Narcistische ouders? Hoe ga je ermee om.

“Hoe kan iemand zo zijn?” Vertwijfeling klonk door in haar stem. Haar moeder leek niet tot liefde in staat. Zij had altijd commentaar op haar dochter. Zette haar voor schut tegenover vriendinnetjes. En pestte haar. Hoe klein ze ook was. De dochter was inmiddels zelf moeder en had een goede baan. Maar de hel van haar jeugd speelde haar nog iedere dag parten. In therapie ontdekte ze dat haar jeugd is verpest door een narcistische ouder. Dat zij slachtoffer is van narcistisch misbruik. En dat ze geen rotkind is, zoals haar moeder haar altijd noemde.

Narcistisch misbruik in gezinnen komt vaak voor. En overstijgt de generaties. Latere risico-ouders, zijn de kinderen aan wie van kleins af aan veel te hoge eisen werden gesteld. Kinderen die “groter” moesten zijn dan ze eigenlijk waren. Deze kinderen hebben niet geleerd om te gaan met de hulpeloosheid, zwakheid en kwetsbaarheid die nu eenmaal bij het kind zijn horen. Alles dat hen er later – onbewust – aan herinnert dat ze zelf ooit hulpeloos en kwetsbaar waren, moet het ontgelden. Zelfs hun eigen kinderen. En zo wordt deze cirkel van narcistische pijn doorgegeven van generatie op generatie.

Grote gevolgen
Wat zijn nou de gevolgen van narcistisch misbruik in het gezin? Een interessant boek dat daarover gaat is Het drama van het begaafde kind door Alice Miller. Dit boek legt heel helder uit hoe kwetsbaar het immer gevoelige kind is voor onverwerkte pijn van ouders. Het kind neemt -onbewust- deze pijn op zich, om pappie of mammie te ontlasten. De hulpeloosheid van het kind, zijn kwetsbaarheid en onbevangenheid, herinneren de misbruikende ouder aan de eigen, niet te verdragen hulpeloosheid en kwetsbaarheid. En in plaats van die pijn te dragen en te verwerken, reageert de ouder als in een reflex alle frustratie af op het kind. Het kind wordt zo de bliksemafleider voor alle opgehoopte en onverwerkte frustratie en pijn van de ouder.

Vele gezichten
Het trauma van een dergelijke opvoeding kent vele gezichten. Soms ontwikkelt het kind zélf een narcistische persoonlijkheid en herhaalt zo het misbruik uit de eigen jeugd. Soms ontpopt het kind zich tot een ware vredestichter, die het alles en iedereen naar de zin probeert te maken, maar daar nooit echt in lijkt te kunnen slagen. Vaak ontwikkelt zich een vernietigende innerlijke criticus, een innerlijke stem die je dag in dag uit afwijst, bekritiseert, vernedert en klein  houdt. De narcistische ouder lijkt zich voorgoed in het brein van het kind te hebben genesteld. En blijft daar zijn vernietigende werk doen.

“Ik houd mij klein om jou je groot te laten voelen”
Wat ik óók tegenkom in mijn praktijk zijn de kinderen die, inmiddels zelf volwassen, hun eigen groei en ontwikkeling saboteren. Niet omdat ze niet willen groeien, maar omdat ze intuïtief aanvoelen dat de narcistische ouder deze blijken van zelfstandigheid, intelligentie en groei niet zal goedkeuren. De angst opnieuw bekritiseerd, belachelijk gemaakt of ontmoedigd te worden is simpelweg te diep ingesleten en kan niet gestopt worden. Dan stoppen zij nog liever hun eigen groei. Tot de maat vol is en de boel vastloopt. Het inmiddels volwassen kind raakt overspannen, burn-out of depressief. Of de relatie met de ouder escaleert en het komt tot een breuk, met alle pijnlijke gevolgen van dien.

Wat kun je doen, als jij denkt dat je slachtoffer bent van een narcistische ouder?

Je ouder en jij zijn beiden volwassen
Allereerst is het heel belangrijk om te beseffen dat je ouder een volwassen persoon is en ook als zodanig verantwoordelijk gehouden kan worden voor zijn of haar acties. Het is niet jouw verantwoordelijkheid om je vader of je moeder “uit de wind” te houden. Het is niet jouw schuld als papa of mama verdriet heeft, omdat jij je eigen weg wilt gaan en voor je eigen leven kiest.

Zoek hulp
Herken je bovenstaande? Heb je veel last van negatieve innerlijke stemmen en voer je onophoudelijk ondermijnende innerlijke gesprekken met jezelf? Geloof je niet dat jij onschuldig bent? Dan is het raadzaam om hulp te zoeken bij een therapeut die ervaring heeft met trauma na narcistisch misbruik. Het is noodzakelijk, om los te komen van die destructieve overtuigingen, die je keer op keer terugduwen in de pijn van vroeger.

De enige manier om deze destructieve cirkel te doorbreken is om de verantwoordelijkheid voor je eigen pijn en trauma’s op je te nemen en te gaan werken aan je herstel, zodat je los kunt komen van de destructieve invloed van de narcistische ouder.

 

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

Ik ben boos! Boos op de dokter…

Ik ben boos! Boos op huisartsen die -nog steeds- na een consult van maximaal tien minuten en zonder verder onderzoek antidepressiva voorschrijven. Boos op praktijkondersteuners die, zonder door te vragen of verder onderzoek, hun patiënten naar huis sturen met een linkje naar een online module om te leren omgaan met gevoelens van somberheid (écht gebeurd!). Ik ben boos op zorgverzekeraars die deze “zorg” klakkeloos vergoeden, omdat het zogenaamd “evidence-based” zorg is.

Want het kán zo anders…

Een pil met een bijsmaak

Er kleven verschillende ernstige bezwaren aan het voorschrijven van psychofarmaca (= chemische middelen die ingrijpen op de psyche). Ten eerste: niet iedereen reageert even goed of naar verwachting op de voorgeschreven medicatie, omdat hun lichaam de stoffen niet, anders of verstoord afbreekt. In het beste geval werkt het dan niet en plast men deze afvalstoffen uit en komen ze in het oppervlaktewater terecht.

Maar je kunt ook last krijgen van ernstige bijwerkingen, die je van de regen in de drup helpen. Bijvoorbeeld, je gevoelens van angst kunnen verergeren in plaats van verminderen, zeker in de eerste weken van de medicatie. Je kunt seksuele stoornissen krijgen, bijvoorbeeld niet meer opgewonden raken of niet meer tot een orgasme kunnen komen. En dat is echt niet wat je wilt – seksuele opwinding, verlangen en orgasmes zijn namelijk ontzettend belangrijk en ondersteunend voor je emotionele welbevinden door het vrijkomen van allerlei “gelukshormonen”.

“The Happy Pill”

Een andere bekende en erg nare bijwerking van antidepressiva is dat je gedachten aan zelfmoord kunt krijgen, die je eerder niet had.  Je kunt zelfs dingen gaan zien of horen die er niet zijn (hallucineren). De documentaire The Happy Pillvertelt het schokkende verhaal van Silje Marie Strandberg, die ziek werd van de medicatie die haar had moeten helpen.

Maar mijn allergrootste bezwaar tegen het te snel en zonder gedegen onderzoek naar
de oorzaak van de somberheid of angst voorschrijven van deze medicatie is,
dat het jouw geloof in je eigen kracht ondermijnt.

Je gaat daardoor denken dat er iets mis is met jou, terwijl je misschien “alleen maar”gevoeliger bent dan gemiddeld. Je gaat denken dat je een patiënt bent en dat je ziek bent, terwijl je misschien een voor jou heel normale reactie hebt op de stress in jouw leven. Dat de angst en somberheid die je ervaart een afweerreactie zijn. Een afweerreactie op de eisen die er aan jou gesteld worden door jezelf, je ouders, school, je partner, de maatschappij… Of dat het een waarschuwingssignaal is van je lichaam dat je in een ongezonde relatie zit… Daar helpt geen pil tegen, maar is een heel andere aanpak nodig.

Ondermijnende pil:  het werkt wel, maar helpt niet

Antidepressiva die op die manier worden ingezet, zijn symptoombestrijders. De oorzaak van de somberheid, angst en pijn wordt niet verholpen. Integendeel, die sluimert, weggedrukt en al, verder in je systeem. Op het moment dat je gaat proberen de medicijnen af te bouwen, komt de pijn met verdubbelde energie boven. Want: de pijn wegdrukken is de oplossing wegdrukken. En wat doe je dan? Precies, je verhoogt de dosering en slikt verder.

Je gelooft het misschien niet, maar deze gevoelens zijn er niet voor niets.
Ze zijn er omdat je lichaam jou een signaal wil geven. Ze zijn er omdat ze je willen helpen.
Door ze tot taboe te verklaren of door te proberen ze weg te drukken, worden ze niet minder.

Gelukspil?

Let wel: ik ben blij dat er middelen bestaan ter ondersteuning van mensen die lijden aan depressies veroorzaakt door een serotonine-disbalans.  Maar antidepressiva zijn niet een wondermiddel dat alle problemen oplost. Antidepressiva grijpen in op de chemische balans in het brein en hebben daar grote invloed. Je kunt makkelijk beginnen met deze medicatie, maar ermee stoppen is moeilijker dan stoppen met heroïne… (1:59 min.)

Holistische aanpak helpt

Als holistisch therapeut en coach kijk ik heel anders naar deze zaken. Ik kijk naar het geheel van jouw geest, jouw ziel én jouw lichaam en ik betrek alledrie deze domeinen bij de behandeling. Ik help je allereerst jouw draagkracht vergroten, zodat je gaat geloven in jezelf en dus sterker wordt. Ik kijk samen met jou naar de bron van de pijn, angst of somberheid  en leer je daarmee dealen op een manier die bij jouw draagkracht van dat moment past. Zodat je vertrouwen in jezelf groeit.

Ik help je beter omgaan met de kritische gedachten die je over jezelf of je omgeving hebt en waardoor je vast bent gelopen. Ik help je omgaan met gevoelens van hopeloosheid, angst en negativiteit.

Ik werk samen met jou aan je herstel. Ik help je te stoppen met jezelf als “raar”, “afwijkend” of “gek” te zien. Iedere oorzaak vraagt een andere aanpak, maar wel één die bij jou past! En altijd een aanpak die jouw zelfdragend vermogen versterkt en verbetert.

Jij bent het waard om van te houden

Waarom ik dat doe? Omdat ik hartstochtelijk van mensen houd en geloof dat iedereen een plaats op aarde en in de maatschappij verdient. Omdat ik voor jou degene wil zijn die ik zelf ooit nodig had. Omdat ik het vertik me neer te leggen bij de epidemie van met name jonge mensen die zijn gaan geloven dat er iets mis met hén is omdat ze HSP, ADD of ADHD, PDD-NOS of welke afkorting dan ook opgestempeld hebben gekregen. En in het vervolg daarop verslaafd zijn gemaakt aan medicatie die hen niet écht beter maken. En vooral omdat jij het waard bent om voor te vechten!

Hoor me goed: ik ben niet tegen medicatie! Soms is het de enige optie en kan het levens redden. Maar, zoals gezegd: er kan zoveel meer in de behandeling van angst, somberheid en stress. Mijn devies: als alle andere mogelijkheden, inclusief een holistische aanpak, zijn uitgeput, als er gedegen onderzoek is gedaan naar de oorzaak van de somberheid en er nog steeds ernstig psychisch lijden is, kan het een weg zijn om tot medicatie over te gaan. En dat kán gewoonweg niet beslist worden na een consult van tien minuten in de huisartsenpraktijk.

 

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin