Hoe altijd jezelf willen zijn tot lijden leidt

“Maar ik vind het zo moeilijk om mezelf te zijn,” vertelde ze me. Als ze zichzelf is, heeft ze conflicten met haar man, haar puberzoon en haar ouders. Maar als ze niet zichzelf is, ervaart ze innerlijke conflicten die haar veel energie kosten. Ze komt bij mij in de praktijk om te leren hoe ze meer “zichzelf” kan zijn, zonder al die conflicten. Maar wat is dat eigenlijk, “jezelf zijn”? En kun je ooit niet “jezelf” zijn…

Vragen waar velen tegenwoordig mee worstelen. De goeroe’s van deze tijd claimen geluk en vrede als je jezelf bent. Daarmee wordt het concept van jezelf zijn tot ultiem levensdoel verheven. En zo creëren we met ons allen meteen een heleboel ongenoegen en strijd. Want het blijkt verrekte moeilijk om 100% van de tijd volledig jezelf te zijn. En als je dat dus niet bent, dan moet er iets gebeuren om ervoor te zorgen dat je het wel weer kunt zijn. Je moet weg bij dat werk, je moet weg uit die relatie of je moet breken met die ouders die het jou zo moeilijk maken om jezelf te zijn.

Wat bedoel je met “jezelf zijn”?
Wat wordt er nu eigenlijk bedoeld als we het hebben over “jezelf zijn”? Jezelf zijn staat voor veel mensen die ik spreek, voor altijd authentiek zijn, altijd doen en zeggen wat jij vindt. Een voorbeeld: je bent op je werk en je bent opeens ongesteld geworden. Met je vriendinnen praat je daar makkelijk over en vraag je gerust om een tampon of maandverbandje op zo’n moment. Bij hen kun je helemaal jezelf zijn. Maar op je werk merk je dat je dat niet doet. Je geneert je voor je collega’s en verzint een smoesje om even naar de winkel te gaan om iets te halen. In jezelf denk je: “Dit is niet oké, ik moet hier toch gewoon mezelf kunnen zijn…?” Ander voorbeeld: je bent niet zo’n uitgaanstype en houdt meer van met een boekje in een hoekje te zitten dan van een drukke feestavond. Maar je partner is dol op Guus Meeuwis en heeft kaartjes geregeld om jullie jubileum te vieren. “Súper leuk”, hoor je jezelf zeggen, terwijl het je eigenlijk vreselijk lijkt. Je bent weer niet “jezelf” en geeft jezelf of misschien zelfs je partner daarvan de schuld.

Jezelf zijn is moeilijk
Zo zijn er nog veel meer voorbeelden te verzinnen, waardoor je kunt gaan denken dat jij het moeilijk vindt om “jezelf” te zijn. En dat je het dus eigenlijk niet goed doet. Maar er zou wel eens iets heel anders aan de hand kunnen zijn.

Aangepast of niet
Als kind hebben we geleerd ons aan te passen aan de algemeen geldende normen en regels. Als we dat goed deden, waren we goede kinderen. Als we rebels waren en onze eigen gang gingen, werden we bekritiseerd of gestraft. Die kritische stemmen van onze opvoeders (ouders, leerkrachten e.d.) klinken nog steeds in ons binnenste en zijn daar onze innerlijke critici geworden. Het “jij doet dit niet goed” is als een algemeen gevoel van “jij bent niet goed” in ons onderbewuste opgeslagen. En dit gevoel van “niet goed” hangt dan ook als labeltje aan hoe we afmeten of we eigenlijk wel “onszelf zijn”.

Authentiek of a-sociaal
We geven een hoge positieve waardering aan “onszelf”, aan authentiek zijn. Authentiek zijn koppelen we aan eerlijk zijn en eerlijk zijn waarderen we zeer hoog. Maar altijd “jezelf zijn” is hartstikke asociaal! Als je een afspraak op het laatste moment afzegt omdat je plotseling moe bent, ben je “jezelf”, maar zadel je de gastvrouw wel op met een overschot aan lekkere hapjes en drankjes die ze voor de gelegenheid had ingekocht. Nog afgezien van de teleurstelling die het haar geeft. Als je je partner verwijt dat hij kaartjes voor dat concert kocht terwijl hij toch weet dat jij daar niet van houdt, ben jij misschien wel jezelf, maar ben je ook bot en ongevoelig voor het gebaar dat hij wilde maken.

Loyaal
Jezelf zijn gaat over loyaal zijn aan je eigen waarden en over weten welke waarden jij prioriteit geeft in je leven. Om dat te kunnen, moet je die waarden wel kennen.

Jezelf zijn gaat over volwassen zijn en soms je eigen voorkeuren opzij zetten om de ander tegemoet te komen en zo te bouwen aan hechte relaties. Om dat te kunnen, heb je een stevige interne verbinding nodig met je eigen basis.

Jezelf zijn gaat over zelfrespect en vooral zelfacceptatie en is een innerlijk, maar ook eenzaam proces. Je kunt nooit iets anders zijn dan “jezelf”, ook al doe je dingen die niet bovenaan jouw prioriteiten- of voorkeurslijstje staan. Dat staat het “jezelf zijn” echt niet in de weg!

Altijd jezelf
“Jezelf” ben je, met alles wat er is en wat er niet is. Jezelf ben je, met al je voorkeuren en antipathieën. Jezelf ben je, met al je pijn die nog  verwerkt mag worden en al je overwinningen die je al behaald hebt. Jezelf ben je, met je mooie kanten en met je duistere kanten. Je bent ALTIJD jezelf, of je dat nu deelt met anderen of niet. Je kunt nooit niets anders zijn dan jezelf, of je daar nu trouw aan bent of niet, of je dat nu voelt of niet.

In mijn therapie en coaching begeleid ik jou bij het ontdekken van jouw innerlijke waarden en help ik je jouw levenskoers uit te stippelen met die waarden als basis. Ik help je los te komen van oude pijn die zich in jouw innerlijk heeft vastgezet als oordeel of afwijzing. En ik leer je krachtig te staan, ook in die situaties waarin misschien geen ruimte is om jouw kwetsbare zelf volledig te laten zien. Op zo’n manier, dat je daar wel volledig aanwezig kunt zijn.

 

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

Hoe je Innerlijke criticus je leven vergalt

“Ik moet gewoon beter mijn best doen,” verzuchtte ze, “dan zou iedereen tevreden zijn en voelde ik me niet de hele tijd zo opgejaagd.” Ze kwam bij me met klachten over depressieve gevoelens en een gevoel van de hele tijd overvraagd zijn. Ze had een leuke baan, best fijne relatie en zag er goed uit. Ze zorgde voor haar moeder, die weduwe was en niet meer goed vooruit kon. Niets om over te klagen, op het eerste gezicht. Waarom voelde ze zich dan toch zo leeg van binnen en schaamde ze zich zo als ze eens iets voor zichzelf deed of vroeg…

Deze vrouw kon het eenvoudigweg niet goed doen, omdat haar Innerlijke Criticus haar voortdurend op de huid zat. Deze stem van binnen die haar steeds vertelde dat wat ze deed niet goed genoeg was. Dat ze beter voor zichzelf moest opkomen en haar grenzen moest aangeven. Maar haar ook influisterde dat ze egoïstisch was omdat ze liever met een vriendin ging wandelen dan bij haar moeder op de koffie gaan.

Verborgen stem
Deze verborgen stem zit in ieder van ons. Bij sommigen van ons is hij (of zij) constant aan het woord en is hij een keiharde slavendrijver die zelfs tot suïcidale gedachten kan leiden. Bij anderen is het een weliswaar minder harde, maar nog altijd niet aflatende stroom van kritische gedachten. Maar allemaal hebben we er in meerdere of mindere mate last van.

Wat is dat nou, die innerlijke Criticus? Waar komt hij vandaan en
waarom hebben we er zo’n last van?  En vooral, wat kun je ertegen doen?

Leren hoe het hoort
De innerlijke Criticus ontstaat al heel vroeg in ons leven. Vanaf onze geboorte worden we omringd door volwassenen (ouders, opa’s e en oma’s, leraren enzovoorts) die ons proberen op te voeden tot een verantwoordelijk, succesvol, geaccepteerd en als het even kan ook nog vriendelijk lid van de maatschappij. Om dat te kunnen zijn is het nodig dat we leren “hoe het hoort”. Een heel normaal en noodzakelijk proces om later mee te kunnen doen. Maar die ouders en andere opvoeders dragen allemaal hun eigen verhaal van angst, afwijzing en kwetsbaarheid met zich mee. En of ze het nu willen of niet, ze dragen dat op ons over door ons te waarschuwen: “Wat zullen de buren wel denken als je er zó bij loopt”, “Jij zult het nooit ver schoppen als je zo lui blijft”, “Dikke meisjes worden nooit aangenomen”, “Kinderen die vragen, worden overgeslagen”.

Om te kunnen overleven moet het kind zich met alle zintuigen afstemmen op haar omgeving. Het kind voelt daarom alles wat de ouders bij zich dragen aan angst, verdriet, boosheid, afwijzing, bezorgdheid en dergelijke. Zelfs al worden deze gevoelens niet geuit, het jonge kind pikt het allemaal op. Het kind kan er nog geen woorden aan geven, en slaat deze (subtiele) energieën diep in het onderbewuste op. Later vormen ze de lading waarmee de innerlijke Criticus zich voedt.

Mannen én vrouwen
Generaliserend gesproken hebben vrouwen meer last van een zelfondermijnende

innerlijke Criticus (naar binnen gericht) en uit deze zelfde energie zich bij mannen
meer in de vorm van een innerlijke Rechter (naar buiten gericht). De innerlijke Rechter
ziet heel precies wat er mis is bij de ander. Intimiteit in relaties wordt als onveilig
ervaren en op deze manier wordt de ander op afstand gehouden.

Waarom eigenlijk een innerlijke criticus?
De Criticus heeft de taak overgenomen van je ouders en opvoeders. Hij heeft geen ander doel dan jou te beschermen tegen sociale uitsluiting, afkeuring, gevaarlijke situaties en dergelijke. Omdat hij geprogrammeerd is door je omgeving met allemaal “do’s en don’ts”, kan hij dat niet anders doen dan door het constant leveren van kritiek.

Hoe herken je de innerlijke Criticus?
Je herkent de criticus doordat haar zinnen vaak beginnen met  “Je zou eigenlijk… moeten”:  aardiger zijn (anders moeten ze je niet meer), wat assertiever zijn (anders lopen ze over je heen), beter opletten (anders denken ze dat je dom bent), niet zo bijdehand moeten zijn (anders denken ze dat jij jezelf beter vindt), harder werken (anders verlies je je baan), minder hard moeten werken (anders krijg je een burnout), meer zin in seks moeten hebben (anders gaat je relatie eraan), minder zin in seks moeten hebben (anders ben je een slet), enzovoorts enzovoorts…. het houdt nooit op!

Wat kun je ertegen doen?
Je Criticus hoeft niet weg! Maar hij hoeft ook zeker niet de regie in je leven te hebben. Het beste wat je kunt doen is naar je innerlijke Criticus luisteren. Onderzoek wat hij je wil zeggen en voor welk gevaar hij je probeert te beschermen. En neem  vervolgens de regie over je leven in je eigen hand. Dat is overigens makkelijker gezegd dan gedaan. Afhankelijk van de kracht en lading van je Criticus (sommige zijn echt heel destructief en sterk), kan het nuttig zijn om hulp te zoeken bij het neutraliseren en omkeren van je Criticus.

Tip: Schrijf eens een dag of twee al deze kritische interne gedachten op. Dit doe je om inzicht te krijgen in de taal van jouw Innerlijke Criticus en haar stem te herkennen. Je creëert hiermee al direct een beetje afstand tussen jouw eigen, bewuste Ik en de energie van de innerlijke Criticus die huist in je onderbewuste. Je kunt een creatieve vorm vinden om de energie van de Criticus mee uit te drukken: maak eens een collage, boetseer hem/haar of maak een woordwolk van zijn woorden. Ook dit helpt bij het zorgen voor afstand tussen jouw eigen gedachten en die van je Criticus.

Laat jouw Criticus je geen moment met rust en wil je het gevoel dat je het ook eens goed doet? Zoek dan hulp bij een vertrouwde coach of therapeut die je kan helpen de onderliggende oorzaak van je strenge innerlijke criticus te helen.


Bronnen:
De innerlijke criticus ontmaskerd – Stone, Stone (1993)
Ik (k)en mijn ikken – Brugman, Budde, Collewijn (2012)
SoulCollage® evolving – Frost (2010)


Elma van der Salm is (levens)coach en psychosociaal therapeut met een warm hart voor vrouwen die meer rust, meer ontspanning, meer zelfvertrouwen en meer vrijheid willen ervaren. Vanuit een ruime levenservaring, met vakkennis en op persoonlijke wijze helpt ze je jouw doelen te bereiken. Waar nodig gaat zij dieper en helpt ze je ook bij het verwerken van traumatische herinneringen met behulp van onder andere EMDR. Behandelingen worden mogelijk (deels) vergoed vanuit de aanvullende verzekering. Er zijn geen wachtlijsten. Vrijblijvend en kostenloos kennismakingsgesprek gaat vooraf aan de intake.

 

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

Complimenten? Liever niet…

Complimenten? Liever niet!

“Wat zie je er goed uit vandaag!” Een lieve collega begroet jou met deze woorden. Hoe vaak hoor jij jezelf in zo’n situatie iets zeggen als: “Oh, nou, ik heb geen oog dichtgedaan,” of: “Pfff… ik in mijn oude kloffie…?” Wat maakt het toch zo moeilijk om een compliment aan te nemen. De meeste mensen bedoelen het immers gewoon aardig en willen dat je een goed gevoel krijgt over jezelf.

Voor opvallend veel vrouwen is het nog steeds ontzettend lastig om met complimenten om te gaan. Hoe komt dat toch en vooral: is er iets aan te doen? Hieronder bespreek ik de vier belangrijkste redenen voor complimentvrees en geef ik je een effectief driestappenplan dat je helpt om een compliment aan te nemen.

1. Je hebt een laag gevoel van eigenwaarde
Een recente studie[1] wijst uit dat mensen met een laag zelfbeeld de meeste moeite hebben met complimenten. Als je zelf denkt dat je niet helemaal oké bent, of dat je het niet waard bent om aandacht te krijgen, zul moeite hebben te begrijpen dat anderen leuke dingen aan jou zien, laat staan dat ze dat over je zeggen. Volgens de studie versterken complimenten juist het gebrek aan eigenwaarde, omdat je denkt dat de ander liegt. Sterker, als jouw geliefde jou een compliment geeft, kan het zelfs de relatie beschadigen, omdat jij niet kunt geloven dat de ander de waarheid spreekt. Als dat wantrouwen in de relatie sluipt, kan dat heel nare gevolgen hebben.

2. Je zelfbeeld klopt niet met het compliment
Een andere reden waarom complimenten je een ongemakkelijk gevoel kunnen geven, is omdat het compliment niet klopt met de manier waarop je jezelf ziet. Cognitieve dissonantie is het pijnlijke gevoel dat wij krijgen, wanneer de werkelijkheid niet (b)lijkt te kloppen met wat wij geloven over onszelf of over de wereld om ons heen. Cognitieve dissonantie is één van de krachtigste fenomenen in de psychologie en zorgt voor veel stress.

Een voorbeeld maakt het misschien duidelijk. Stel je voor, je collega zegt: “Jij bent zó slim! Je weet altijd precies wat je moet zeggen tijdens het overleg!” Als jij jezelf niet slim of competent vindt, veroorzaken deze woorden negatieve emoties, terwijl je die persoon verdenkt van te weinig inzicht of haar beoordelingsvermogen in twijfel trekt. Je hecht dus meer geloof aan je eigen overtuiging en brengt de ander innerlijk in diskrediet. Dat is minder pijnlijk en kost minder energie dan het kost om jouw eigen overtuiging tegen het licht te houden.

Om het ongemakkelijke gevoel, dat deze cognitieve dissonantie geeft, te verminderen, reageren mensen vaak op een compliment met een weerlegging. Bijvoorbeeld door te zeggen: “Nou, het viel toevallig goed uit,” of: “Beginnersgeluk, hahaha.”

3. Onderpresteren om je zelftwijfel te temmen
Ben jij er zo één die de lat liever te laag dan te hoog legt? Dan hoor je vast ook regelmatig dat je meer kunt dan je denkt. De lat laag leggen vergroot de kans dat je jouw eigen verwachting (en die van anderen) overtreft.

Als jij een compliment krijgt, voel je de druk om te presteren of uit te blinken. En dát veroorzaakt een enorme druk. Als jouw leidinggevende zegt: “Doe jij dit maar, dan weet ik zeker dat het goed komt,” voel je eerder angst dan vertrouwen. Als je het gevoel hebt dat andere mensen je heel hoog hebben zitten, kan zelftwijfel ertoe leiden dat je angstig in je schulp kruipt. “Geen druk!”, roep je half-grappend, terwijl jij voelt dat het slechts een kwestie van tijd is voordat je door de mand valt en de ander teleurstelt.

4. Je bent nou eenmaal bescheiden
 “Bescheidenheid siert de mens.” Wie kent deze “oerhollandse” woorden niet. Veel vrouwen weten echt niet goed hoe ze moeten reageren wanneer ze een compliment krijgen: “Jij bent zo’n leuke vrouw.” “Je bent mijn fijnste collega!” of “Jij hebt echt een talent voor mensen.” Als je dan reageert met “Ja, ik weet het,” klink je als een arrogante bitch. Complimenten aanvaarden wordt soms eerder gezien als arrogantie dan als het vermogen een positieve bevestiging te kunnen accepteren. (Dit filmpje met Prinses Beatrix is daarvan een treffend voorbeeld.)

Hoe neem je een compliment dan wel in ontvangst?
Als je moeite hebt complimenten te accepteren, kan dat een symptoom zijn van een onderliggend probleem. Het transformeren van de negatieve overtuigingen die je over jezelf hebt is geen eenvoudige opgave. Maar het is meer dan de moeite waard jouw innerlijke overtuigingen in lijn te brengen met de werkelijkheid dat ook jij een waardevol mens bent die een plaats heeft op deze wereld. Samen met een coach kijken naar de oorsprong van dat lage gevoel van eigenwaarde kan je dan de moeite waard blijken.

Tot slot geef ik je graag mijn effectieve drie-stappenplan voor het aannemen van een compliment.

  1. Luister naar wat de ander zegt. Stop met wat je aan het doen bent, sta even stil en laat de woorden binnenkomen.
  2. Neem even pauze en luister in jezelf naar wat je zou willen zeggen. Ben je geneigd het compliment af te wimpelen? Registreer dat en laat die gedachte dan los.
  3. Kijk de persoon die het compliment geeft in de ogen en zeg: “Dankjewel, wat fijn om te horen, dat vind ik een mooi compliment.”

Voelt het nog steeds ongemakkelijk of roept het compliment veel pijn op? Zoek dan hulp bij een vertrouwde coach of therapeut die je kan helpen de onderliggende oorzaak van je lage zelfbeeld te helen.


[1] https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0022103116302943


 

Elma van der Salm is (levens)coach en psychosociaal therapeut met een warm hart voor vrouwen die meer rust, meer ontspanning, meer zelfvertrouwen en meer vrijheid willen ervaren. Vanuit een ruime levenservaring, met vakkennis en op persoonlijke wijze helpt ze je jouw doelen te bereiken. Waar nodig gaat zij dieper en helpt ze je ook bij het verwerken van traumatische herinneringen met behulp van onder andere EMDR. Behandelingen worden mogelijk (deels) vergoed vanuit de aanvullende verzekering. Er zijn geen wachtlijsten. Vrijblijvend en kostenloos kennismakingsgesprek gaat vooraf aan de intake.

 

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

Gelukkig Nieuwjaar? 5 Tips voor een relaxt begin

Gelukkig Nieuwjaar…?

De “beste wensen” vliegen je om de oren. De – al dan niet gewenste – kussen van collega’s zijn in ontvangst genomen en een heel nieuw jaar ligt aan je voeten. En jij wordt geacht daar iets moois van te maken. Maar hoe dan?

Het is niet voor iedereen vanzelfsprekend om het nieuwe jaar met enthousiasme tegemoet te treden. Waar de laatste weken van het oude jaar in het teken staan van terugkijken en de balans opmaken, voelt zo’n heel nieuw jaar dat aan je voeten ligt voor een aantal van ons eerder als een uitdaging dan als een fris nieuw begin. De afgelopen dagen hoorde ik meerdere mensen verzuchten dat 1 januari maar gewoon een dag is als alle andere. Dat ze moe werden bij de gedachte dat ze weer een heel jaar vol kansen, mogelijkheden, schone leien en stralende vergezichten voor zich hebben. Ik hoorde verzet tegen het schreeuwerige geblaat dat het fantástisch is, zo’n heel nieuw jaar. We dienen de spreekwoordelijke lat weer een stukje hoger te leggen, zodat we nu eindelijk die goede voornemens wél waarmaken. En er vooral met frisse moed weer lekker tegenaan gaan…

Ben ik de enige die daar helemaal niet blij van word? Ben ik de enige die last heeft van het gejaag naar beter, hoger, groter en mooier? Zijn er nog meer mensen die juist behoefte hebben aan rust en ruimte in hun leven om te kunnen genieten van wat er is, in plaats van zich te laten opjagen om te vergaren wat nu nog buiten hun bereik ligt?

Daarom, voor de dromers en de durvers, de zoekers en de doeners, de moedelozen en de onzekeren mijn 5 tips om de komende weken (en de tijd erna) relaxt door te komen.

Tip 1: Besef: “Gisteren was vandaag morgen”. Er is maar één moment dat er toe doet en waar je invloed op kunt uitoefenen, en dat is DIT moment. Het leven is een aaneenschakeling van deze momenten, waarin je een keuze kunt maken om het op dezelfde manier te doen of nét even anders.

Tip 2: Doe vandaag wat je vandaag te doen hebt en doe het met al je aandacht. Je zult zien dat het onwijs veel rust geeft als je jouw focus legt op vandaag. Doe wat je hand vindt om te doen of maak een lijstje. Het maakt niet uit, als je maar doet wat je doet met al je aandacht. Resultaat: flow en productiviteit!

Tip 3: Glimlach. Gewoon, nu. En voel wat dat met je doet. Je kunt dit zo vaak doen als je wilt, waar je wilt en hoe lang je wilt.

Tip 4: Voel eens in je lijf hoe het er op dit moment bij zit en vraag jezelf wat je nodig hebt. En geef dat dan aan jezelf! Je kunt zelfs jezelf een knuffel geven als er niemand in de buurt is. (Voor je brein maakt het trouwens niets uit of je een knuffel van een ander krijgt of van jezelf. We zijn afgesteld op het produceren van oxytocine, één van de gelukshormonen die je lichaam helemaal vanzelf aanmaakt, bij zachte aanraking.)

Tip 5: Besef dat het enige échte leven jóuw leven is. Het leven waarin de was gedaan moet worden en de boodschappen. Het leven met grote en kleine zorgen. Jouw leven met jouw talenten, jouw beperkingen, jouw grenzen, jouw mogelijkheden. Alledaags misschien, bijzonder bij vlagen, overdonderend en meeslepend als je wilt – maar door niemand anders in te vullen dan door jou, op jouw manier en in jouw tempo.

Bonustip: Neem jezelf én dat verrukkelijke leven van je ook niet al te serieus. Gaf vandaag je geen gevoel van tevredenheid? Morgen is er een nieuwe dag. Ging het afgelopen uur niet naar wens? Je kunt vanaf dit moment een andere keuze maken (bijvoorbeeld door één van de bovenstaande tips te uit te voeren) waardoor je weer in je flow komt. Lach om je fouten, buig voor je tranen en hou van jezelf. Dan wordt 2018 gewoon weer een heerlijk jaar, ook voor jou!

 

Elma van der Salm is (levens)coach en psychosociaal therapeut met een warm hart voor vrouwen die meer rust, meer ontspanning, meer zelfvertrouwen en meer vrijheid willen ervaren. Vanuit een ruime levenservaring, met vakkennis en op persoonlijke wijze helpt ze je jouw doelen te bereiken. Waar nodig gaat zij dieper en helpt ze je ook bij het verwerken van traumatische herinneringen met behulp van onder andere EMDR. Behandelingen worden mogelijk (deels) vergoed vanuit de aanvullende verzekering. Er zijn geen wachtlijsten. Vrijblijvend en kostenloos kennismakingsgesprek gaat vooraf aan de intake.

 

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

#MeToo

#MeToo

Het raakt me. Dieper dan ik wilde toegeven. De hashtag #MeToo en alle vrouwen, bekend en onbekend, die aangeven zich geïntimideerd, bepoteld, bespeeld en gemanipuleerd te voelen door mannen. Mannen die onze lichamelijke, geestelijke en emotionele grenzen overschrijden. En ik ook. #MeToo.

Ik heb gewacht met naar buiten treden. De vrouwentherapeut zweeg. Opnieuw. Ik zweeg omdat ik met mezelf in het reine moest komen. Omdat ik vocht tegen de schaamte, vocht tegen de herinneringen. Vocht tegen het gevoel van niet toe te willen geven hóe erg het is. Ook al lijkt het niet erg. Omdat dát is wat we te horen kregen: “Doe niet zo flauw”, “Preutse trut, jij kan ook niet tegen een geintje.” Omdat ik de goede mannen in mijn leven niet in verlegenheid wil brengen. Want natuurlijk zijn die er óók, en gelukkig in mijn leven in de meerderheid!

Maar het is niet te stoppen. Mijn lijf doet al dagen pijn. De herinneringen, de schaamte, de wanhoop, het gevoel “gek” te zijn, zwerkt als een zwarte vogel door mijn bekken. Strekt zich uit langs mijn ruggengraat en maakt dat ik me klein maak. Krom trek. Mezelf onzichtbaar maak.

Zes was ik toen mijn opa voor het eerst mijn lichamelijke grenzen overschreed. De eerste herinneringen, de schok, de schaamte. “Niks zeggen want anders moet opa naar de gevangenis, en jij ook!” De dreiging. Opgeslagen in mijn systeem. Het duurde jaren. En het duurt jaren om ermee te leren leven. Gaat misschien wel nooit helemaal weg.

Dertien jaar. Wachten op de trein, het is een warme dag. Ik loop de friettent binnen om een ijsje te halen van mijn zakgeld. Drie grote kerels, bouwvakkers. “Wil je een knaak verdienen? Een augurrek in je k*t!” hahahahaha, bulderende lach. Ik verstijf, weet niet wat ik moet doen, waar ik moet blijven. Niemand die iets zegt. Voel me vies, bang, klein.

Jaren later, in mijn eigen huis. Verstopte riolering. ’s Avonds laat, warme zomeravond, voetbal op tv. Man van het ontstoppingsbedrijf komt. Repareert de boel en op de drempel van mijn woonkamer komt hij ineens op me af, met grijpende handen en getuite mond: “Ik ga je zoenen…” Ik deins terug, en zeg dat we dát niet gaan doen. Hij schrikt van zichzelf en mompelt iets van sorry en verdwijnt. Laat mij verward en geschrokken achter. De volgende dag neem ik een besluit en rijd naar zijn huis. Terwijl zijn vrouw op het terras zit, spreek ik hem aan. Hij schrikt nog verder, biedt zijn excuses aan, maar zijn reactie geeft me de indruk dat het niet de eerste keer was dat hij dit deed. Ik voel me sterk en ben trots op mezelf.

Tussendoor: tientallen kleine en grotere voorvallen. Aan mij gericht, aan vriendinnen, onbekende vrouwen op terrassen. Meestal keek ik toe en zweeg ik, deelde ik in haar ongemak. Soms niet, soms sprak ik de man in kwestie erop aan: “Heb je enig idee hoe vervelend dit is voor een vrouw?” De reactie was vaak: “Ik bedoel er toch niks mee? Het is juist een compliment.” Yeah, right…

Ja, lieve mannen: vrouwen zijn prachtig. Maar vrouwen zijn kwetsbaar. Vrouwen groeien op in een wereld waarin de macht nog altijd bij jullie ligt. Jullie zijn fysiek sterk. Jullie zijn vaak groter dan wij. En wij hebben geleerd, al eeuwenlang, dat het niet netjes staat voor een meisje om van zich af te bijten. Ons is eeuwenlang geleerd dat wij niet van onszelf zijn. Dat wij moeten ontvangen. Toen een van de kroonprinsessen van Engeland haar moeder vroeg wat ze moest doen tijdens haar huwelijksnacht, dat ze bang was voor wat komen zou, kreeg ze te horen: “Close your eyes and think of England, dear…”, ik bedoel maar).

Dát, die boodschap zit in onze cellen. En dát doet het meest pijn: dat we gezwegen hebben toen we moesten spreken. Dat wij degenen waren die zich schaamden, in plaats van de mannen die onze persoonlijke grenzen overschreden. Het doet pijn dat we niet veilig waren in ons eigen lijf. Het doet pijn dat onze seksualiteit, waarmee we zo ontzettend veel kunnen bieden, is verkwanseld, platgeslagen, vertrapt. Het doet pijn dat te veel mannen nog steeds denken dat wie zwijgt, toestemt.

Na Anne Faber was ik ineens bang om alleen te fietsen. Ik heb mijn wandelingen in het bos voor me uitgeschoven, die wandelingen die ik zo nodig heb om tot mezelf te komen. Ineens voelde mijn buitenwereld minder veilig.

Maar deze week, door #MeToo word ik uitgedaagd door mijn eigen lijf. Door de herinneringen die bovenkomen, komt ook een gevoel van onveiligheid in mijn eigen lijf naar de oppervlakte. Want iedere keer dat mijn persoonlijke integriteit werd geschonden en ik zweeg, voelde ik me meer kwetsbaar en schaamde ik me nog wat meer en zweeg ik ook.

En dáárom spreek ik me nu uit. Omdat nog langer zwijgen niet helpt. Omdat ik niets heb gedaan om me voor te schamen. Omdat niemand uitmaakt wat ik grappig moet vinden, of lekker, of geil. Omdat ik geen saaie, preutse trut ben, als ik niet door de eerste de beste kerel wil worden aangeraakt, aangeroepen of bespot. En omdat ik wens dat de mannen die van zichzelf weten dat ze de grenzen van vrouwen wel eens hebben overschreden – zelfs zonder kwade bedoelingen – het zelfrespect kunnen opbrengen om te zeggen: #ihave en het spijt me.

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

Van overleven naar leven! De moed tot verandering.

Om te kunnen veranderen is moed nodig. Moed om je diepste pijn in de ogen te zien. Moed om te erkennen dat alles wat je tot nu toe gedaan hebt om van de pijn af te komen, niet heeft gewerkt. En moed om aan iemand te zeggen: “Ik weet het niet meer, ik kan het niet. Help me alsjeblieft.” Maar wat als de angst zó groot is, dat je de moed niet kunt opbrengen om dit te doen? Wat als je niet meer gelooft dat het anders kan zijn. Wat als je al zo vaak teleurgesteld bent dat iedere volgende helper al bij voorbaat tegen jouw muur van angst aanloopt? Ben je dan een “hopeloos geval”? Ben je dan niet te helpen en moet je maar leren leven met je angst, pijn of paniek? Of is er toch een weg?

Er zijn tientallen redenen waarom je de hulp van een therapeut inroept. Je hebt misschien al van alles geprobeerd om de pijn in je leven te verzachten of te doen verdwijnen. Veel gebruikte manieren daarbij zijn ontkennen, verkleinen, verdoven of juist opzoeken.

Ontkennen helpt
De pijn ontkennen doen we allemaal wel eens: “Het valt wel mee, ja toevallig heb ik al een paar nachten niet goed geslapen, of moet ik soms zomaar ineens huilen, maar echt, met mij gaat het prima!” Soms ben je hier zo goed in geworden, dat je zelf bent gaan geloven dat er echt niets mis is in je leven. Totdat er een tegenslag komt: je werk loopt niet lekker, je partner wordt ziek, je zoon heeft schoolproblemen. En dan barst de bom. De frustratie kan er nog maar op één manier uit: ongecensureerd en keihard. Soms met desastreuze gevolgen voor je relatie, je baan of je servies.

Klein maken is fijn
De pijn verkleinen lijkt op ontkennen, met één verschil: je weet dat er dingen niet kloppen in je leven, maar vindt het moeilijk om onder ogen te zien hoe naar het eigenlijk is. Vooral als je al eerder hulp hebt gehad en er al “alles aan gedaan hebt”, is het moeilijk te erkennen dat het eigenlijk helemaal niet zo goed gaat. Hoe vaak heb jij het gevoel dat je gefaald hebt tegenover je vriendinnen of je partner, omdat hun luisterend oor en goed(bedoeld) advies niet dat resultaat heeft gehad dat jij (en zij) zo graag wilde(n)? Hoe vaak voel jij het als jouw persoonlijk falen dat je -ondanks alles- nog steeds somber bent, nog steeds zoveel verdriet hebt of nog steeds zo boos en negatief bent? Dus maak je jouw pijn kleiner. Opnieuw zeg je “het valt wel mee, het gaat al een stuk beter, ik heb veel aan je gehad, het is gewoon even een fase waar ik doorheen moet”.

Geen pillen nodig
Verdoven… we kunnen er wat van. Van dat ene wijntje bij het koken naar een halve fles per avond (of meer). Troostshoppen (bij de Action, wie doet het niet). Roddelen. “Volgende week stop ik, maar nu heb ik nog zoveel stress en die sigaret geeft me rust.” Je het snot voor de ogen sporten. Facebook, Instagram, Netflix, lezen, seks of zelfs jezelf beschadigen. Verdoven geeft ons de illusie dat we even kunnen ontsnappen. Even niet voelen, even de zachte flow van de beloning, even een andere pijn om ons af te leiden. De kater komt later en vraagt dan opnieuw een shot dopamine, endorfine of cortisol. Allemaal hormonen die een rol spelen bij verdoving en verslaving. En het werkt! Op korte termijn. De gevolgen op lange termijn zijn vernietigend, dat bewijst onderzoek keer op keer.

Pijn is fijn?
De pijn opzoeken om haar niet aan te hoeven gaan, lijkt een tegenstrijdigheid. Maar je kent het vast wel: je hoopt dat je de oplossing vindt bij die veelbelovende cursus, die unieke workshop of misschien dan déze therapievorm. Kortstondige verlichting biedt het volgende dieet, de nieuwste meditatiemethode of het laatste webinar met revolutionaire beloften. Het helpt wel, maar lost in de kern niet voldoende op en de knagende worm van pijn,verdriet en afwijzing blijft je ’s nachts wakker houden.

In eigen hand
Weet je nog, die campagne van SIRE over huiselijk geweld: “Het houdt niet op, niet vanzelf, het houdt niet op, totdat jij het stopt”. Raak als het gaat over geweld bij de buren of dat vriendje van school. Maar net zo raak als het gaat over jouw eigen verdriet, jouw eigen teleurstelling, jouw eigen strijd.

Het houdt pas op als jij het stopt. Jij alleen bent verantwoordelijk voor de kwaliteit van jouw leven. Jij bent je eigen sleutel! Door die sleutel op de voor jou juiste manier te gebruiken, verandert er pas echt iets in de basis.

Lef loont!
Pijn gaat niet vanzelf weg. Ze slijt misschien, maar laat sporen achter. Sporen die als een uitgesleten pad in je geheugen en in je lichaam worden opgeslagen. Bij iedere ervaring die maar een beetje lijkt op die eerder ervaren pijn, schiet je als het ware weer in het oude spoor, dat nog weer een beetje dieper uitslijt.

Om daaraan definitief te ontsnappen is één ding nodig: MOED! De moed om naar de pijn toe te gaan. De moed om beetje bij beetje te leren de pijn te voelen, zodat je ervaart dat je in staat bent haar te dragen. De moed om erbij te blijven en te voelen wat er is en je lichaam zo de kans te bieden de pijn te verwerken en te helen.

Je hoeft het niet alleen te doen
In de trajecten die ik begeleid, werken we altijd eerst aan jouw draagkracht. Door middel van oefeningen, effectieve behandelingen en inzichtgevende opdrachten groeit jouw zelfvertrouwen en groeit jouw grip op je leven. Pas als jouw systeem eraan toe is om los te laten, zetten we de middelen in om dat ook te kunnen doen. En daarna begeleid ik je nog even, tot het vertrouwen in jezelf weer zodanig is dat je het “zelf” kunt.

Gun jij jezelf een beter leven? En durf je te zoeken naar de moed om dat eerste kleine stapje te zetten op weg daar naartoe? Neem dan eens contact op voor een vrijblijvend en kostenloos kennismakingsgesprek. Ook voor jou is een leven mogelijk dat rijk en vervullend is, met plezier, liefde en levenslust.

 

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin
Blog Elma van der Salm Eindhoven _Moeiteloos

De kunst van vrouw zijn

De Servische kunstenares Marina Abramovic is bekend om haar confronterende performing art waarbij zij zelf onderdeel uitmaakt van het kunstwerk. Beroemd is haar opstelling The Artist is Present[1] waarbij zij, zittend op een stoel, mensen uitnodigt tegenover haar plaats te nemen. De kunstenaar en de bezoeker kijken elkaar in de ogen en maken in alle kwetsbaarheid contact, zonder woorden. Dagenlang zetten zich totale vreemden tegenover de kunstenaar – zij kijkt, ontmoet, raakt en wordt geraakt. Menselijk contact op de vierkante meter. Totdat uit het publiek haar ex-geliefde plaatsneemt op de stoel tegenover haar. Minutenlang kijken ze elkaar aan, wordt er niets uitgesproken, en tegelijk alles gezegd. Tranen van ontroering stromen over haar wangen en voor zowel de aanwezige museumbezoekers als de miljoenen kijkers op YouTube zijn het magische momenten van medemenselijkheid en sympathie.

Een mens als object
Al in 1974 maakte Abramovic haar installatie Rythm 0[2] – een eveneens zeer confronterende opstelling, die ik deze week tegenkwam op Facebook. Op een tafel liggen uitgestald 72 voorwerpen en Abramovic neemt plaats naast de tafel. De uitnodiging aan de bezoekers is om zelf een kunstwerk te creëren met de kunstenaar als object.

Waar in het begin de bezoekers haar strelen, kusjes geven en cake voeren, draait de sfeer, wanneer iemand begint haar kleding kapot te snijden met scheermesjes. Het gaat steeds verder en Abramovic staat daar, los van zichzelf, apathisch, als object. Het wordt de hel. Haar kleding wordt weggesneden, zij wordt in haar hals gesneden, een man drinkt haar bloed en een ander probeert haar te verkrachten. Er ontstaan opstootjes als iemand het neergelegde pistool laadt met de ene kogel die op tafel ligt en het tegen het hoofd van de kunstenaar zet. Het meest bizarre moment is, wanneer na zes uur wordt omgeroepen dat de voorstelling voorbij is. Abramovic komt tot leven en loopt besmeurd, beklad en met tranen in haar ogen op de mensen af, die zich geschrokken terugtrekken. Zij kunnen niet verdragen dat zij weer menselijk is geworden.

Geen mens
Wat me raakt in dit verhaal is niet eens haar moed om zich zo te objectiveren en daar de volledige verantwoordelijkheid voor te nemen (hoewel ik ook dat bijzonder dapper vind). Nee, wat mij vooral raakt, is de onmenselijke reactie van de bezoekers op deze vrouw als object. Als de kunstenaar uitstraalt dat zij een object is, wordt zij als object behandeld. De bezoekers overschrijden alle grenzen van menselijkheid in wat zij haar aandoen, zolang zij dat object is.

Erfenis van eeuwen
Vrouwen zijn eeuwenlang als object behandeld. Tot honderd jaar geleden verloor een vrouw haar zelfbeschikkingsrecht als ze trouwde. Pas in de jaren negentig van de vorige eeuw werd verkrachting binnen het huwelijk strafbaar gesteld. Nog steeds zijn er culturen waar de vrouw niet zelf haar levenspartner kiest omdat zij daar zogezegd niet bekwaam voor zou zijn. Al dat ontkennen van haar menselijkheid, haar recht op zelfbeschikking en op het inrichten van haar eigen leven – daarvan draagt iedere vrouw de sporen in haar denken en voelen mee. We noemen dat de moederwond.

Hardnekkig beeld
Gelukkig is er al veel ten goede veranderd. Toch leven veel vrouwen nog steeds met het beeld in hun hoofd dat zij altijd maar moeten voldoen aan de wensen van anderen. Zij “zien” zichzelf niet in hun menselijkheid – en worden dus ook niet gezien door hun omgeving. En dat geeft veel pijn, frustratie en verdriet.

Het is klaar!
Neem vanaf vandaag je plek in! Maak contact met je eigen menselijkheid, wees menselijk en laat dat zien. Houd rekening met jezelf, neem jouw behoeften serieus en wees zacht naar jezelf. Stop met van jezelf een object te maken dat er niet toe doet. Je doet er wél toe! Jouw lichaam is van jou en van niemand anders. Jouw geest is van jou en van niemand anders. Jouw gevoelens zijn van jou en dienen gerespecteerd te worden, in de eerste plaats door jezelf.

Vind je dit moeilijk? Weet je niet goed wat jouw grenzen dan eigenlijk zijn op je werk of in je relatie? Ben je uitgeput van het niet-voelen en wil je het anders? In mijn werk als Vrouwentherapeut heb ik al vele vrouwen geholpen hun eigen waarde weer te vinden. Praktisch, met een warm hart en effectief. Bel gerust voor een vrijblijvende kennismaking.

 

 

[1] The artist is present

[2] Marina Abramovic vertelt over Rhythm 0

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

Als je relatie je ongelukkig maakt – deel 4: zelfreflectie

Ziekmakende relaties – deel 4: Verantwoordelijkheid voor het eigen falen

We verlangen allemaal naar liefde. Toch gaat er veel mis op dat gebied. In mijn praktijk -en daarbuiten- kom ik veel vrouwen tegen, die het maar niet lukt gelukkige, liefdevolle relaties te hebben.

Ziekmakende relaties zijn relaties waarin een aantal heel belangrijke zaken ontbreken. In deze reeks blogs, behandel ik de verschillende elementen één voor één en leg uit waarom ze zo belangrijk zijn. Deze week: verantwoordelijkheid voor het eigen falen

Hand in eigen boezem
Er gaan in ieder leven dingen mis. Maar voor de narcistische of wantrouwige overlever is alles wat mis gaat de schuld van anderen. Altijd. Voor deze mensen is het onmogelijk de hand in eigen boezem te steken. In een relatie met zo iemand ben jij een soort kop van Jut, die de klappen van het miskende ego van de partner opvangt. En daar kun je goed ziek van worden.

Vroege jeugd
Al vroeg in je jeugd leer je wat jouw waarde is. Als je geluk hebt, heb je meegekregen dat je oké bent, wat je ook doet of laat. Jij bent een heel en compleet mens, met mooie eigenschappen en een eigen waarde, waar ook ruimte is voor imperfectie en falen. Maar velen van ons leerden iets heel anders. Van ouders die zelf behoefte hadden aan goedkeuring of waardering en die dat (onbewust) bij hun kinderen kwamen halen[1]. Of je werd geboren in een gezin waarin het ”ieder voor zich en God voor ons allen” was. Jij moest jezelf zien te redden, terwijl je daar eigenlijk nog veel te klein voor was. Voor angst, pijn of verdriet was geen plaats. Dus overschreeuwde je jezelf en hield je groot.

Mensen die pijn hebben, doen pijn
Dit “zich groothouden” kan zo ver gaan, dat de persoon alles wat neigt naar kwetsbaarheid of falen ontkent of wegdrukt. En dit kan een gevoelloos en destructief patroon doen ontstaan, dat helaas voor ontzettend veel leed in de omgeving van zo iemand zorgt.

Naar het eigen falen kijken doet dan teveel pijn en geeft een gevoel van mislukking en hulpeloosheid. Voor de wantrouwige overlever is dát een pijn die ten koste van alles voorkomen moet worden. Je zou kunnen zeggen, dat er geen volwassen “ik” is, dat de pijn kan opvangen. Eigenlijk is er nog steeds alleen maar dat innerlijke gekwetste kind, dat nog steeds wanhopig probeert te overleven.

Verantwoordelijkheid nemen
In relaties is het heel belangrijk, dat beide partners hun verantwoordelijkheid nemen voor zichzelf, voor elkaar en de relatie. Reflecteren op het eigen gedrag is een belangrijke voorwaarde daarbij. Als één van de partners dat niet kan of wil, bijvoorbeeld omdat het té pijnlijk is de eigen kwetsbaarheid onder ogen te zien, dan heeft dat desastreuze gevolgen voor de relatie.

Je ziet dan vaak dat de partner, de kinderen of soms zelfs een huisdier de klappen – soms letterlijk – op moet vangen. En als je dan als partner (of kind) de verantwoordelijkheid voor de pijn van de  narcistische dader op je neemt, zul je van alles proberen om de sfeer te redden. Je loopt op je tenen om maar te voorkomen dat de dader ontploft of zijn woede zich tegen jou keert. Je geeft nog een beetje meer liefde, of seks, of aandacht… maar het helpt allemaal niets.

Gezond evenwicht
Het kunnen inzien dat we niet perfect zijn, dat we falen, dat we dingen verkeerd doen, al hebben we geen kwade bedoelingen, is een belangrijke pijler onder een gezonde, gelijkwaardige en liefhebbende relatie. Mis je dat bij jezelf of bij je partner? Zoek dan hulp. Het is mogelijk te leren omgaan met innerlijke pijn, zonder dat je jezelf verliest.

Ken jij of ben jij iemand die in een ziekmakende relatie zit en wil je eruit? Of wil je het anders? Kom eens praten. Elma van der Salm Vrouwentherapeut heeft ruime ervaring met dit thema. Haar aanpak is gericht op het helen van oude pijn en trauma´s en het ontwikkelen van een gezonde zelfbeeld dat gebaseerd is in krachtige zelfliefde en -acceptatie.

[1] Alice Miller – Drama van het begaafde kind

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

Als je relatie je ongelukkig maakt – deel 3: Kwetsbaarheid

We verlangen allemaal naar liefde. Toch gaat er veel mis op dat gebied. In mijn praktijk -en daarbuiten- kom ik veel vrouwen tegen, die het maar niet lukt gelukkige, liefdevolle relaties te hebben. Ziekmakende relaties zijn relaties waarin een aantal heel belangrijke zaken ontbreken. In deze reeks blogs, behandel ik de verschillende elementen één voor één en leg uit waarom ze zo belangrijk zijn. Deze week: Kwetsbaarheid

Kwetsbaarheid als kracht
Echt kwetsbaar kunnen zijn, is het meest krachtige teken van een geheelde persoonlijkheid. Wie echt kwetsbaar kan zijn, is niet te kwetsen. Door het leven heen zijn we op ontelbare manieren gekwetst. Hoe groot of hoe klein ook, op al die kwetsuren hebben we vaak gereageerd met een afweerreactie. Dat is op zichzelf een heel gezond, maar onbewust proces. En het nadeel eraan is namelijk, dat het onbewuste soms té snel de conclusie trekt dat er gevaar dreigt. In onze jeugd kunnen we het verschil nog niet goed maken tussen wat echt gevaarlijk is en wat alleen maar gevaarlijk lijkt. Uit zelfbescherming kiezen we dan te snel een afwerende reactie.

Onveiligheid en afweer
Bijvoorbeeld: je bent een jaar of vier en je doet iets onhandigs. Je vader wordt boos en verheft zijn stem en zegt iets als “jij bent ook altijd zo onhandig, wat moet er van jou terechtkomen!” Voor een kind is een dergelijke “aanval” is hartstikke onveilig en pijnlijk. Je bent immers totaal afhankelijk van je ouders. Niet alleen voor onderdak en voedsel, maar juist ook voor warmte en genegenheid. OM die pijn niet te voelen, kies je onbewust voor een overlevingsreactie. Je geeft bijvoorbeeld een grote mond, je trekt je geschrokken terug in jezelf of je verstijft en weet niet meer wat je moet doen.

Iedere keer als je je onveilig of angstig voelt, zul je jezelf proberen te beschermen door het herhalen van die allereerste afweerreactie. En hoe vaker je dat doet, hoe sterker de drang tot bescherming zal worden. Op den duur wordt het een gewoonte en zul je jouw afweerreactie te pas en te onpas inzetten om maar te voorkomen dat je gekwetst wordt.

Vervelend bij-effect
Wat je alleen niet beseft, is dat die beschermende reactie ook een negatief bij-effect heeft, namelijk dat je het contact met de ander verliest. Iedere afweerreactie is tot op zekere hoogte destructief voor onze relaties. We zijn dan weliswaar veilig, maar eenzaam. Want net zo goed als we gemaakt zijn om onszelf voor pijn te behoeden, zijn we gebouwd voor sociale interactie. Mensen hebben elkaar nodig om te kunnen leven. Afweerreacties zijn nodig om te overleven. Een succesvolle afweerreactie maakt dat je het vermogen om kwetsbaar te zijn verliest.

Afweer doodt
Het verlies van kwetsbaarheid, van werkelijk kwetsbaar kunnen zijn, is dodelijk voor een relatie. Je ontzegt jezelf de kans op écht contact dat jou doet groeien, opbloeien, ontspannen, veilig zijn.

Leven met een partner die zijn of haar kwetsbaarheid niet kan tonen, maakt eenzaam. Je kunt het gevoel hebben dat je constant op je tenen moet lopen om hem of haar niet boos te maken. Of je hebt het gevoel dat je jouw partner nooit echt kunt bereiken en dat je er alleen voor staat.

De weg eruit
Wat kun jij nu zelf doen om (weer) kwetsbaar te durven zijn?

Het antwoord op een overactief afweersysteem dat maakt dat je niet kwetsbaar kunt zijn, is compassie (medegevoel). Dat begint met het hebben van compassie voor jezelf. Voor jouw eigen kwetsuren. Voor jouw eigen bange, gekwetste kind dat zo snel afweert, als er gevaar dreigt. Regelmatig mediteren om die zelfcompassie te oefenen kan je helpen uit je afweerreactie te blijven.

Compassie: liefde in actie
Door compassie met jezelf te hebben, zul je meer veiligheid in jezelf ervaren. Tegelijkertijd worden jouw eigen grenzen duidelijker en kun je deze ook met meer zachtheid aangeven. Niet vanuit een afweerreactie, maar vanuit respect en compassie voor wat jij nodig hebt.

Compassie met jezelf is de basis voor compassie met de ander. Het kan de weg vrijmaken voor de ander om ook met compassie naar zichzelf en naar jou te kijken. Compassie maakt zacht. Compassie maakt toegankelijk. Compassie maakt krachtig. Compassie is liefde in actie.

Download de meditatie voor zelfcompassie
Wil je meer compassie in je leven, voor jezelf of voor de ander? Ik heb een meditatie voor je ingesproken, die je hieronder kunt downloaden.

Ken jij of ben jij iemand die in een ziekmakende relatie zit en wil je eruit? Of wil je het anders in jouw relatie? Kom eens praten. Elma van der Salm Vrouwentherapeut heeft ruime ervaring met dit thema. Haar aanpak is gericht op het helen van oude pijn en trauma´s en het ontwikkelen van een gezond zelfbeeld dat gebaseerd is in krachtige zelfliefde en -acceptatie.

 

 

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

Als je relatie je ongelukkig maakt – deel 1: Empathie

We verlangen allemaal naar liefde. Toch gaat er veel mis op dat gebied. In mijn praktijk -en daarbuiten- kom ik veel vrouwen tegen die het maar niet lukt gelukkige, liefdevolle relaties te hebben. “Ik val op de verkeerde mannen,” zeggen ze dan. Of: “Ik trek foute mannen aan..”, waarna ze me hulpeloos en gelaten aankijken. Alsof ze veroordeeld zijn tot óf een leven alleen, óf een leven met de ene ziekmakende relatie na de andere.

In een ziekmakende relatie word jij niet gezien voor wie je werkelijk bent. Je moet op je tenen lopen om het de ander naar de zin te maken. Een ziekmakende relatie is een relatie, waarin je vernederd, bespeeld, bedrogen of zelfs mishandeld wordt.

In een ziekmakende relatie ontbreken een aantal heel belangrijke zaken. In deze reeks blogs behandel ik deze verschillende elementen en leg uit waarom ze zo belangrijk zijn. Deze week: Empathie.

Empathie
Empathie betekent: invoelend vermogen. Het vermogen om te kunnen inschatten wat de ander voelt en daarin mee te bewegen, daar ruimte aan te geven.

Er zijn twee vormen van empathie: emotionele empathie en cognitieve empathie. Emotionele empathie is een onbewust proces dat wordt aangestuurd door speciale hersencellen, de zogenoemde spiegelneuronen. Je ziet iemand huilen en voelt zelf ook de tranen opwellen. Je bent boos omdat er iets vervelends is gebeurd, en je vriendin foetert met je mee. Emotionele empathie maakt dat we ons begrepen en geaccepteerd voelen. Empathie is een belangrijke voorwaarde om tot écht contact te komen.

Cognitieve empathie daarentegen is een ander verhaal. Cognitieve empathie wordt óók door de spiegelneuronen aangestuurd, maar dan zonder de emotionele verbinding. Je registreert de situatie of reactie van de ander puur vanuit het hoofd (cognitief), maar voelt niet werkelijk mee. “Ik kan het me indenken,” zeg je dan.

Een persoon met een narcistische persoonlijkheid is niet emotioneel empatisch, maar kan wél cognitief empathisch zijn. Een voorbeeld verduidelijkt hoe cognitieve empathie werkt: jouw narcistische partner ziet dat jij uit je doen bent door iets wat hij doet. In plaats van mee te voelen met jou en zijn gedrag te staken, ziet hij een kans om jou te manipuleren of nog verder pijn te doen. Als het hem iets oplevert, zal hij misschien proberen je te troosten, door bijvoorbeeld een arm om je heen te slaan. Maar met zijn gedachten is hij ergens anders. Het gekke bij cognitieve empathie is, dat je wel het gevoel hebt dat hij jou probeert te begrijpen. Maar er is geen echt invoelen en meebewegen.

In een ziekmakende relatie tussen een narcistische en empatische persoon gaat de empatische partner vaak te ver in haar empathie. Zij gelooft ergens, dat hij wel van haar gaat houden als zij nog maar een beetje meer liefde geeft. Of seks. Of aandacht. Of meegaandheid. Maar het is nooit genoeg.

De volgende keer leg ik uit wat er gebeurt in een relatie als wederkerigheid en respect ontbreken.

Ken jij of ben jij iemand die in een ziekmakende relatie zit en wil je eruit? Of wil je het anders? Kom eens praten. Elma van der Salm Vrouwentherapeut heeft ruime ervaring met dit thema. Haar aanpak is gericht op het helen van oude pijn en trauma´s en het ontwikkelen van een gezonde zelfbeeld dat gebaseerd is in krachtige zelfliefde en -acceptatie.

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

Mijn geheime vakantiebestemming

“Waar ga jij dit jaar naartoe met vakantie?” De vraag is me meermaals gesteld de afgelopen weken. Mijn antwoord: “Ik ga nergens heen, ik houd een staycation.” 

Het idee van een staycation is niet nieuw. Sterker nog, columnist en opiniemaker Jan Dijkgraaf wijdde er zijn 42e boek aan: “Thuisvakanties voor beginners”. Er is veel voor te zeggen om eens uit de ratrace te stappen van verder, hoger, spectaculairder en zo meer. Want zeg nou eerlijk: gaat de kwaliteit van je leven nou écht omhoog door uren in de file op de Autoroute de Soleil de ruziënde kinderen op de achterbank in het gareel te houden? Of door, geplaagd door muggen, een zwartgeblakerde maar van binnen halfgare hamburger van de barbecue te plukken?

“Het was fantástisch!”
Het schijnt trouwens dat we met ons allen het meest liegen over hoe te gek de vakantie was! Een tegenvallende vakantie geeft ons geen goed gevoel over onszelf. Het heeft immers heel wat geld en moeite gekost om er te komen. We hebben er lang naar uitgekeken en gefantaseerd over hoe heerlijk het zou zijn. Het is een menselijk trekje om datgene wat duur betaald is, ook een hoge emotionele waarde toe te kennen. Dus kleuren we de werkelijkheid een beetje bij en houden we met elkaar de mythe van de gelukkige vakantie in stand.

Is vakantie écht altijd alleen maar leuk?
De vakantiereis maakt dat je even uit de dagelijkse sleur stapt. Maar hoewel je in een andere omgeving of misschien zelfs een andere tijdzone bent, je neemt jezelf inclusief al je zorgen, negatieve gedachten, irritaties over je partner en kids, gewoon met je mee. Het is niet voor niets dat het aantal aanvragen voor echtscheidingen spectaculair stijgt na de zomervakantie (en ook na de kerstdagen trouwens).

Daar komt bij, dat reizen en met vakantie gaan met name hoogsensitieve en/of wat meer introvertere types veel stress geeft. Mensen met deze temperamenten vinden het vaak lastig hun verwachtingen te managen. Zij hebben meer dan gemiddeld tijd nodig om aan een nieuwe omgeving te wennen en hebben behoefte aan vaste routines en een bepaalde mate van voorspelbaarheid.

Tijd dus voor een lijstje met voordelen van de staycation:
+ je hebt geen inpakstress
+ je hebt geen files onderweg naar Schiphol, de Veluwe of Frankrijk
+ je hoeft niet drie dagen bij te trekken van de vermoeiende reis
+ je spaart geld uit, veel geld
+ je hoeft niet te wennen aan de nieuwe bestemming, het eten, het tijdsverschil enz.
+ er is geen tegenvallend uitzicht
+ de rijen bij de supermarktkassa zijn beduidend korter (want de rest van je dorp zit op een ver strand)
+ in mijn geval: ik heb het huis het huis voor mij alleen (want mijn volwassen kids zijn zelf weg)
+ je hoeft geen pension of oppas te regelen voor je huisdier(en)
+ je slaapt heerlijk in je eigen bed
+ niets moet, maar alles wat je gedaan krijgt, voelt als een bonus
+ je bekijkt je eigen omgeving met “vakantie-ogen” en ontdekt prachtige plekjes “om de hoek”
+ je komt toe aan dat boek dat achterin de boekenkast al zolang op je staat te wachten
+ dat gevoel van “thuis zijn” op ieder moment van de dag is heerlijk
+ je hebt geen overlopende inbox bij thuiskomst
+ je hebt geen vakantiekater omdat het voorbij is (en de harde werkelijkheid weer trekt)
+ je hebt vrede met de werkelijkheid van je eigen heerlijke leven.

Voor de balans toch ook een paar nadelen:
–  je mist de ervaring van een totaal nieuwe omgeving
–  je loopt het risico te blijven hangen in routine, waardoor je onvoldoende oplaadt voor een nieuw werkseizoen
–  en eerlijk gezegd heb ik soms een knagend gevoel dat ik iets “heel bijzonders” mis (maar dat komt ook wel een beetje door de happy de peppy vakantiefoto’s op facebook van mijn wél reizende vriendjes. No offence, vooral blijven doen hoor!).

Reisverlanglijstje
Overigens: er staan best nog een aantal bestemmingen op mijn reisverlanglijstje. Mijn hart ligt bij plaatsen waar de geschiedenis voelbaar is, ver weg van toeristische drukte. Plaatsen waar ik stil kan zijn en de eeuwenoude sfeer kan opzuigen en diep in mijn botten kan laten doordringen… Zo wil ik vreselijk graag weer eens naar The Cotswolds (en de rest van Engeland) om te wandelen, naar Ierland om mijn Keltische bloed te laten stromen (gaat gebeuren komend voorjaar), naar IJsland om de schepping in actie te zien. Ik wil graag naar Katharenland om de geschiedenis te voelen en te proeven. Naar de Koningssteden in Marokko, naar de Hermitage in St. Petersburg. Naar Daman Hur om me te laten verrassen. Maar dit jaar, dit jaar ben ik lekker thuis!

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

#jesuis… aanslagen moe…

De wereld stond in brand dit weekend. De aanslag in Nice (alweer Frankrijk, alweer zo dichtbij…) en de mislukte staatsgreep in Turkije beheersen het nieuws. De livebeelden op tv of op het scherm van je smartphone geven het gevoel alsof je er zelf bij bent. De couppoging in Turkije werd zelfs letterlijk via Periscope gestreamd. En intussen bouwen zich trauma’s op. Niet alleen bij de directe slachtoffers. Ook degenen die, aan tv of smartphone gekluisterd alle details tot zich nemen, lopen een risico.

#jesuis…fatigué
Sinds “Charlie Hebdo” zag je na iedere aanslag de “#jesuis” in je timeline verschijnen. Overlays over profielfoto’s. Foto’s van brandende kaarsjes die ter nagedachtenis aan de slachtoffers de wereld over gingen. Maar je kunt wel aan de gang blijven, dus zo langzamerhand stoppen we ermee. Zeker als de dramatische gebeurtenissen elkaar in zo’n hoog tempo opvolgen als dit weekend, met de walgelijke aanslag in Nice en de couppoging in de dictacratie die Turkije heet.

Gaan we wennen aan geweld? Ik zag een traumadeskundige in een nieuwsrubriek vertellen, dat het een heel normale overlevingsreactie is: afstompen, niet meer voelen, bevriezen in machteloosheid.

En daar schrok ik als traumatherapeut enorm van! Want afgesloten-zijn als overlevingsreactie, is juist één van de ingrediënten voor het ontstaan van traumastoornissen.

Wennen = gewond
Uit onderzoek is blijkt keer op keer, dat je er niet bij hoeft te zijn geweest om een trauma op te lopen door een geweldsmisdrijf. De ernstigste vorm van een traumareactie, PTSS (Post-Traumatische Stress Stoornis) kan zich zelfs ontwikkelen na -herhaalde- blootstelling aan ingrijpende, indrukwekkende beelden of getuigenverslagen, waarbij je niet anders kunt dan machteloos toekijken.

Hoe ontstaat trauma
Er zijn drie mogelijke reacties in een potentieel gevaarlijke of overweldigende situatie. We noemen dat “de drie F-reacties”: Fight, Flight of Freeze. De eerste twee, vechten en vluchten, zijn reacties die onder invloed van adrenaline leiden tot een effectieve ontsnapping. Van groot belang daarbij is, dat we ná de verschrikkelijke gebeurtenis die ons deed vechten of vluchten, de beweging afmaken. Dat doen we door te rillen, huilen, schelden, misschien zelfs braken. Zo herstelt zich de balans in ons lijf.

Als vechten of vluchten niet (meer) kan, omdat de situatie té overweldigend is, dan schiet het lichaam in de Freeze-modus. Je bevriest. Het lichaam verstart, de schrik zet zich vast in je lijf en de herinnering wordt in je brein geëtst. Je krijgt het letterlijk koud om je hart. Zag je de slachtoffers in Nice gehuld in dat isolerende folie? Door de schrik kunnen ze hun lichaam niet meer goed op temperatuur houden, zelfs niet op die warme zomeravond in Zuid-Frankrijk.

Natuurlijk herstellen
Als het goed is, begint ná de bevriezing het rillen en trillen als een positieve reactie, met als doel om uit de verstarring te komen. Dat is een gezonde manier om de natuurlijke overlevingscyclus af te maken en het risico op het ontstaan van een traumastoornis te verkleinen. Het is dus van levensbelang ruimte te geven aan dat deel van het proces. Gebeurt dat niet en stop je je gevoel diep weg, omdat het te pijnlijk is om het te blijven voelen, dan blijft de bevriezing in je systeem aanwezig. En wordt de basis gelegd voor een mogelijk langdurig traumatisch effect.

Voelen geneest
En dáárom schrok ik van de woorden van die meneer op tv, die zei dat het normaal is om niet meer te voelen. Het is niet normaal. Het is een signaal van een zich vormende, potentieel blijvende traumareactie, die verlamt, bevriest en je het leven ontneemt.

#jesuis…. woedend/bang/verdrietig!
Gil dus, schreeuw, wordt woedend. Praat en huil. Tweet en post op Facebook. Uit je op jouw manier. En voel. Want wat er gebeurd is, is niet oké. Het is gruwelijk is en het doet pijn en het is beangstigend, omdat we allemaal daar hadden kunnen staan bij dat vuurwerk. Door te blijven voelen én dat gevoel te uiten, blijft het leven in je stromen. En als het leven blijft stromen, blijven we betrokken bij de oplossing, kunnen we ons blijven verzetten tegen de machteloosheid en tegen de angst. Want wij zijn de wereld. Wij zijn de maatschappij. #jesuis… menselijk!

Herken je traumasymptomen bij jezelf en wil je leren leven in plaats van overleven? In mijn praktijk bied ik verschillende behandelmethodes die jou kunnen helpen het leven terug te pakken zoals het voor jou bedoeld is.

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

3 redenen om vandaag te beginnen van jezelf te houden

Het wordt zo makkelijk gezegd: je moet gewoon een beetje van jezelf houden. Of: je kunt pas van een ander houden, als je van jezelf kunt houden. Maar dat van jezelf houden, dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Want dat is toch hartstikke zweverig, al dat praten over “van jezelf houden”. Of het is gewoon egoïstisch! Vooral vrouwen zijn vaak zó op de ander gericht, dat ze vergeten aandacht en liefde aan zichzelf te geven. Toch is van jezelf houden belangrijk en gezond. Daarom deze keer: 3 super goede redenen om vanaf vandaag van jezelf te houden (en 1 praktische tip om meteen te doen).

Wat is dat eigenlijk, “van jezelf houden”?
Van jezelf houden betekent: jezelf accepteren zoals je bent, mét je goede en je mindere kanten. Het betekent tot rust komen bij jezelf en jezelf ruimte geven. Ruimte om datgene te doen wat je fijn vindt en wat jij nodig hebt. Van jezelf houden betekent, keuzes maken die jouw groei en ontwikkeling ondersteunen, zodat je gezond en vitaal blijft. Van jezelf houden betekent, relaties aangaan, die goed voor je zijn. Met mensen die vriendelijk voor je zijn, respectvol, geduldig en loyaal

Waarom zou je van jezelf houden?
Er zijn een heleboel redenen te bedenken waarom je van jezelf zou moeten houden. Ik geef je er drie.

De eerste reden waarom jij van jezelf zou moeten houden, is dat het jouw taak is om van jezelf te houden en niet die van een ander. De ander spiegelt slechts hoe jij jezelf ziet. Dat maakt jou verantwoordelijk voor jezelf! Dat is spannend, maar ook oneindig krachtig. Van jou houden kun je niet uitbesteden aan een ander.

De tweede reden om van jezelf te houden, is dat je, als je van jezelf houdt, ruimte schept voor de ander om in alle vrijheid van jou te houden. De ander hoeft niets te compenseren of goed te maken. De ander hoeft geen leegte in jou te vullen en kan dus ook volledig zichzelf zijn. Hoe ontspannen is dát!

De derde reden om vandaag nog te beginnen met van jezelf te houden, is een heel praktische: er is namelijk geen enkele reden om het niet te doen. Van jezelf houden kun je altijd en op ieder moment doen. Je hoeft niet te wachten op het juiste moment of tot de juiste persoon er is. Je hoeft het niet eens te voelen om ermee te beginnen.

Hoe doe je dat, van jezelf houden?
Heel praktisch: leg, terwijl je dit leest, je handen maar eens op je hart. Dat is de plaats in je lijf waar jij jouw “ik” voelt. Sluit je ogen en haal een paar keer rustig adem naar je handen toe. Misschien merk je dat het wat stiller wordt van binnen, wat rustiger. En zeg dan – luidop of zachtjes in jezelf – “ik houd van jou”. Herhaal dit een paar keer en voel wat er gebeurt in je lichaam. Blijf eens even bij dat gevoel, zonder er iets van te vinden. Het is zoals het is en het is jouw gevoel, jouw beleving, jouw ervaring. En dat is precies goed zoals het is. Deze kleine oefening kun je iedere keer doen, als je behoefte hebt aan liefde.

Heb jezelf van harte lief en ervaar wat dat doet met je leven en met je relaties.

Moeilijk?
Vind je het moeilijk om van jezelf te houden, omdat er misschien dingen in je leven gebeurd zijn of omdat je denkt dat jij niet om van te houden bent? Word je verdrietig, omdat het teveel pijn doet om van jezelf te houden? Zoek dan hulp en steun bij iemand die jou kan helpen die pijnlijke gebeurtenissen te verwerken. Want ook jij verdient het leven zoals dat in zijn meest prachtige vorm voor jou bedoeld is! Lees hier meer over mijn werkwijze of over de mogelijkheden voor bijzondere behandelingen.

Deze blog is een bewerking van mijn column die eerder verscheen in De Uitstraling regio De Kempen West.

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

#Brexit en de pijn van afwijzing

Vorige week vrijdag werd ik wakker met het nieuws dat Engeland de EU wil verlaten. Ik houd van Engeland, van de sfeer en de cultuur. Een verdrietig gevoel overviel me even. “Ze willen niet meer bij ons horen…” De #brexit was dagenlang trending topic op Twitter. Miljoenen Engelse “Leave”-stemmers hadden de volgende dag al spijt van hun keuze, toen de politieke en economische gevolgen meteen te voelen waren. Een rare week volgde, waarin zelfs stemmen opgingen voor een nieuw referendum. Alsof men schrok van de eigen dapperheid om het koude huwelijk te verlaten. Afscheid en verandering… het blijft pijnlijk, zelfs als het je eigen keuze is.

Het zette me aan het denken over afwijzing. Over het verbreken van relaties. Wat maakt dat wij een “nee” van de ander zo vaak ervaren als een afwijzing van wie wij zijn?

Hou me los, laat me vast
Ook ik heb in mijn leven relaties verbroken of ben relaties verloren, door de keuze van een ander om niet met mij verder te gaan. Steeds was dat pijnlijk en bracht dat veel verdriet met zich mee. Het zelf verbreken van de relaties niet minder, dan het afscheid dat door een ander geforceerd werd.

Ik ben erachter gekomen dat de pijn in relaties vaak te maken heeft met de ideaalbeelden en onbewuste verlangens die wij op elkaar projecteren. Het heeft te maken met de verantwoordelijkheid voor ons geluk en welbevinden, die we bij de ander neerleggen. En met het belang dat we toekennen aan onze rol in een relatie. Zo kwam het, dat ik teleurgesteld was in iemand, omdat die persoon mij niet zo nodig had als ik dacht (hoopte). Toen zij groeide en haar vleugels uitsloeg, voelde ik me diep afgewezen en niet gezien. Pijnlijk.

Een andere keer voelde ik de beklemming in een relatie toen iemand zich voor haar geluk juist helemaal afhankelijk van mij maakte. Of, beter gezegd: zich volledig afhankelijk maakte van het ideaalbeeld dat zij van mij had gefabriceerd. Toen ik niet aan dat ideaalbeeld voldeed, daar niet aan kón voldoen, werd de relatie een knellende band, waar we allebei doodongelukkig van werden. Ik kon niet anders meer dan de relatie verbreken en mijn eigen weg gaan. De ander bleef achter in verbijstering en woede. Pijnlijk.

Ouder, kind, volwassene
Veel van de pijn in relaties wordt veroorzaakt, doordat er in ons stukken leven, die we sinds onze kindertijd met ons meedragen. Delen in ons die – toen wij zoveel behoefte hadden aan erkenning door onze ouders – niet gezien zijn.  Stukken die groter moesten zijn, dan wij waren. Of juist kleiner gehouden werden, dan wij wilden zijn. Deze hele mix van kindstukken, ouderstukken en “volwassen-ik”-stukken vormt onze veelkleurige persoonlijkheid. Prachtig en fascinerend, soms ook kwetsbaar en kwetsend. Afwijzend, om de eventuele afwijzing van de ander vóór te zijn. Pijnlijk.

Liefde en moed
De weg eruit vraagt moed en liefde, heel veel liefde. Liefde voor dat kind van toen, dat niet anders kon dan overleven. Liefde voor de volwassene van nu, die nog steeds gevangen zit in de pijn van de afwijzing door vader of moeder (die op hun beurt worstelden met dezelfde pijn.)

De moed heb je nodig om met andere ogen naar jezelf te kijken en de erkennen dat de pijn die je de ander aandoet, eigenlijk een uitdrukking is van de pijn die je zelf voelt. Moed, die kan maken dat je op tijd aan de bel trekt, je grenzen erkent en bespreekbaar maakt. De moed om als volwassene verantwoordelijkheid te nemen voor jouw eigen pijn en voor het helen daarvan.

Hoop
Engeland en Europa komen er samen wel uit, ook al lijkt het nu nog zo complex. In de huidige wereld hebben landen elkaar nodig, net zoals wij, gewone mensen, elkaar nodig hebben om te kunnen groeien in volwassenheid en vrijheid. Dát mag een hoopgevende gedachte zijn in een wereld vol verwarring.

Vind jij het moeilijk je grenzen op tijd aan te geven? Heb je vaak het gevoel dat er misbruik van je wordt gemaakt? Laat je over je heen lopen of loop je zelf over anderen heen? Ga dan eens op zoek naar iemand die je kan helpen jouw eigen stuk te onderzoeken en te helen. Je zult zien dat jouw relaties verbeteren vanaf het moment dat je relatie met jezelf verbetert.

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

Racisme en de pijn van niet gezien zijn

De zomervakanties zijn nog eens niet begonnen, maar Zwarte Piet was alweer in het nieuws. Het hulpje van de Sint heeft racisme en discriminatie hoog op de agenda in Nederland geplaatst. De toon waarop het debat wordt gevoerd, is vaak vinnig, soms zelfs grimmig. Sylvana Simons en de rapper Typhoon kunnen erover meepraten.

Onderscheid maken (“discrimineren”) tussen mensen zit ons al eeuwen in het bloed. Het beschermde onze stam tegen ongewenste invloeden van buitenaf. Het maakte ons sterk tegenover onze vijanden: tegen roofdieren, tegen leden van concurrerende stammen die met ons vochten om voedselgronden. Belangrijk dus om te weten wie bij jouw kringetje hoorde en wie niet. Je kon je veilig voelen bij de ander “die ongeveer hetzelfde was als jij”.

Zelfbeeld
Maar waar vroegere discriminatie tussen mensen op basis van ras, sekse, geloof, leeftijd of intelligentie om veiligheidsredenen nog wel verdedigbaar was, zijn er in 2016 geen redelijke argumenten meer te vinden voor welke vorm van discriminatie ook. Met alle wetenschappelijke kennis van vandaag weten we: wie anno nu nog racistisch, seksistisch of homofoob is, heeft een persoonlijkheidsprobleem, namelijk een probleem met het eigen zelfbeeld.

In een maatschappij waarin mensen weten wie ze zijn, waarin mensen een gezond zelfbeeld hebben en verantwoordelijkheid nemen voor zichzelf, heeft racisme, seksisme en welke vorm van discriminatie ook, geen plaats. Een gezond zelfbeeld geeft juist ruimte aan anderszijn.

Erkennen van pijn
Maar helaas… in zo’n wereld leven we niet. Er is schade gedaan, historisch en cultureel. Door witte mensen tegen donkere mensen, door rijke witte mensen tegen arme witte mensen, door donkere mensen tegen donkere mensen. Dát erkennen en toegeven kun je, als een gezond zelfbeeld je basis is. Als je weet en erkent wie je bent, wie je geworden bent, ondanks de daden en ervaringen van je grootouders. Maar ook: als je weet en erkent wie de ander is, hoe hij geworden is wie hij is, ondanks de daden en ervaringen van zijn grootouders.

Ik zie jou, zie jij mij?
Het is misschien wel de grootste pijn in een mensenleven, dat je niet gezien wordt voor wie jij bent. Als de ander jou alleen maar kan zien door de bril van zijn eigen gekwetste zelfbeeld, en jou niet meer ziet zoals jij echt bent, is dat een groot onrecht. Mijn ervaring als vrouwentherapeut leert me, dat de meeste hulpvragen uiteindelijk zijn terug te voeren op dát thema.

Als we als kind onvoldoende gezien worden voor wie we zijn, ontwikkelen we een gekrenkt zelfbeeld. Het gevolg kan zijn, dat we ons leven lang worstelen met de manier waarop we naar onszelf kijken. En dát heeft weer gevolgen voor hoe we naar de ander kijken. Sterker: het heeft zelfs gevolgen voor hoe we de blik van de ander ontvangen.

Onrecht
Het is een groot onrecht als de waarde van een persoon en haar waardevolle kenmerken niet meer gezien worden, omdat de blik blijft hangen op uiterlijk. Als aan dat uiterlijk een betekenis aan gegeven wordt, die niet strookt met de ware persoon, is dat een mogelijk nog groter onrecht. Want wanneer de ander jou een beeld van jezelf oplegt vanuit zijn perspectief, ben jij niet meer vrij jezelf te zijn.

Zie jij jouw eigen kracht en schoonheid? Als dát de basis is van waaruit je leeft, ontdek je vanzelf ruimte die er is voor die “vreemdeling”. Die ander, die er anders uitziet, anders kookt, anders praat. Dan ontdek je ook, dat je jouw hart kunt openen voor diegene en dat zijn anders zijn, niets kan afdoen aan jouw diepste zelf. Dát geeft vrijheid in jou, in die ander en dus ook in maatschappij.

Voel jij je gekwetst door het onrecht van discriminatie? Werd jij afgewezen vanwege jouw kleurtje, jouw vrouwzijn en heeft dat jouw zelfbeeld negatief beïnvloed? Doet dat je nog steeds pijn? De vrouwentherapeut helpt je bij herstel en heling van de pijn van een gekrenkt zelfbeeld.

 

Meer lezen over zelfbeeld

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

Hoe een boek mijn leven veranderde

“Opeens schrok Bastiaan. In een donkere hoek bewoog er iets. Toen hij beter keek zag hij dat daar een grote verweerde spiegel stond, waarin hij vaag zichzelf had gezien. Hij liep ernaartoe en bleef een poosje naar zichzelf staan kijken. Mooi was hij bepaald niet met zijn dikke lijf en zijn X-benen en zijn gezicht als een Edammer kaas. Langzaam schudde hij zijn hoofd en zei hardop: “Nee!”. Daarna liep hij weer terug naar zijn bed van matten. Hij moest het boek nu al dicht bij zijn ogen houden om verder te kunnen lezen…”

Misschien heb je deze passage herkend. Het is een stukje uit “Het Oneindige Verhaal” van Michael Ende. Eén van mijn favoriete boeken, dat ik voorlas aan mijn zoons, maar ook zelf las en herlas. Het gaat over een jongen, Bastiaan, die een boek pikt uit een boekwinkel en het stiekem op de zolder van zijn school leest. Dat boek gaat over Atréjoe, die het land Fantásia moet redden van de ondergang. Halverwege het boek wordt Bastiaan zelf in het verhaal opgenomen en blijkt Atréjoe zijn heldhaftige alter ego. Deze passage is daar de voorbode van.

Het verhaal
Atréjoe moet op zijn Grote Zoektocht door drie grote poorten gaan. De Grote Raadselpoort, die wordt bewaakt door twee enorme sfinxen. Zij kunnen degene die de doorgang betreedt, met hun blik in steen veranderen. Atréjoe moet zijn angst hiervoor onder ogen zien, wil hij verder komen.

Dan komt hij bij de Toverspiegel Poort. In de Toverspiegel zie je jezelf, zoals je werkelijk van binnen bent. Maar weinig mensen kunnen dát aan en passeren de poort. Als Atréjoe voor de spiegel staat, ziet hij het beeld van een jongen, die in een boek zit te lezen: Bastiaan.

Moed
Deze passage heeft mijn leven veranderd. Toen ik “Het Oneindige Verhaal” voor de de eerste keer las, was ik bezig een pijnlijk verhaal uit mijn eigen geschiedenis te verwerken. Om mijn angst niet te voelen, hield ik me groter dan ik was. En ik was doodsbang om “ontmaskerd” te worden als de slappeling die ik mezelf vond. Maar dít stuk in het verhaal liet me zien, dat bang zijn, en bang blijven, me alleen nog maar verder zou doen verstenen. Dat er in de spiegel misschien niet veel bijzonders te zien was, maar dat het wel écht was. En dat achter mijn angst een toekomst lag, waarin ik tot dan toe niet geloofd had.

Inmiddels is het vele jaren later. Ik ben de poorten vaker dan eens tegengekomen. Iedere keer wordt er weer moed van mij gevraagd, wordt weer van mij gevraagd dat ik onder ogen zie wat er werkelijk is, zodat het kan helen.

Je mag kiezen!
Herkenbaar? De aarzeling, de uitvluchten, de drang om alles bij het oude te laten? Weet je, het mag er allemaal zijn. Je mag iedere keuze maken die je wilt, iedere keuze die je aankunt of die je denkt dat je aankunt op dit moment. Onthoud alleen één ding: voorbij de poorten ligt het mysterieuze en prachtige Nachtbos Perelien. Maar dát is een heel ander verhaal, dat een andere keer maar eens verteld moet worden…

En jij?
Deze blog schreef ik in het kader van de Boekenweek 2016. Heb jij ook zulke boeken, of passages uit boeken die jou inspireerden of je leven veranderden? Ik ben er erg benieuwd naar. Deel ze hieronder in een reactie, of op mijn Facebook Fanpage.

 

Bron: de passage waarmee deze blog begint, is overgenomen uit: “Het Oneindige Verhaal” van Michael Ende in de vertaling van Johan van Nieuwenhuizen © 2003 Uitgeverij De Fontein, Baarn

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

Internationale Vrouwendag

8 maart 2016 – Internationale Vrouwendag

Op 8 maart 1908 vond in New York de eerste staking door vrouwen plaats. De staking was gericht tegen de slechte arbeidsomstandigheden in de textielindustrie en is beroemd geworden door onder meer de poëtisch verwoorde eis van de vrouwen: “brood en rozen”.

De staking was het prille begin van de strijd vóór de vrouwenemancipatie en tégen de vrouwendiscriminatie. In 1911 deed de Duitse socialiste Clara Zetkin tijdens een conferentie voor socialistische vrouwen in Kopenhagen het voorstel om 8 maart uit te roepen tot Internationale Vrouwendag. Een belangrijk besluit.

Ruim een eeuw later is het “socialistische” wel af van de Internationale Vrouwendag. Want in onze Nederlandse politiek vindt inmiddels bijna(!) iedere partij, dat vrouwen gewoon recht hebben op economische zelfstandigheid, op goede regelingen om zorg en arbeid te kunnen combineren, op vrouwelijke empowerment, op maatregelen tegen seksueel geweld, tegen discriminatie en tegen racisme.

En toch, en toch, en toch….

Hoogleraar Yvonne Benschop waarschuwt bij iedere lezing haar luisteraars, dat ze geen vrolijk verhaal komt vertellen. Want al jaren toont Yvonne met onderzoek aan, dat er nog veel te verbeteren valt aan de positie van vrouwen in de maatschappij en binnen organisaties. En dat het zelfs in ons vooruitstrevende landje niet vanzelf goed komt met de positie van vrouwen in de maatschappij en binnen organisaties.watch full xXx: Return of Xander Cage film online

Centraal in haar verhaal staan twee belangrijke speerpunten. Allereerst wil zij dat de wet op gelijk loon te allen tijde gehandhaafd blijft. Daar ligt discriminatie voortdurend op de loer.

Naast de gelijke beloning wil hoogleraar Benschop dat er ook een quotum voor vrouwen in topfuncties komt. Nuchter stelt ze: ‘Bedrijven die zeggen dat ze geen gekwalificeerde vrouwen kunnen vinden, zoeken niet goed genoeg’. En: ‘De emancipatie is pas voltooid als er ook middelmatige vrouwen aan de top zitten’.

Als ik Yvonnes woorden lees, denk ik zomaar ineens: zouden onze lampenmaakstertjes ooit maar hebben durven dénken over iets als gelijke beloning of topfuncties voor vrouwen?

(In deze blog is informatie verwerkt uit de Gelderlander van 8 maart jl.)

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin
FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

En de Oscar gaat naar…

Wat een geweldige reacties kreeg ik op mijn initiatief om een Oscar uit te reiken aan de Meest Oorspronkelijke Vrouw! Dank jullie wel voor jullie bijdragen.

Laten we snel overgaan naar het officiële gedeelte.

De genomineerden zijn (in willekeurige volgorde):

  • Angela Merkel. Genomineerd door Regina. Omdat zij vanuit haar overtuiging zich hard  blijft maken voor humane opvang van vluchtelingen, tegen de politieke stroom in.
  • Tilda Swinton. Genomineerd door Regina (ja, dat mocht, meerdere nominaties). Omdat zij met haar jongensachtige uitstraling haar eigen weg gaat, haar uiterlijk accepteert en er zelfs haar handelsmerk van heeft gemaakt.
  • Koningin Máxima. Genomineerd door Henriëtte. “Ondanks de gouden kooi waarin zij leeft blijft zij zichzelf. Ze is zelfs luizenmoeder op school en gaat ook met gewone mensen om. Ze kan ook op officiële momenten ineens zo lekker gek doen. Haar kracht inspireert mij”.
  • Kersti Vervloet. Genomineerd door Hélène Susanna. “Omdat zij mij als een van de eerste godinnen heeft geïnspireerd om ook te gaan stralen in alle kwetsbaarheid en zachtheid die ons vrouwen zo bijzonder maakt.”
  • Patricia van Walstijn. Genomineerd door Lianne. Zij inspireert mensen om meer vitaliteit te ontwikkelen en leert hen beter om te gaan met hun energie.
  • De Liefdesdokter (Inge van de Vorst). Genomineerd door Marieke. De Liefdesdokter geeft raad en recepten bij allerhande liefdesproblemen. Op haar spreekuren is het altijd warm en liefdevol.
  • Maartje en Renske. Genomineerd door Anne. “Het leven trekt aan hen. Maar zij laten zich daardoor niet uit het lood slaan. Ze zetten daarin allebei op hun eigen manier door. Dat bewonder ik in hen.”
  • Dieuwke. Genomineerd door Windy. “Ik nomineer mijn 13-jarige dochter Dieuwke voor de Oscar voor Meest Oorspronkelijke Vrouw. Zij voelt zo goed aan wat ze te doen heeft in haar leven en leeft daar ook naar, zonder zich iets aan te trekken van wat anderen van haar vinden, terwijl ze tegelijkertijd heel goed afgestemd blijft met en op de mensen om haar heen. Behalve als het om dierenleed gaat, daar is geen tolerantie mogelijk. Maar opkomen voor de dieren is dan ook haar levenstaak.”
  • Maya Angelou. Genomineerd door Louise. Haar gedicht hieronder zegt alles.

 

En dan nu…. *tromgeroffel*….


De Oscar voor De Meest Oorspronkelijke Vrouw gaat naar… 

Oscar alleenJullie allemaal! 

Omdat de kwaliteiten die jij in de ander ziet, ook in jou zelf aanwezig zijn! 

Anders zou je ze namelijk niet kunnen zien! En geloof me: óók de genomineerden hebben momenten dat ze het even niet weten. Ook zij kennen pijn en verslagenheid. Maar ze hebben een manier gevonden om daaruit hun kracht te putten! En dát maakt ze zo Oorspronkelijk en Echt. En Inspirerend. Juist omdat zij vrouwen zijn zoals jij en ik. Heel gewoon en tóch bijzonder.

Louise stuurde me onderstaand gedicht van Maya Angelou. Lees het met aandacht. Geloof dat wat er staat óók voor jou geldt. Iedere dag. Of je het nu voelt of niet.

Jij bent een Fenomenale Vrouw! De wereld heeft licht, kracht en liefde nodig. Het licht, de kracht en de liefde van Angela, Tilda en Regina, van Máxima en Henriëtte, van Kersti en Hélène Susanna, van Patricia en Lianne, van Inge en Marieke, van Maartje, Renske en Anne, van Dieuwke en Windy, van Maya en Louise. En van jou.

Oorspronkelijke_Vrouw

Phenomenal Woman
door Maya Angelou

Pretty women wonder where my secret lies.
I’m not cute or built to suit a fashion model’s size.
But when I start to tell them,
They think I’m telling lies.

I say,

It’s in the reach of my arms,
The span of my hips,
The stride of my step,
The curl of my lips.
I’m a woman
Phenomenally.
Phenomenal woman,
That’s me.

I walk into a room
Just as cool as you please,
And to a man,
The fellows stand or
Fall down on their knees.
Then they swarm around me,
A hive of honey bees.   

I say,

It’s the fire in my eyes,
And the flash of my teeth,
The swing in my waist,
And the joy in my feet.
I’m a woman
Phenomenally.
Phenomenal woman,
That’s me.

Men themselves have wondered
What they see in me.
They try so much
But they can’t touch
My inner mystery.
When I try to show them,
They say they still can’t see.   

I say,

It’s in the arch of my back,
The sun of my smile,
The ride of my breasts,
The grace of my style.
I’m a woman
Phenomenally.
Phenomenal woman,
That’s me.

Now you understand
Just why my head’s not bowed.
I don’t shout or jump about
Or have to talk real loud.
When you see me passing,
It ought to make you proud.

I say,

It’s in the click of my heels,
The bend of my hair,
the palm of my hand,
The need for my care.
’Cause I’m a woman
Phenomenally.
Phenomenal woman,
That’s me.

Maya Angelou, “Phenomenal Woman” from And Still I Rise. Copyright © 1978 by Maya Angelou. 

Bron: The Complete Collected Poems of Maya Angelou (Random House Inc., 1994)
FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

Wie geef jij een Oscar voor “De Meest Oorspronkelijke Vrouw”

De Oscars zijn weer uitgereikt. Leonardo di Caprio wint –eindelijk– de prijs voor beste mannelijke acteur. Beste actrice, beste script, kostuums, titelsong, regisseur; het is allemaal bekend. Op sociale media kun je stemmen voor de beste én de slechtst geklede actrice.

Maar wat ík nou mis: een Oscar voor de Meest Oorspronkelijke Vrouw. De vrouw die écht is. Compromisloos zichzelf is. Als actrice, als personage, op het witte doek of ernaast. Zo’n vrouw die je zelf zou willen zijn, als je durfde.

Bijvoorbeeld omdat zij geaard is, in balans, energiek en vitaal. Omdat zij straalt en met heldere blik de wereld inkijkt. Omdat zij volledig op haar gemak is in haar lijf – of dit nu aan het heersende schoonheidsideaal voldoet of niet. Dat maakt haar waardig, dat maakt haar mooi, dat maakt haar aantrekkelijk.

Er schieten allemaal namen door mijn hoofd. Prachtvrouwen, prachtrollen, prachtpersonages. En bij jou vast ook. Daarom deze week een andere opzet van mijn blog: ik ga hem samen met jou schrijven.

Laat me weten wie volgens jou de Oscar voor de meest oorspronkelijke vrouw verdient. En vertel er in twee zinnen bij waaróm jij haar nomineert. Doe dat via een reactie hieronder, via Facebook, Twitter, mail, telefoon of per post. Jouw naam komt dan samen met jouw nominatie én motivatie in de blog te staan (als je anoniem wilt blijven, geef dat dan gerust aan).

Doe dit vóór a.s. donderdag 12.00 uur ’s middags. Donderdag om 16.00 uur publiceer ik de blog en reik ik mijn Oscar uit.

P.S. het mag ook je moeder zijn, je zus, of die lerares van vroeger op school.
FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin