Complimenten? Liever niet…

Complimenten? Liever niet!

“Wat zie je er goed uit vandaag!” Een lieve collega begroet jou met deze woorden. Hoe vaak hoor jij jezelf in zo’n situatie iets zeggen als: “Oh, nou, ik heb geen oog dichtgedaan,” of: “Pfff… ik in mijn oude kloffie…?” Wat maakt het toch zo moeilijk om een compliment aan te nemen. De meeste mensen bedoelen het immers gewoon aardig en willen dat je een goed gevoel krijgt over jezelf.

Voor opvallend veel vrouwen is het nog steeds ontzettend lastig om met complimenten om te gaan. Hoe komt dat toch en vooral: is er iets aan te doen? Hieronder bespreek ik de vier belangrijkste redenen voor complimentvrees en geef ik je een effectief driestappenplan dat je helpt om een compliment aan te nemen.

1. Je hebt een laag gevoel van eigenwaarde
Een recente studie[1] wijst uit dat mensen met een laag zelfbeeld de meeste moeite hebben met complimenten. Als je zelf denkt dat je niet helemaal oké bent, of dat je het niet waard bent om aandacht te krijgen, zul moeite hebben te begrijpen dat anderen leuke dingen aan jou zien, laat staan dat ze dat over je zeggen. Volgens de studie versterken complimenten juist het gebrek aan eigenwaarde, omdat je denkt dat de ander liegt. Sterker, als jouw geliefde jou een compliment geeft, kan het zelfs de relatie beschadigen, omdat jij niet kunt geloven dat de ander de waarheid spreekt. Als dat wantrouwen in de relatie sluipt, kan dat heel nare gevolgen hebben.

2. Je zelfbeeld klopt niet met het compliment
Een andere reden waarom complimenten je een ongemakkelijk gevoel kunnen geven, is omdat het compliment niet klopt met de manier waarop je jezelf ziet. Cognitieve dissonantie is het pijnlijke gevoel dat wij krijgen, wanneer de werkelijkheid niet (b)lijkt te kloppen met wat wij geloven over onszelf of over de wereld om ons heen. Cognitieve dissonantie is één van de krachtigste fenomenen in de psychologie en zorgt voor veel stress.

Een voorbeeld maakt het misschien duidelijk. Stel je voor, je collega zegt: “Jij bent zó slim! Je weet altijd precies wat je moet zeggen tijdens het overleg!” Als jij jezelf niet slim of competent vindt, veroorzaken deze woorden negatieve emoties, terwijl je die persoon verdenkt van te weinig inzicht of haar beoordelingsvermogen in twijfel trekt. Je hecht dus meer geloof aan je eigen overtuiging en brengt de ander innerlijk in diskrediet. Dat is minder pijnlijk en kost minder energie dan het kost om jouw eigen overtuiging tegen het licht te houden.

Om het ongemakkelijke gevoel, dat deze cognitieve dissonantie geeft, te verminderen, reageren mensen vaak op een compliment met een weerlegging. Bijvoorbeeld door te zeggen: “Nou, het viel toevallig goed uit,” of: “Beginnersgeluk, hahaha.”

3. Onderpresteren om je zelftwijfel te temmen
Ben jij er zo één die de lat liever te laag dan te hoog legt? Dan hoor je vast ook regelmatig dat je meer kunt dan je denkt. De lat laag leggen vergroot de kans dat je jouw eigen verwachting (en die van anderen) overtreft.

Als jij een compliment krijgt, voel je de druk om te presteren of uit te blinken. En dát veroorzaakt een enorme druk. Als jouw leidinggevende zegt: “Doe jij dit maar, dan weet ik zeker dat het goed komt,” voel je eerder angst dan vertrouwen. Als je het gevoel hebt dat andere mensen je heel hoog hebben zitten, kan zelftwijfel ertoe leiden dat je angstig in je schulp kruipt. “Geen druk!”, roep je half-grappend, terwijl jij voelt dat het slechts een kwestie van tijd is voordat je door de mand valt en de ander teleurstelt.

4. Je bent nou eenmaal bescheiden
 “Bescheidenheid siert de mens.” Wie kent deze “oerhollandse” woorden niet. Veel vrouwen weten echt niet goed hoe ze moeten reageren wanneer ze een compliment krijgen: “Jij bent zo’n leuke vrouw.” “Je bent mijn fijnste collega!” of “Jij hebt echt een talent voor mensen.” Als je dan reageert met “Ja, ik weet het,” klink je als een arrogante bitch. Complimenten aanvaarden wordt soms eerder gezien als arrogantie dan als het vermogen een positieve bevestiging te kunnen accepteren. (Dit filmpje met Prinses Beatrix is daarvan een treffend voorbeeld.)

Hoe neem je een compliment dan wel in ontvangst?
Als je moeite hebt complimenten te accepteren, kan dat een symptoom zijn van een onderliggend probleem. Het transformeren van de negatieve overtuigingen die je over jezelf hebt is geen eenvoudige opgave. Maar het is meer dan de moeite waard jouw innerlijke overtuigingen in lijn te brengen met de werkelijkheid dat ook jij een waardevol mens bent die een plaats heeft op deze wereld. Samen met een coach kijken naar de oorsprong van dat lage gevoel van eigenwaarde kan je dan de moeite waard blijken.

Tot slot geef ik je graag mijn effectieve drie-stappenplan voor het aannemen van een compliment.

  1. Luister naar wat de ander zegt. Stop met wat je aan het doen bent, sta even stil en laat de woorden binnenkomen.
  2. Neem even pauze en luister in jezelf naar wat je zou willen zeggen. Ben je geneigd het compliment af te wimpelen? Registreer dat en laat die gedachte dan los.
  3. Kijk de persoon die het compliment geeft in de ogen en zeg: “Dankjewel, wat fijn om te horen, dat vind ik een mooi compliment.”

Voelt het nog steeds ongemakkelijk of roept het compliment veel pijn op? Zoek dan hulp bij een vertrouwde coach of therapeut die je kan helpen de onderliggende oorzaak van je lage zelfbeeld te helen.


[1] https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0022103116302943


 

Elma van der Salm is (levens)coach en psychosociaal therapeut met een warm hart voor vrouwen die meer rust, meer ontspanning, meer zelfvertrouwen en meer vrijheid willen ervaren. Vanuit een ruime levenservaring, met vakkennis en op persoonlijke wijze helpt ze je jouw doelen te bereiken. Waar nodig gaat zij dieper en helpt ze je ook bij het verwerken van traumatische herinneringen met behulp van onder andere EMDR. Behandelingen worden mogelijk (deels) vergoed vanuit de aanvullende verzekering. Er zijn geen wachtlijsten. Vrijblijvend en kostenloos kennismakingsgesprek gaat vooraf aan de intake.

 

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *