Berichten

Complimenten? Liever niet…

Complimenten? Liever niet!

“Wat zie je er goed uit vandaag!” Een lieve collega begroet jou met deze woorden. Hoe vaak hoor jij jezelf in zo’n situatie iets zeggen als: “Oh, nou, ik heb geen oog dichtgedaan,” of: “Pfff… ik in mijn oude kloffie…?” Wat maakt het toch zo moeilijk om een compliment aan te nemen. De meeste mensen bedoelen het immers gewoon aardig en willen dat je een goed gevoel krijgt over jezelf.

Voor opvallend veel vrouwen is het nog steeds ontzettend lastig om met complimenten om te gaan. Hoe komt dat toch en vooral: is er iets aan te doen? Hieronder bespreek ik de vier belangrijkste redenen voor complimentvrees en geef ik je een effectief driestappenplan dat je helpt om een compliment aan te nemen.

1. Je hebt een laag gevoel van eigenwaarde
Een recente studie[1] wijst uit dat mensen met een laag zelfbeeld de meeste moeite hebben met complimenten. Als je zelf denkt dat je niet helemaal oké bent, of dat je het niet waard bent om aandacht te krijgen, zul moeite hebben te begrijpen dat anderen leuke dingen aan jou zien, laat staan dat ze dat over je zeggen. Volgens de studie versterken complimenten juist het gebrek aan eigenwaarde, omdat je denkt dat de ander liegt. Sterker, als jouw geliefde jou een compliment geeft, kan het zelfs de relatie beschadigen, omdat jij niet kunt geloven dat de ander de waarheid spreekt. Als dat wantrouwen in de relatie sluipt, kan dat heel nare gevolgen hebben.

2. Je zelfbeeld klopt niet met het compliment
Een andere reden waarom complimenten je een ongemakkelijk gevoel kunnen geven, is omdat het compliment niet klopt met de manier waarop je jezelf ziet. Cognitieve dissonantie is het pijnlijke gevoel dat wij krijgen, wanneer de werkelijkheid niet (b)lijkt te kloppen met wat wij geloven over onszelf of over de wereld om ons heen. Cognitieve dissonantie is één van de krachtigste fenomenen in de psychologie en zorgt voor veel stress.

Een voorbeeld maakt het misschien duidelijk. Stel je voor, je collega zegt: “Jij bent zó slim! Je weet altijd precies wat je moet zeggen tijdens het overleg!” Als jij jezelf niet slim of competent vindt, veroorzaken deze woorden negatieve emoties, terwijl je die persoon verdenkt van te weinig inzicht of haar beoordelingsvermogen in twijfel trekt. Je hecht dus meer geloof aan je eigen overtuiging en brengt de ander innerlijk in diskrediet. Dat is minder pijnlijk en kost minder energie dan het kost om jouw eigen overtuiging tegen het licht te houden.

Om het ongemakkelijke gevoel, dat deze cognitieve dissonantie geeft, te verminderen, reageren mensen vaak op een compliment met een weerlegging. Bijvoorbeeld door te zeggen: “Nou, het viel toevallig goed uit,” of: “Beginnersgeluk, hahaha.”

3. Onderpresteren om je zelftwijfel te temmen
Ben jij er zo één die de lat liever te laag dan te hoog legt? Dan hoor je vast ook regelmatig dat je meer kunt dan je denkt. De lat laag leggen vergroot de kans dat je jouw eigen verwachting (en die van anderen) overtreft.

Als jij een compliment krijgt, voel je de druk om te presteren of uit te blinken. En dát veroorzaakt een enorme druk. Als jouw leidinggevende zegt: “Doe jij dit maar, dan weet ik zeker dat het goed komt,” voel je eerder angst dan vertrouwen. Als je het gevoel hebt dat andere mensen je heel hoog hebben zitten, kan zelftwijfel ertoe leiden dat je angstig in je schulp kruipt. “Geen druk!”, roep je half-grappend, terwijl jij voelt dat het slechts een kwestie van tijd is voordat je door de mand valt en de ander teleurstelt.

4. Je bent nou eenmaal bescheiden
 “Bescheidenheid siert de mens.” Wie kent deze “oerhollandse” woorden niet. Veel vrouwen weten echt niet goed hoe ze moeten reageren wanneer ze een compliment krijgen: “Jij bent zo’n leuke vrouw.” “Je bent mijn fijnste collega!” of “Jij hebt echt een talent voor mensen.” Als je dan reageert met “Ja, ik weet het,” klink je als een arrogante bitch. Complimenten aanvaarden wordt soms eerder gezien als arrogantie dan als het vermogen een positieve bevestiging te kunnen accepteren. (Dit filmpje met Prinses Beatrix is daarvan een treffend voorbeeld.)

Hoe neem je een compliment dan wel in ontvangst?
Als je moeite hebt complimenten te accepteren, kan dat een symptoom zijn van een onderliggend probleem. Het transformeren van de negatieve overtuigingen die je over jezelf hebt is geen eenvoudige opgave. Maar het is meer dan de moeite waard jouw innerlijke overtuigingen in lijn te brengen met de werkelijkheid dat ook jij een waardevol mens bent die een plaats heeft op deze wereld. Samen met een coach kijken naar de oorsprong van dat lage gevoel van eigenwaarde kan je dan de moeite waard blijken.

Tot slot geef ik je graag mijn effectieve drie-stappenplan voor het aannemen van een compliment.

  1. Luister naar wat de ander zegt. Stop met wat je aan het doen bent, sta even stil en laat de woorden binnenkomen.
  2. Neem even pauze en luister in jezelf naar wat je zou willen zeggen. Ben je geneigd het compliment af te wimpelen? Registreer dat en laat die gedachte dan los.
  3. Kijk de persoon die het compliment geeft in de ogen en zeg: “Dankjewel, wat fijn om te horen, dat vind ik een mooi compliment.”

Voelt het nog steeds ongemakkelijk of roept het compliment veel pijn op? Zoek dan hulp bij een vertrouwde coach of therapeut die je kan helpen de onderliggende oorzaak van je lage zelfbeeld te helen.


[1] https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0022103116302943


 

Elma van der Salm is (levens)coach en psychosociaal therapeut met een warm hart voor vrouwen die meer rust, meer ontspanning, meer zelfvertrouwen en meer vrijheid willen ervaren. Vanuit een ruime levenservaring, met vakkennis en op persoonlijke wijze helpt ze je jouw doelen te bereiken. Waar nodig gaat zij dieper en helpt ze je ook bij het verwerken van traumatische herinneringen met behulp van onder andere EMDR. Behandelingen worden mogelijk (deels) vergoed vanuit de aanvullende verzekering. Er zijn geen wachtlijsten. Vrijblijvend en kostenloos kennismakingsgesprek gaat vooraf aan de intake.

 

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

Gelukkig Nieuwjaar? 5 Tips voor een relaxt begin

Gelukkig Nieuwjaar…?

De “beste wensen” vliegen je om de oren. De – al dan niet gewenste – kussen van collega’s zijn in ontvangst genomen en een heel nieuw jaar ligt aan je voeten. En jij wordt geacht daar iets moois van te maken. Maar hoe dan?

Het is niet voor iedereen vanzelfsprekend om het nieuwe jaar met enthousiasme tegemoet te treden. Waar de laatste weken van het oude jaar in het teken staan van terugkijken en de balans opmaken, voelt zo’n heel nieuw jaar dat aan je voeten ligt voor een aantal van ons eerder als een uitdaging dan als een fris nieuw begin. De afgelopen dagen hoorde ik meerdere mensen verzuchten dat 1 januari maar gewoon een dag is als alle andere. Dat ze moe werden bij de gedachte dat ze weer een heel jaar vol kansen, mogelijkheden, schone leien en stralende vergezichten voor zich hebben. Ik hoorde verzet tegen het schreeuwerige geblaat dat het fantástisch is, zo’n heel nieuw jaar. We dienen de spreekwoordelijke lat weer een stukje hoger te leggen, zodat we nu eindelijk die goede voornemens wél waarmaken. En er vooral met frisse moed weer lekker tegenaan gaan…

Ben ik de enige die daar helemaal niet blij van word? Ben ik de enige die last heeft van het gejaag naar beter, hoger, groter en mooier? Zijn er nog meer mensen die juist behoefte hebben aan rust en ruimte in hun leven om te kunnen genieten van wat er is, in plaats van zich te laten opjagen om te vergaren wat nu nog buiten hun bereik ligt?

Daarom, voor de dromers en de durvers, de zoekers en de doeners, de moedelozen en de onzekeren mijn 5 tips om de komende weken (en de tijd erna) relaxt door te komen.

Tip 1: Besef: “Gisteren was vandaag morgen”. Er is maar één moment dat er toe doet en waar je invloed op kunt uitoefenen, en dat is DIT moment. Het leven is een aaneenschakeling van deze momenten, waarin je een keuze kunt maken om het op dezelfde manier te doen of nét even anders.

Tip 2: Doe vandaag wat je vandaag te doen hebt en doe het met al je aandacht. Je zult zien dat het onwijs veel rust geeft als je jouw focus legt op vandaag. Doe wat je hand vindt om te doen of maak een lijstje. Het maakt niet uit, als je maar doet wat je doet met al je aandacht. Resultaat: flow en productiviteit!

Tip 3: Glimlach. Gewoon, nu. En voel wat dat met je doet. Je kunt dit zo vaak doen als je wilt, waar je wilt en hoe lang je wilt.

Tip 4: Voel eens in je lijf hoe het er op dit moment bij zit en vraag jezelf wat je nodig hebt. En geef dat dan aan jezelf! Je kunt zelfs jezelf een knuffel geven als er niemand in de buurt is. (Voor je brein maakt het trouwens niets uit of je een knuffel van een ander krijgt of van jezelf. We zijn afgesteld op het produceren van oxytocine, één van de gelukshormonen die je lichaam helemaal vanzelf aanmaakt, bij zachte aanraking.)

Tip 5: Besef dat het enige échte leven jóuw leven is. Het leven waarin de was gedaan moet worden en de boodschappen. Het leven met grote en kleine zorgen. Jouw leven met jouw talenten, jouw beperkingen, jouw grenzen, jouw mogelijkheden. Alledaags misschien, bijzonder bij vlagen, overdonderend en meeslepend als je wilt – maar door niemand anders in te vullen dan door jou, op jouw manier en in jouw tempo.

Bonustip: Neem jezelf én dat verrukkelijke leven van je ook niet al te serieus. Gaf vandaag je geen gevoel van tevredenheid? Morgen is er een nieuwe dag. Ging het afgelopen uur niet naar wens? Je kunt vanaf dit moment een andere keuze maken (bijvoorbeeld door één van de bovenstaande tips te uit te voeren) waardoor je weer in je flow komt. Lach om je fouten, buig voor je tranen en hou van jezelf. Dan wordt 2018 gewoon weer een heerlijk jaar, ook voor jou!

 

Elma van der Salm is (levens)coach en psychosociaal therapeut met een warm hart voor vrouwen die meer rust, meer ontspanning, meer zelfvertrouwen en meer vrijheid willen ervaren. Vanuit een ruime levenservaring, met vakkennis en op persoonlijke wijze helpt ze je jouw doelen te bereiken. Waar nodig gaat zij dieper en helpt ze je ook bij het verwerken van traumatische herinneringen met behulp van onder andere EMDR. Behandelingen worden mogelijk (deels) vergoed vanuit de aanvullende verzekering. Er zijn geen wachtlijsten. Vrijblijvend en kostenloos kennismakingsgesprek gaat vooraf aan de intake.

 

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

#MeToo

#MeToo

Het raakt me. Dieper dan ik wilde toegeven. De hashtag #MeToo en alle vrouwen, bekend en onbekend, die aangeven zich geïntimideerd, bepoteld, bespeeld en gemanipuleerd te voelen door mannen. Mannen die onze lichamelijke, geestelijke en emotionele grenzen overschrijden. En ik ook. #MeToo.

Ik heb gewacht met naar buiten treden. De vrouwentherapeut zweeg. Opnieuw. Ik zweeg omdat ik met mezelf in het reine moest komen. Omdat ik vocht tegen de schaamte, vocht tegen de herinneringen. Vocht tegen het gevoel van niet toe te willen geven hóe erg het is. Ook al lijkt het niet erg. Omdat dát is wat we te horen kregen: “Doe niet zo flauw”, “Preutse trut, jij kan ook niet tegen een geintje.” Omdat ik de goede mannen in mijn leven niet in verlegenheid wil brengen. Want natuurlijk zijn die er óók, en gelukkig in mijn leven in de meerderheid!

Maar het is niet te stoppen. Mijn lijf doet al dagen pijn. De herinneringen, de schaamte, de wanhoop, het gevoel “gek” te zijn, zwerkt als een zwarte vogel door mijn bekken. Strekt zich uit langs mijn ruggengraat en maakt dat ik me klein maak. Krom trek. Mezelf onzichtbaar maak.

Zes was ik toen mijn opa voor het eerst mijn lichamelijke grenzen overschreed. De eerste herinneringen, de schok, de schaamte. “Niks zeggen want anders moet opa naar de gevangenis, en jij ook!” De dreiging. Opgeslagen in mijn systeem. Het duurde jaren. En het duurt jaren om ermee te leren leven. Gaat misschien wel nooit helemaal weg.

Dertien jaar. Wachten op de trein, het is een warme dag. Ik loop de friettent binnen om een ijsje te halen van mijn zakgeld. Drie grote kerels, bouwvakkers. “Wil je een knaak verdienen? Een augurrek in je k*t!” hahahahaha, bulderende lach. Ik verstijf, weet niet wat ik moet doen, waar ik moet blijven. Niemand die iets zegt. Voel me vies, bang, klein.

Jaren later, in mijn eigen huis. Verstopte riolering. ’s Avonds laat, warme zomeravond, voetbal op tv. Man van het ontstoppingsbedrijf komt. Repareert de boel en op de drempel van mijn woonkamer komt hij ineens op me af, met grijpende handen en getuite mond: “Ik ga je zoenen…” Ik deins terug, en zeg dat we dát niet gaan doen. Hij schrikt van zichzelf en mompelt iets van sorry en verdwijnt. Laat mij verward en geschrokken achter. De volgende dag neem ik een besluit en rijd naar zijn huis. Terwijl zijn vrouw op het terras zit, spreek ik hem aan. Hij schrikt nog verder, biedt zijn excuses aan, maar zijn reactie geeft me de indruk dat het niet de eerste keer was dat hij dit deed. Ik voel me sterk en ben trots op mezelf.

Tussendoor: tientallen kleine en grotere voorvallen. Aan mij gericht, aan vriendinnen, onbekende vrouwen op terrassen. Meestal keek ik toe en zweeg ik, deelde ik in haar ongemak. Soms niet, soms sprak ik de man in kwestie erop aan: “Heb je enig idee hoe vervelend dit is voor een vrouw?” De reactie was vaak: “Ik bedoel er toch niks mee? Het is juist een compliment.” Yeah, right…

Ja, lieve mannen: vrouwen zijn prachtig. Maar vrouwen zijn kwetsbaar. Vrouwen groeien op in een wereld waarin de macht nog altijd bij jullie ligt. Jullie zijn fysiek sterk. Jullie zijn vaak groter dan wij. En wij hebben geleerd, al eeuwenlang, dat het niet netjes staat voor een meisje om van zich af te bijten. Ons is eeuwenlang geleerd dat wij niet van onszelf zijn. Dat wij moeten ontvangen. Toen een van de kroonprinsessen van Engeland haar moeder vroeg wat ze moest doen tijdens haar huwelijksnacht, dat ze bang was voor wat komen zou, kreeg ze te horen: “Close your eyes and think of England, dear…”, ik bedoel maar).

Dát, die boodschap zit in onze cellen. En dát doet het meest pijn: dat we gezwegen hebben toen we moesten spreken. Dat wij degenen waren die zich schaamden, in plaats van de mannen die onze persoonlijke grenzen overschreden. Het doet pijn dat we niet veilig waren in ons eigen lijf. Het doet pijn dat onze seksualiteit, waarmee we zo ontzettend veel kunnen bieden, is verkwanseld, platgeslagen, vertrapt. Het doet pijn dat te veel mannen nog steeds denken dat wie zwijgt, toestemt.

Na Anne Faber was ik ineens bang om alleen te fietsen. Ik heb mijn wandelingen in het bos voor me uitgeschoven, die wandelingen die ik zo nodig heb om tot mezelf te komen. Ineens voelde mijn buitenwereld minder veilig.

Maar deze week, door #MeToo word ik uitgedaagd door mijn eigen lijf. Door de herinneringen die bovenkomen, komt ook een gevoel van onveiligheid in mijn eigen lijf naar de oppervlakte. Want iedere keer dat mijn persoonlijke integriteit werd geschonden en ik zweeg, voelde ik me meer kwetsbaar en schaamde ik me nog wat meer en zweeg ik ook.

En dáárom spreek ik me nu uit. Omdat nog langer zwijgen niet helpt. Omdat ik niets heb gedaan om me voor te schamen. Omdat niemand uitmaakt wat ik grappig moet vinden, of lekker, of geil. Omdat ik geen saaie, preutse trut ben, als ik niet door de eerste de beste kerel wil worden aangeraakt, aangeroepen of bespot. En omdat ik wens dat de mannen die van zichzelf weten dat ze de grenzen van vrouwen wel eens hebben overschreden – zelfs zonder kwade bedoelingen – het zelfrespect kunnen opbrengen om te zeggen: #ihave en het spijt me.

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

Van overleven naar leven! De moed tot verandering.

Om te kunnen veranderen is moed nodig. Moed om je diepste pijn in de ogen te zien. Moed om te erkennen dat alles wat je tot nu toe gedaan hebt om van de pijn af te komen, niet heeft gewerkt. En moed om aan iemand te zeggen: “Ik weet het niet meer, ik kan het niet. Help me alsjeblieft.” Maar wat als de angst zó groot is, dat je de moed niet kunt opbrengen om dit te doen? Wat als je niet meer gelooft dat het anders kan zijn. Wat als je al zo vaak teleurgesteld bent dat iedere volgende helper al bij voorbaat tegen jouw muur van angst aanloopt? Ben je dan een “hopeloos geval”? Ben je dan niet te helpen en moet je maar leren leven met je angst, pijn of paniek? Of is er toch een weg?

Er zijn tientallen redenen waarom je de hulp van een therapeut inroept. Je hebt misschien al van alles geprobeerd om de pijn in je leven te verzachten of te doen verdwijnen. Veel gebruikte manieren daarbij zijn ontkennen, verkleinen, verdoven of juist opzoeken.

Ontkennen helpt
De pijn ontkennen doen we allemaal wel eens: “Het valt wel mee, ja toevallig heb ik al een paar nachten niet goed geslapen, of moet ik soms zomaar ineens huilen, maar echt, met mij gaat het prima!” Soms ben je hier zo goed in geworden, dat je zelf bent gaan geloven dat er echt niets mis is in je leven. Totdat er een tegenslag komt: je werk loopt niet lekker, je partner wordt ziek, je zoon heeft schoolproblemen. En dan barst de bom. De frustratie kan er nog maar op één manier uit: ongecensureerd en keihard. Soms met desastreuze gevolgen voor je relatie, je baan of je servies.

Klein maken is fijn
De pijn verkleinen lijkt op ontkennen, met één verschil: je weet dat er dingen niet kloppen in je leven, maar vindt het moeilijk om onder ogen te zien hoe naar het eigenlijk is. Vooral als je al eerder hulp hebt gehad en er al “alles aan gedaan hebt”, is het moeilijk te erkennen dat het eigenlijk helemaal niet zo goed gaat. Hoe vaak heb jij het gevoel dat je gefaald hebt tegenover je vriendinnen of je partner, omdat hun luisterend oor en goed(bedoeld) advies niet dat resultaat heeft gehad dat jij (en zij) zo graag wilde(n)? Hoe vaak voel jij het als jouw persoonlijk falen dat je -ondanks alles- nog steeds somber bent, nog steeds zoveel verdriet hebt of nog steeds zo boos en negatief bent? Dus maak je jouw pijn kleiner. Opnieuw zeg je “het valt wel mee, het gaat al een stuk beter, ik heb veel aan je gehad, het is gewoon even een fase waar ik doorheen moet”.

Geen pillen nodig
Verdoven… we kunnen er wat van. Van dat ene wijntje bij het koken naar een halve fles per avond (of meer). Troostshoppen (bij de Action, wie doet het niet). Roddelen. “Volgende week stop ik, maar nu heb ik nog zoveel stress en die sigaret geeft me rust.” Je het snot voor de ogen sporten. Facebook, Instagram, Netflix, lezen, seks of zelfs jezelf beschadigen. Verdoven geeft ons de illusie dat we even kunnen ontsnappen. Even niet voelen, even de zachte flow van de beloning, even een andere pijn om ons af te leiden. De kater komt later en vraagt dan opnieuw een shot dopamine, endorfine of cortisol. Allemaal hormonen die een rol spelen bij verdoving en verslaving. En het werkt! Op korte termijn. De gevolgen op lange termijn zijn vernietigend, dat bewijst onderzoek keer op keer.

Pijn is fijn?
De pijn opzoeken om haar niet aan te hoeven gaan, lijkt een tegenstrijdigheid. Maar je kent het vast wel: je hoopt dat je de oplossing vindt bij die veelbelovende cursus, die unieke workshop of misschien dan déze therapievorm. Kortstondige verlichting biedt het volgende dieet, de nieuwste meditatiemethode of het laatste webinar met revolutionaire beloften. Het helpt wel, maar lost in de kern niet voldoende op en de knagende worm van pijn,verdriet en afwijzing blijft je ’s nachts wakker houden.

In eigen hand
Weet je nog, die campagne van SIRE over huiselijk geweld: “Het houdt niet op, niet vanzelf, het houdt niet op, totdat jij het stopt”. Raak als het gaat over geweld bij de buren of dat vriendje van school. Maar net zo raak als het gaat over jouw eigen verdriet, jouw eigen teleurstelling, jouw eigen strijd.

Het houdt pas op als jij het stopt. Jij alleen bent verantwoordelijk voor de kwaliteit van jouw leven. Jij bent je eigen sleutel! Door die sleutel op de voor jou juiste manier te gebruiken, verandert er pas echt iets in de basis.

Lef loont!
Pijn gaat niet vanzelf weg. Ze slijt misschien, maar laat sporen achter. Sporen die als een uitgesleten pad in je geheugen en in je lichaam worden opgeslagen. Bij iedere ervaring die maar een beetje lijkt op die eerder ervaren pijn, schiet je als het ware weer in het oude spoor, dat nog weer een beetje dieper uitslijt.

Om daaraan definitief te ontsnappen is één ding nodig: MOED! De moed om naar de pijn toe te gaan. De moed om beetje bij beetje te leren de pijn te voelen, zodat je ervaart dat je in staat bent haar te dragen. De moed om erbij te blijven en te voelen wat er is en je lichaam zo de kans te bieden de pijn te verwerken en te helen.

Je hoeft het niet alleen te doen
In de trajecten die ik begeleid, werken we altijd eerst aan jouw draagkracht. Door middel van oefeningen, effectieve behandelingen en inzichtgevende opdrachten groeit jouw zelfvertrouwen en groeit jouw grip op je leven. Pas als jouw systeem eraan toe is om los te laten, zetten we de middelen in om dat ook te kunnen doen. En daarna begeleid ik je nog even, tot het vertrouwen in jezelf weer zodanig is dat je het “zelf” kunt.

Gun jij jezelf een beter leven? En durf je te zoeken naar de moed om dat eerste kleine stapje te zetten op weg daar naartoe? Neem dan eens contact op voor een vrijblijvend en kostenloos kennismakingsgesprek. Ook voor jou is een leven mogelijk dat rijk en vervullend is, met plezier, liefde en levenslust.

 

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin
Blog Elma van der Salm Eindhoven _Moeiteloos

De kunst van vrouw zijn

De Servische kunstenares Marina Abramovic is bekend om haar confronterende performing art waarbij zij zelf onderdeel uitmaakt van het kunstwerk. Beroemd is haar opstelling The Artist is Present[1] waarbij zij, zittend op een stoel, mensen uitnodigt tegenover haar plaats te nemen. De kunstenaar en de bezoeker kijken elkaar in de ogen en maken in alle kwetsbaarheid contact, zonder woorden. Dagenlang zetten zich totale vreemden tegenover de kunstenaar – zij kijkt, ontmoet, raakt en wordt geraakt. Menselijk contact op de vierkante meter. Totdat uit het publiek haar ex-geliefde plaatsneemt op de stoel tegenover haar. Minutenlang kijken ze elkaar aan, wordt er niets uitgesproken, en tegelijk alles gezegd. Tranen van ontroering stromen over haar wangen en voor zowel de aanwezige museumbezoekers als de miljoenen kijkers op YouTube zijn het magische momenten van medemenselijkheid en sympathie.

Een mens als object
Al in 1974 maakte Abramovic haar installatie Rythm 0[2] – een eveneens zeer confronterende opstelling, die ik deze week tegenkwam op Facebook. Op een tafel liggen uitgestald 72 voorwerpen en Abramovic neemt plaats naast de tafel. De uitnodiging aan de bezoekers is om zelf een kunstwerk te creëren met de kunstenaar als object.

Waar in het begin de bezoekers haar strelen, kusjes geven en cake voeren, draait de sfeer, wanneer iemand begint haar kleding kapot te snijden met scheermesjes. Het gaat steeds verder en Abramovic staat daar, los van zichzelf, apathisch, als object. Het wordt de hel. Haar kleding wordt weggesneden, zij wordt in haar hals gesneden, een man drinkt haar bloed en een ander probeert haar te verkrachten. Er ontstaan opstootjes als iemand het neergelegde pistool laadt met de ene kogel die op tafel ligt en het tegen het hoofd van de kunstenaar zet. Het meest bizarre moment is, wanneer na zes uur wordt omgeroepen dat de voorstelling voorbij is. Abramovic komt tot leven en loopt besmeurd, beklad en met tranen in haar ogen op de mensen af, die zich geschrokken terugtrekken. Zij kunnen niet verdragen dat zij weer menselijk is geworden.

Geen mens
Wat me raakt in dit verhaal is niet eens haar moed om zich zo te objectiveren en daar de volledige verantwoordelijkheid voor te nemen (hoewel ik ook dat bijzonder dapper vind). Nee, wat mij vooral raakt, is de onmenselijke reactie van de bezoekers op deze vrouw als object. Als de kunstenaar uitstraalt dat zij een object is, wordt zij als object behandeld. De bezoekers overschrijden alle grenzen van menselijkheid in wat zij haar aandoen, zolang zij dat object is.

Erfenis van eeuwen
Vrouwen zijn eeuwenlang als object behandeld. Tot honderd jaar geleden verloor een vrouw haar zelfbeschikkingsrecht als ze trouwde. Pas in de jaren negentig van de vorige eeuw werd verkrachting binnen het huwelijk strafbaar gesteld. Nog steeds zijn er culturen waar de vrouw niet zelf haar levenspartner kiest omdat zij daar zogezegd niet bekwaam voor zou zijn. Al dat ontkennen van haar menselijkheid, haar recht op zelfbeschikking en op het inrichten van haar eigen leven – daarvan draagt iedere vrouw de sporen in haar denken en voelen mee. We noemen dat de moederwond.

Hardnekkig beeld
Gelukkig is er al veel ten goede veranderd. Toch leven veel vrouwen nog steeds met het beeld in hun hoofd dat zij altijd maar moeten voldoen aan de wensen van anderen. Zij “zien” zichzelf niet in hun menselijkheid – en worden dus ook niet gezien door hun omgeving. En dat geeft veel pijn, frustratie en verdriet.

Het is klaar!
Neem vanaf vandaag je plek in! Maak contact met je eigen menselijkheid, wees menselijk en laat dat zien. Houd rekening met jezelf, neem jouw behoeften serieus en wees zacht naar jezelf. Stop met van jezelf een object te maken dat er niet toe doet. Je doet er wél toe! Jouw lichaam is van jou en van niemand anders. Jouw geest is van jou en van niemand anders. Jouw gevoelens zijn van jou en dienen gerespecteerd te worden, in de eerste plaats door jezelf.

Vind je dit moeilijk? Weet je niet goed wat jouw grenzen dan eigenlijk zijn op je werk of in je relatie? Ben je uitgeput van het niet-voelen en wil je het anders? In mijn werk als Vrouwentherapeut heb ik al vele vrouwen geholpen hun eigen waarde weer te vinden. Praktisch, met een warm hart en effectief. Bel gerust voor een vrijblijvende kennismaking.

 

 

[1] The artist is present

[2] Marina Abramovic vertelt over Rhythm 0

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin