Narcistische ouders? Hoe ga je ermee om.

“Hoe kan iemand zo zijn?” Vertwijfeling klonk door in haar stem. Haar moeder leek niet tot liefde in staat. Zij had altijd commentaar op haar dochter. Zette haar voor schut tegenover vriendinnetjes. En pestte haar. Hoe klein ze ook was. De dochter was inmiddels zelf moeder en had een goede baan. Maar de hel van haar jeugd speelde haar nog iedere dag parten. In therapie ontdekte ze dat haar jeugd is verpest door een narcistische ouder. Dat zij slachtoffer is van narcistisch misbruik. En dat ze geen rotkind is, zoals haar moeder haar altijd noemde.

Narcistisch misbruik in gezinnen komt vaak voor. En overstijgt de generaties. Latere risico-ouders, zijn de kinderen aan wie van kleins af aan veel te hoge eisen werden gesteld. Kinderen die “groter” moesten zijn dan ze eigenlijk waren. Deze kinderen hebben niet geleerd om te gaan met de hulpeloosheid, zwakheid en kwetsbaarheid die nu eenmaal bij het kind zijn horen. Alles dat hen er later – onbewust – aan herinnert dat ze zelf ooit hulpeloos en kwetsbaar waren, moet het ontgelden. Zelfs hun eigen kinderen. En zo wordt deze cirkel van narcistische pijn doorgegeven van generatie op generatie.

Grote gevolgen
Wat zijn nou de gevolgen van narcistisch misbruik in het gezin? Een interessant boek dat daarover gaat is Het drama van het begaafde kind door Alice Miller. Dit boek legt heel helder uit hoe kwetsbaar het immer gevoelige kind is voor onverwerkte pijn van ouders. Het kind neemt -onbewust- deze pijn op zich, om pappie of mammie te ontlasten. De hulpeloosheid van het kind, zijn kwetsbaarheid en onbevangenheid, herinneren de misbruikende ouder aan de eigen, niet te verdragen hulpeloosheid en kwetsbaarheid. En in plaats van die pijn te dragen en te verwerken, reageert de ouder als in een reflex alle frustratie af op het kind. Het kind wordt zo de bliksemafleider voor alle opgehoopte en onverwerkte frustratie en pijn van de ouder.

Vele gezichten
Het trauma van een dergelijke opvoeding kent vele gezichten. Soms ontwikkelt het kind zélf een narcistische persoonlijkheid en herhaalt zo het misbruik uit de eigen jeugd. Soms ontpopt het kind zich tot een ware vredestichter, die het alles en iedereen naar de zin probeert te maken, maar daar nooit echt in lijkt te kunnen slagen. Vaak ontwikkelt zich een vernietigende innerlijke criticus, een innerlijke stem die je dag in dag uit afwijst, bekritiseert, vernedert en klein  houdt. De narcistische ouder lijkt zich voorgoed in het brein van het kind te hebben genesteld. En blijft daar zijn vernietigende werk doen.

“Ik houd mij klein om jou je groot te laten voelen”
Wat ik óók tegenkom in mijn praktijk zijn de kinderen die, inmiddels zelf volwassen, hun eigen groei en ontwikkeling saboteren. Niet omdat ze niet willen groeien, maar omdat ze intuïtief aanvoelen dat de narcistische ouder deze blijken van zelfstandigheid, intelligentie en groei niet zal goedkeuren. De angst opnieuw bekritiseerd, belachelijk gemaakt of ontmoedigd te worden is simpelweg te diep ingesleten en kan niet gestopt worden. Dan stoppen zij nog liever hun eigen groei. Tot de maat vol is en de boel vastloopt. Het inmiddels volwassen kind raakt overspannen, burn-out of depressief. Of de relatie met de ouder escaleert en het komt tot een breuk, met alle pijnlijke gevolgen van dien.

Wat kun je doen, als jij denkt dat je slachtoffer bent van een narcistische ouder?

Je ouder en jij zijn beiden volwassen
Allereerst is het heel belangrijk om te beseffen dat je ouder een volwassen persoon is en ook als zodanig verantwoordelijk gehouden kan worden voor zijn of haar acties. Het is niet jouw verantwoordelijkheid om je vader of je moeder “uit de wind” te houden. Het is niet jouw schuld als papa of mama verdriet heeft, omdat jij je eigen weg wilt gaan en voor je eigen leven kiest.

Zoek hulp
Herken je bovenstaande? Heb je veel last van negatieve innerlijke stemmen en voer je onophoudelijk ondermijnende innerlijke gesprekken met jezelf? Geloof je niet dat jij onschuldig bent? Dan is het raadzaam om hulp te zoeken bij een therapeut die ervaring heeft met trauma na narcistisch misbruik. Het is noodzakelijk, om los te komen van die destructieve overtuigingen, die je keer op keer terugduwen in de pijn van vroeger.

De enige manier om deze destructieve cirkel te doorbreken is om de verantwoordelijkheid voor je eigen pijn en trauma’s op je te nemen en te gaan werken aan je herstel, zodat je los kunt komen van de destructieve invloed van de narcistische ouder.

 

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin

Het laatste taboe? De Overgang

De Overgang: een taboe?
Ja! Alhoewel iedere vrouw erdoorheen gaat. En dus iedereen die een vrouw kent ermee te maken krijgt. Al is het zijdelings. Denk maar eens aan de partners, vrienden, kinderen, collega’s, werkgevers, buschauffeurs, buren van al die vrouwen. Iedereen die een vrouw van tussen de 40 en 60 jaar in zijn of haar omgeving heeft, komt in aanraking met de effecten van de overgang. En de gemiddelde vrouw kan dus gedurende een periode van grofweg 15 tot 20 jaar in haar leven te maken krijgen met klachten op lichamelijk, psychosociaal, emotioneel en seksueel gebied die te relateren zijn aan de overgang. Nooit bij stilgestaan hè?

Niks laten merken, niet over praten
Op dit moment in Nederland leven er meer dan 3 miljoen vrouwen in de fase die de Overgang heet. En die vrouwen nemen gewoon deel aan de maatschappij. Zij zitten niet ergens in een grot te wachten tot het overgaat… Ze zorgen voor hun gezin, voor hun zorgbehoevende ouders. Ze functioneren op hun werk en draaien hun huishouden. Ze maken carrière en regelen van alles en nog wat. En doen dat terwijl hun lichaam door een hormonale achtbaan gaat die vergelijkbaar is met de puberteit, maar misschien nog wel meer impact heeft.

Wat gebeurt er dan zoal?
Zo rond hun 40e beschikken vrouwen (gemiddeld genomen, uitzonderingen daargelaten) over nog maar 3% van de eicellen waarmee ze geboren zijn. Ja, je leest het goed: meisjes worden geboren met een voorraadje eicellen (of eigenlijk follikels waaruit eicellen rijpen, maar ik wil het niet te technisch maken) waar ze hun hele vruchtbare leven mee moeten doen. Dat voorraadje eicellen speelt een grote rol in de maandelijkse cyclus van opkomen en weer afnemen van vrouwelijke hormonen.

Die vrouwelijke hormonen zijn verantwoordelijk voor een onnoemelijk groot aantal processen in het lichaam van een vrouw. Van het stevig houden van de huid, tot het verdelen van vet over het lichaam. Van zwanger kunnen worden tot zich emotioneel welbevinden. Van het voelen van een diepe verantwoordelijkheid voor het welzijn van anderen tot het regelen van de lichaamstemperatuur. Ze hebben invloed op de zin in seks, zin in eten, zin om alleen te zijn of juist met mensen. En nog veel en veel meer.

In balans, uit balans, nieuwe balans
Je snapt dus, dat als er op al die terreinen van alles gaat veranderen als er ook maar iets verandert in die hormoonbalans. En dat gebeurt dus al vanaf ongeveer het 40e levensjaar van een vrouw! Op den duur raakt het mandje met eicellen leeg en stopt de menstruatie voorgoed: dát is de menopauze. De overgang is de gehele periode van aanpassing van het lichaam aan de afname van vrouwelijke hormonen. Die Overgang, dat is écht een hele overgang…

Taboe? Of serieus nemen
Waarom is dit zo’n taboe? Waarom wordt er vaak zo lacherig over gedaan? “Het zal de overgang wel zijn..” Met andere woorden: dan hoef je het niet zo serieus te nemen, het gaat wel weer over. Soms krijgt een vrouw dermate ernstige klachten, dat ze ermee naar de huisarts gaat. Niet zelden wordt dan de diagnose depressie of burnout gesteld en krijgt zij antidepressiva voorgeschreven. Dat kán helpen. Maar meestal maar tijdelijk. En de bijwerkingen zijn niet mis te verstaan, bijvoorbeeld doordat deze middelen een negatieve invloed hebben op de lustbeleving. Iets wat je juist niet wilt.

De overgang is geen depressie! Die depressieve- of burnoutklachten zijn reëel, maar komen juist vaak uit iets heel anders voort. De hormoonwisseling tijdens de overgang maakt alleen, dat die onderliggende oorzaken niet meer genegeerd kunnen worden. En dat je er dus mee aan de slag mag. En hoe vroeger je dat doet, hoe minder last je van nare overgangsverschijnselen zult hebben.

De overgang als wake-up call om onverwerkte pijn aan te pakken
en te leren anders (beter!) met jezelf om te gaan?

De overgang als wake-up call om eindelijk eens iets te gaan doen
aan de chronische stress in je leven?

De overgang als uitnodiging van het leven om
-door het ongemak en de pijn heen-
je te ontwikkelen tot wijze, waardige vrouw
die haar plaats met kracht en zelfkennis inneemt?

Het antwoord op al deze vragen is een hartverwarmend: Ja!

Dát lijkt met niet bepaald iets om in een verdomhoekje te stoppen, maar juist iets om aan te gaan, als het nodig is met de juiste begeleiding en hulp.

Als Vrouwentherapeut© ben ik sinds kort gecertificeerd SDDO-Overgangstherapeut® en kun je bij mij terecht voor hulp en ondersteuning in deze turbulente levensfase. Daarbij roep ik indien nodig de expertise in van Liesbeth Messing, orthomoleculair therapeut i.o. en Hormoontrainer met wie ik een samenwerkingsverband ben aangegaan om vrouwen in de overgang optimaal en multidisciplinair te kunnen ondersteunen.

FacebooktwitterlinkedinFacebooktwitterlinkedin