen en strijd. Want het blijkt verrekte moeilijk om 100% van de tijd volledig jezelf te zijn. En als je dat dus niet bent, dan moet er iets gebeuren om ervoor te zorgen dat je het wel weer kunt zijn. Je moet weg bij dat werk, je moet weg uit die relatie of je moet breken met die ouders die het jou zo moeilijk maken om jezelf te zijn.

Wat bedoel je met “jezelf zijn”?
Wat wordt er nu eigenlijk bedoeld als we het hebben over “jezelf zijn”? Jezelf zijn staat voor veel mensen die ik spreek, voor altijd authentiek zijn, altijd doen en zeggen wat jij vindt. Een voorbeeld: je bent op je werk en je bent opeens ongesteld geworden. Met je vriendinnen praat je daar makkelijk over en vraag je gerust om een tampon of maandverbandje op zo’n moment. Bij hen kun je helemaal jezelf zijn. Maar op je werk merk je dat je dat niet doet. Je geneert je voor je collega’s en verzint een smoesje om even naar de winkel te gaan om iets te halen. In jezelf denk je: “Dit is niet oké, ik moet hier toch gewoon mezelf kunnen zijn…?” Ander voorbeeld: je bent niet zo’n uitgaanstype en houdt meer van met een boekje in een hoekje te zitten dan van een drukke feestavond. Maar je partner is dol op Guus Meeuwis en heeft kaartjes geregeld om jullie jubileum te vieren. “Súper leuk”, hoor je jezelf zeggen, terwijl het je eigenlijk vreselijk lijkt. Je bent weer niet “jezelf” en geeft jezelf of misschien zelfs je partner daarvan de schuld.

Jezelf zijn is moeilijk
Zo zijn er nog veel meer voorbeelden te verzinnen, waardoor je kunt gaan denken dat jij het moeilijk vindt om “jezelf” te zijn. En dat je het dus eigenlijk niet goed doet. Maar er zou wel eens iets heel anders aan de hand kunnen zijn.

Aangepast of niet
Als kind hebben we geleerd ons aan te passen aan de algemeen geldende normen en regels. Als we dat goed deden, waren we goede kinderen. Als we rebels waren en onze eigen gang gingen, werden we bekritiseerd of gestraft. Die kritische stemmen van onze opvoeders (ouders, leerkrachten e.d.) klinken nog steeds in ons binnenste en zijn daar onze innerlijke critici geworden. Het “jij doet dit niet goed” is als een algemeen gevoel van “jij bent niet goed” in ons onderbewuste opgeslagen. En dit gevoel van “niet goed” hangt dan ook als labeltje aan hoe we afmeten of we eigenlijk wel “onszelf zijn”.

Authentiek of a-sociaal
We geven een hoge positieve waardering aan “onszelf”, aan authentiek zijn. Authentiek zijn koppelen we aan eerlijk zijn en eerlijk zijn waarderen we zeer hoog. Maar altijd “jezelf zijn” is hartstikke asociaal! Als je een afspraak op het laatste moment afzegt omdat je plotseling moe bent, ben je “jezelf”, maar zadel je de gastvrouw wel op met een overschot aan lekkere hapjes en drankjes die ze voor de gelegenheid had ingekocht. Nog afgezien van de teleurstelling die het haar geeft. Als je je partner verwijt dat hij kaartjes voor dat concert kocht terwijl hij toch weet dat jij daar niet van houdt, ben jij misschien wel jezelf, maar ben je ook bot en ongevoelig voor het gebaar dat hij wilde maken.

Loyaal
Jezelf zijn gaat over loyaal zijn aan je eigen waarden en over weten welke waarden jij prioriteit geeft in je leven. Om dat te kunnen, moet je die waarden wel kennen.

Jezelf zijn gaat over volwassen zijn en soms je eigen voorkeuren opzij zetten om de ander tegemoet te komen en zo te bouwen aan hechte relaties. Om dat te kunnen, heb je een stevige interne verbinding nodig met je eigen basis.

Jezelf zijn gaat over zelfrespect en vooral zelfacceptatie en is een innerlijk, maar ook eenzaam proces. Je kunt nooit iets anders zijn dan “jezelf”, ook al doe je dingen die niet bovenaan jouw prioriteiten- of voorkeurslijstje staan. Dat staat het “jezelf zijn” echt niet in de weg!

Altijd jezelf
“Jezelf” ben je, met alles wat er is en wat er niet is. Jezelf ben je, met al je voorkeuren en antipathieën. Jezelf ben je, met al je pijn die nog  verwerkt mag worden en al je overwinningen die je al behaald hebt. Jezelf ben je, met je mooie kanten en met je duistere kanten. Je bent ALTIJD jezelf, of je dat nu deelt met anderen of niet. Je kunt nooit niets anders zijn dan jezelf, of je daar nu trouw aan bent of niet, of je dat nu voelt of niet.

In mijn therapie en coaching begeleid ik jou bij het ontdekken van jouw innerlijke waarden en help ik je jouw levenskoers uit te stippelen met die waarden als basis. Ik help je los te komen van oude pijn die zich in jouw innerlijk heeft vastgezet als oordeel of afwijzing. En ik leer je krachtig te staan, ook in die situaties waarin misschien geen ruimte is om jouw kwetsbare zelf volledig te laten zien. Op zo’n manier, dat je daar wel volledig aanwezig kunt zijn.

 

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

Van overleven naar leven! De moed tot verandering.

Om te kunnen veranderen is moed nodig. Moed om je diepste pijn in de ogen te zien. Moed om te erkennen dat alles wat je tot nu toe gedaan hebt om van de pijn af te komen, niet heeft gewerkt. En moed om aan iemand te zeggen: “Ik weet het niet meer, ik kan het niet. Help me alsjeblieft.” Maar wat als de angst zó groot is, dat je de moed niet kunt opbrengen om dit te doen? Wat als je niet meer gelooft dat het anders kan zijn. Wat als je al zo vaak teleurgesteld bent dat iedere volgende helper al bij voorbaat tegen jouw muur van angst aanloopt? Ben je dan een “hopeloos geval”? Ben je dan niet te helpen en moet je maar leren leven met je angst, pijn of paniek? Of is er toch een weg?

Er zijn tientallen redenen waarom je de hulp van een therapeut inroept. Je hebt misschien al van alles geprobeerd om de pijn in je leven te verzachten of te doen verdwijnen. Veel gebruikte manieren daarbij zijn ontkennen, verkleinen, verdoven of juist opzoeken.

Ontkennen helpt
De pijn ontkennen doen we allemaal wel eens: “Het valt wel mee, ja toevallig heb ik al een paar nachten niet goed geslapen, of moet ik soms zomaar ineens huilen, maar echt, met mij gaat het prima!” Soms ben je hier zo goed in geworden, dat je zelf bent gaan geloven dat er echt niets mis is in je leven. Totdat er een tegenslag komt: je werk loopt niet lekker, je partner wordt ziek, je zoon heeft schoolproblemen. En dan barst de bom. De frustratie kan er nog maar op één manier uit: ongecensureerd en keihard. Soms met desastreuze gevolgen voor je relatie, je baan of je servies.

Klein maken is fijn
De pijn verkleinen lijkt op ontkennen, met één verschil: je weet dat er dingen niet kloppen in je leven, maar vindt het moeilijk om onder ogen te zien hoe naar het eigenlijk is. Vooral als je al eerder hulp hebt gehad en er al “alles aan gedaan hebt”, is het moeilijk te erkennen dat het eigenlijk helemaal niet zo goed gaat. Hoe vaak heb jij het gevoel dat je gefaald hebt tegenover je vriendinnen of je partner, omdat hun luisterend oor en goed(bedoeld) advies niet dat resultaat heeft gehad dat jij (en zij) zo graag wilde(n)? Hoe vaak voel jij het als jouw persoonlijk falen dat je -ondanks alles- nog steeds somber bent, nog steeds zoveel verdriet hebt of nog steeds zo boos en negatief bent? Dus maak je jouw pijn kleiner. Opnieuw zeg je “het valt wel mee, het gaat al een stuk beter, ik heb veel aan je gehad, het is gewoon even een fase waar ik doorheen moet”.

Geen pillen nodig
Verdoven… we kunnen er wat van. Van dat ene wijntje bij het koken naar een halve fles per avond (of meer). Troostshoppen (bij de Action, wie doet het niet). Roddelen. “Volgende week stop ik, maar nu heb ik nog zoveel stress en die sigaret geeft me rust.” Je het snot voor de ogen sporten. Facebook, Instagram, Netflix, lezen, seks of zelfs jezelf beschadigen. Verdoven geeft ons de illusie dat we even kunnen ontsnappen. Even niet voelen, even de zachte flow van de beloning, even een andere pijn om ons af te leiden. De kater komt later en vraagt dan opnieuw een shot dopamine, endorfine of cortisol. Allemaal hormonen die een rol spelen bij verdoving en verslaving. En het werkt! Op korte termijn. De gevolgen op lange termijn zijn vernietigend, dat bewijst onderzoek keer op keer.

Pijn is fijn?
De pijn opzoeken om haar niet aan te hoeven gaan, lijkt een tegenstrijdigheid. Maar je kent het vast wel: je hoopt dat je de oplossing vindt bij die veelbelovende cursus, die unieke workshop of misschien dan déze therapievorm. Kortstondige verlichting biedt het volgende dieet, de nieuwste meditatiemethode of het laatste webinar met revolutionaire beloften. Het helpt wel, maar lost in de kern niet voldoende op en de knagende worm van pijn,verdriet en afwijzing blijft je ’s nachts wakker houden.

In eigen hand
Weet je nog, die campagne van SIRE over huiselijk geweld: “Het houdt niet op, niet vanzelf, het houdt niet op, totdat jij het stopt”. Raak als het gaat over geweld bij de buren of dat vriendje van school. Maar net zo raak als het gaat over jouw eigen verdriet, jouw eigen teleurstelling, jouw eigen strijd.

Het houdt pas op als jij het stopt. Jij alleen bent verantwoordelijk voor de kwaliteit van jouw leven. Jij bent je eigen sleutel! Door die sleutel op de voor jou juiste manier te gebruiken, verandert er pas echt iets in de basis.

Lef loont!
Pijn gaat niet vanzelf weg. Ze slijt misschien, maar laat sporen achter. Sporen die als een uitgesleten pad in je geheugen en in je lichaam worden opgeslagen. Bij iedere ervaring die maar een beetje lijkt op die eerder ervaren pijn, schiet je als het ware weer in het oude spoor, dat nog weer een beetje dieper uitslijt.

Om daaraan definitief te ontsnappen is één ding nodig: MOED! De moed om naar de pijn toe te gaan. De moed om beetje bij beetje te leren de pijn te voelen, zodat je ervaart dat je in staat bent haar te dragen. De moed om erbij te blijven en te voelen wat er is en je lichaam zo de kans te bieden de pijn te verwerken en te helen.

Je hoeft het niet alleen te doen
In de trajecten die ik begeleid, werken we altijd eerst aan jouw draagkracht. Door middel van oefeningen, effectieve behandelingen en inzichtgevende opdrachten groeit jouw zelfvertrouwen en groeit jouw grip op je leven. Pas als jouw systeem eraan toe is om los te laten, zetten we de middelen in om dat ook te kunnen doen. En daarna begeleid ik je nog even, tot het vertrouwen in jezelf weer zodanig is dat je het “zelf” kunt.

Gun jij jezelf een beter leven? En durf je te zoeken naar de moed om dat eerste kleine stapje te zetten op weg daar naartoe? Neem dan eens contact op voor een vrijblijvend en kostenloos kennismakingsgesprek. Ook voor jou is een leven mogelijk dat rijk en vervullend is, met plezier, liefde en levenslust.

 

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

Als je relatie je ongelukkig maakt – deel 4: zelfreflectie

Ziekmakende relaties – deel 4: Verantwoordelijkheid voor het eigen falen

We verlangen allemaal naar liefde. Toch gaat er veel mis op dat gebied. In mijn praktijk -en daarbuiten- kom ik veel vrouwen tegen, die het maar niet lukt gelukkige, liefdevolle relaties te hebben.

Ziekmakende relaties zijn relaties waarin een aantal heel belangrijke zaken ontbreken. In deze reeks blogs, behandel ik de verschillende elementen één voor één en leg uit waarom ze zo belangrijk zijn. Deze week: verantwoordelijkheid voor het eigen falen

Hand in eigen boezem
Er gaan in ieder leven dingen mis. Maar voor de narcistische of wantrouwige overlever is alles wat mis gaat de schuld van anderen. Altijd. Voor deze mensen is het onmogelijk de hand in eigen boezem te steken. In een relatie met zo iemand ben jij een soort kop van Jut, die de klappen van het miskende ego van de partner opvangt. En daar kun je goed ziek van worden.

Vroege jeugd
Al vroeg in je jeugd leer je wat jouw waarde is. Als je geluk hebt, heb je meegekregen dat je oké bent, wat je ook doet of laat. Jij bent een heel en compleet mens, met mooie eigenschappen en een eigen waarde, waar ook ruimte is voor imperfectie en falen. Maar velen van ons leerden iets heel anders. Van ouders die zelf behoefte hadden aan goedkeuring of waardering en die dat (onbewust) bij hun kinderen kwamen halen[1]. Of je werd geboren in een gezin waarin het ”ieder voor zich en God voor ons allen” was. Jij moest jezelf zien te redden, terwijl je daar eigenlijk nog veel te klein voor was. Voor angst, pijn of verdriet was geen plaats. Dus overschreeuwde je jezelf en hield je groot.

Mensen die pijn hebben, doen pijn
Dit “zich groothouden” kan zo ver gaan, dat de persoon alles wat neigt naar kwetsbaarheid of falen ontkent of wegdrukt. En dit kan een gevoelloos en destructief patroon doen ontstaan, dat helaas voor ontzettend veel leed in de omgeving van zo iemand zorgt.

Naar het eigen falen kijken doet dan teveel pijn en geeft een gevoel van mislukking en hulpeloosheid. Voor de wantrouwige overlever is dát een pijn die ten koste van alles voorkomen moet worden. Je zou kunnen zeggen, dat er geen volwassen “ik” is, dat de pijn kan opvangen. Eigenlijk is er nog steeds alleen maar dat innerlijke gekwetste kind, dat nog steeds wanhopig probeert te overleven.

Verantwoordelijkheid nemen
In relaties is het heel belangrijk, dat beide partners hun verantwoordelijkheid nemen voor zichzelf, voor elkaar en de relatie. Reflecteren op het eigen gedrag is een belangrijke voorwaarde daarbij. Als één van de partners dat niet kan of wil, bijvoorbeeld omdat het té pijnlijk is de eigen kwetsbaarheid onder ogen te zien, dan heeft dat desastreuze gevolgen voor de relatie.

Je ziet dan vaak dat de partner, de kinderen of soms zelfs een huisdier de klappen – soms letterlijk – op moet vangen. En als je dan als partner (of kind) de verantwoordelijkheid voor de pijn van de  narcistische dader op je neemt, zul je van alles proberen om de sfeer te redden. Je loopt op je tenen om maar te voorkomen dat de dader ontploft of zijn woede zich tegen jou keert. Je geeft nog een beetje meer liefde, of seks, of aandacht… maar het helpt allemaal niets.

Gezond evenwicht
Het kunnen inzien dat we niet perfect zijn, dat we falen, dat we dingen verkeerd doen, al hebben we geen kwade bedoelingen, is een belangrijke pijler onder een gezonde, gelijkwaardige en liefhebbende relatie. Mis je dat bij jezelf of bij je partner? Zoek dan hulp. Het is mogelijk te leren omgaan met innerlijke pijn, zonder dat je jezelf verliest.

Ken jij of ben jij iemand die in een ziekmakende relatie zit en wil je eruit? Of wil je het anders? Kom eens praten. Elma van der Salm Vrouwentherapeut heeft ruime ervaring met dit thema. Haar aanpak is gericht op het helen van oude pijn en trauma´s en het ontwikkelen van een gezonde zelfbeeld dat gebaseerd is in krachtige zelfliefde en -acceptatie.

[1] Alice Miller – Drama van het begaafde kind

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin